สถาบัน สมิธโซเนียน (The Smithsonian Institute) พิพิธภัณฑ์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ก่อตั้งเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2389 โดยรัฐบาลอเมริกันได้อนุมัติให้จัดตั้งขึ้นหลังจากที่ เจมส์ สมิธสัน (James Smithson) นักวิทยาศาสตร์ชาวอังกฤษ ได้เขียนพินัยกรรมบริจาคเงินทุนจำนวน 500,000 เหรียญสหรัฐในปี 2379 โดยต้องการให้นำเงินจำนวนนี้สร้างเสริมความรู้อย่างหลากหลายให้แก่มนุษยชาติ
จากนั้นรัฐบาลอเมริกันใช้เวลาอีกกว่าสิบปีถกเถียงกันจนในที่สุดก็ได้ข้อสรุปว่าจะจัดตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์สมัยใหม่ที่ครอบคลุมหลายสาขา และใช้สกุลของเจมส์เป็นชื่อพิพิทธภัณฑ์แห่งนี้ว่า “สมิธโซเนียน” ตัวอาคารของสถาบันสร้างเสร็จในปี 2398 และเปิดบริการแก่ประชาชนหลังจากนั้น
ปัจจุบันสถาบันสมิธโซเนียนมีพิพิธภัณฑ์อยู่ 19 แห่ง ศูนย์วิจัย 8 แห่ง โครงการศึกษาอีก 12 โครงการ และสวนสัตว์ รวบรวมวัตถุสิ่งของไว้กว่า 142 ล้านชิ้น อีกทั้งได้ออกนิตยสารเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยชื่อเดียวกับสถาบันในปี 2513 มีผู้ปฏิบัติงานเกือบ 6,000 คน ไม่รวมอาสาสมัคร โดยเป็นนักวิทยาศาสตร์กว่า 500 คน นักวิชาการระดับปริญญาเอกสาขาศิลปะและมนุษยศาสตร์หลายร้อยคน มีนิทรรศการเคลื่อนที่หมุนเวียนไปแสดงตามพิพิธภัณฑ์ต่างๆ ทั่วประเทศปีละ 200 นิทรรศการ ปีหนึ่งๆ มีผู้เข้าชมราว 24-28 ล้านคน สถาบันสมิธโซเนียนจะมีคณะกรรมการเป็นตัวแทนจากภาครัฐและประชาชนร่วมกันดูแล จึงปลอดพ้นจากอิทธิพลทางการเมืองและมีอิสรภาพในทางความคิดและวิชาการสูงมาก
