จักรวรรดิยิ่งใหญ่ที่สุด

ในประวัติศาสตร์ ระหว่างอังกฤษกับมองโกล จักรวรรดิใดแผ่ขยายอาณาเขตกว้างขวางที่สุด

ถ้านับย้อนเวลา จักรวรรดิยิ่งใหญ่ที่สุดและเกิดขึ้นก่อนจักรวรรดิอื่น ต้องยกให้จักรวรรดิมองโกลโดยเจงกิสข่าน หรือเตมูจิน เมื่อราว ๘๐๐ กว่าปีก่อน ตรงกับช่วงสมัยสุโขทัยของบ้านเรา  เริ่มต้นในปี พ.ศ. ๑๗๔๙ เมื่อเตมูจินรวบรวมชนเผ่ามองโกลให้เป็นหนึ่งเดียวได้แล้วก็นำกองทัพมองโกลทำสงครามรุกรานชนชาติอื่น ได้ชัยชนะแผ่ขยายอาณาเขตต่อเนื่องกัน ครอบคลุมจากคาบสมุทรเกาหลี แผ่นดินจีนตอนเหนือ ไปถึงดินแดนในยุโรปตะวันออก ประมาณว่าเป็นพื้นที่กว้างขวางถึง ๒๔ ล้านตารางกิโลเมตร มีประชากรใต้อาณัติกว่า ๑๑๐ ล้านคน คิดเป็น ๑ ใน ๔ ของประชากรโลกขณะนั้น  แต่อาณาจักรมองโกลก็ล่มสลายอย่างรวดเร็วหลังเจงกิสข่านสิ้นชีวิต

อีก ๕๐๐ ปีต่อมาหลังจักรวรรดิมองโกล เกิดจักรวรรดิที่ยิ่งใหญ่ในยุคล่องเรือบุกเบิกสำรวจโลก คือจักรวรรดิสเปนที่แผ่อำนาจข้ามมหาสมุทร ทั้งทวีปอเมริกา แอฟริกา และหมู่เกาะฟิลิปปินส์ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมพื้นที่ใต้ปกครองราว ๒๐ ล้านตารางกิโลเมตร

ส่วนจักรวรรดิอังกฤษเกิดขึ้นไล่หลังจักรวรรดิสเปน  ยกกองทัพเรือขยายอำนาจเหนือดินแดนทั่วโลก ตั้งแต่แคนาดา แอฟริกา อินเดีย มาเลเซีย และออสเตรเลีย รวมพื้นที่ถึง ๓๓.๗ ล้านตารางกิโลเมตร คิดเป็นกว่า ๑ ใน ๕ ของดินแดนบนโลก จนได้ชื่อว่าเป็น ดินแดนพระอาทิตย์ไม่เคยตกดิน  ในปี พ.ศ. ๒๔๖๕ มีประชากรใต้การปกครองสูงสุดถึง ๔๕๘ ล้านคน คิดเป็น ๑ ใน ๕ ของประชากรโลกขณะนั้น และเป็นมหาอำนาจที่ทรงอิทธิพลต่อเนื่องยาวนานกว่า ๑๐๐ ปี

เพราะฉะนั้นถ้าคิดพื้นที่ใต้การปกครองโดยไม่สนใจว่าจะเป็นดินแดนต่อเนื่องกันหรือไม่ ต้องยกให้จักรวรรดิอังกฤษ แต่ถ้าจะนับดินแดนต่อเนื่องกัน คงต้องยกให้จักรวรรดิมองโกล