ฉบับที่ ๓๕๔ สิงหาคม ๒๕๕๗

สิงหาคม 25, 2014 
8


นิตยสารสารคดี
ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๓๕๔ สิงหาคม ๒๕๕๗

บทความที่ลงในเว็บไซต์

เรื่องเด่นในฉบับ

  • บันทึกชีวิตชะนีใน ๑ วัน ๔๑ ปีของงานวิจัยในเขาใหญ่
  • จาดเดือนสิบ ขบวนแห่บุญของคนกระบี่
  • Foto Essay – “ข้าวสาร” ค้างคืน
  • “นายรอบรู้” เที่ยวสร้างสรรค์ มหัศจรรย์ทุกเส้นทาง – พาใจไปพักบนเขาค้อ… ปั่นสองล้อตะลุยทุ่งแสลงหลวง

GREEN PLANET

  • Lives in Danger – ประ
  • Global Motion – โลมาพันธุ์ใหม่ / พลังขี้ไก่ไม่ฝ่อ / ภาพรวมพลังงานลม ๒๐๑๓
  • Green News – มรกตอันดามันกับโรงไฟฟ้าถ่านหิน
  • Green News – ปลูก “อูปุ๊” รอ “ดูยง” กลับมาอ่าวปัตตานี
  • Green Person – คนรักษ์ “ป่าบ้านปี้” หัวใจป่าชุมชนพะเยา
  • Earth Campaign – Words of Change

Green Living

  • Green Health – แว่นกันแดด…ตัวช่วยป้องกันตาเสีย
  • Green Design – เรื่องเล่าจากกูรูบ้านต้นไม้
  • Item Footprint – เพชร
  • It’s So Easy – “ทราบแล้วเปลี่ยน !” ซะนะ
  • Let’s Bike! – ยางรั่วกลางทาง
  • Double Nature – ภาพบันทึก
  • Green Gag

โลกใบใหญ่

  • เกิดเดือนนี้ – ศิลปะ, สถิติ, อวกาศ, กีฬา, การเมือง
  • ซองคำถาม – พิษของแมงมุม, แถบสีปลายหลอดยาสีฟัน, ครึ่งรอบเอวเท่ากับรอบคอ
  • เวลา-ดีไซน์-สิ่งประดิษฐ์ – แว่นตา-แว่นกันแดด
  • Infographic – กลืนกิน
  • โลกเสมือน – Vevo ช่องทางรายได้ของตลาดเพลงยุคใหม่
  • รอบโลก – เมื่อ “ทิม ฮาวเวิร์ด” เป็น รมว.กระทรวงกลาโหม, การกลับมาของ “BBC ภาคภาษาไทย”, โรงเรียนเพื่อหญิงงามเมือง, ฮ.ตกกลางกรุง, ขู่ระงับเฟซบุ๊กต่อต้านรัฐ, เสนอ “พระตะบอง” เป็น “มรดกโลก”
  • รอบรั้วอาเซียน – “อยากให้คนไทยเปิดใจรับข้อมูลใหม่” เรื่องเล่าของ Facebook “เมด อิน อุษาคเนย์” จาก “Admin” ผู้ไม่ประสงค์ออกนาม
  • กิจกรรม – แต้มสดในให้สีหม่นบนกำแพงหัวลำโพง
  • โบราณคดี – เผยโฉม “ราชินีปริศนา” ที่ปราสาทบายน
  • หนังสือบนแผง – The elements of journalism ทบทวน “คุณค่าพื้นฐานในวิกฤตศรัทธาสื่อโลก”
  • ที่นี่มีอะไร

Foto Essay

  • “ข้าวสาร” ค้างคืน

คอลัมน์ประจำ-ปกิณกะ

  • ความนัยควัน – พลุไฟจิตไร้สำนึก
  • ภาพพูด
  • เรื่องจากปก
  • สารคดีพิเศษ
  • แนะนำช่างภาพและนักเขียน – กุลพัฒน์ ศรลัมพ์, จันทร์เพ็ญ ศรลัมพ์
  • จากบรรณาธิการ – บรรพบุรุษ
  • การ์ตูนพาไป – “…ข้อสิบเอ็ด”
  • เฮโลสาระพา
  • สมาชิกอุปถัมภ์
  • ข่าวธุรกิจ-ผลิตภัณฑ์
  • “นายรอบรู้” เที่ยวสร้างสรรค์ มหัศจรรย์ทุกเส้นทาง – พาใจไปพักบนเขาค้อ… ปั่นสองล้อตะลุยทุ่งแสลงหลวง
  • Nature Love Note
  • ท้ายครัว – ไข่ต้มใบชา

Creativity Science & Culture

  • อรุณสวัสดิ์คุณศิลปะ – ลูฟวร์-ลองส์ (Louvre-Lens)ศิลปะรักษาเมือง
  • อ่านเมือง – เจ้าพ่อเซี่ยงไฮ้…ถึงคนจีนเซี่ยงไฮ้ในกรุงเทพฯ
  • จากป่าสู่เมือง – มองงาน ๑๐ ปีจอมป่า ผ่าน “ปราโมทย์ ศรีโย” (ต่อ)
  • โลกใบใหม่ – เนิร์ดนักสู้
  • รับอรุณ – นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง
  • One Ton – เราต่างเป็นมนุษย์ป้า
  • กีฬา_ทางเลือก – นักเตะมุสลิม ศีลอด ศรัทธา
  • วิทย์ (ทด) ลองของ – ศุกร์ ๑๓ (ตอน ๑)
  • มิติคู่ขนาน – เมฆที่เกิดจากเครื่องบิน
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล : เรื่อง เจ้าหน้าที่เร่งช่วยเหลือวาฬนำร่องครีบสั้นว่ายหลงเข้ามาในคลองนาทับ ตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา (ภาพ : ThaiWhales) ๑ องค์การสหประชาชาติประกาศให้วันที่ ๘ มิถุนายนของทุกปี
17 พฤษภาคม 2561 - รูโหว่โอโซนที่เคยสบายใจกันว่าหมดปัญหาไปหลายปีแล้วกำลังคืนชีพ ! องค์การบริหารสมุทรศาสตร์และบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA) ระหว่างปี พ.ศ.2557-2559 ได้ทำการตรวจวัดระดับ CFC-11 สารประกอบในน้ำยาปรับอากาศ ขวดสเปรย์ต่างๆ ฯลฯ
สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล : เรื่อง เจ้าหน้าที่เร่งช่วยเหลือวาฬนำร่องครีบสั้นว่ายหลงเข้ามาในคลองนาทับ ตำบลนาทับ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา (ภาพ : ThaiWhales) ๑ องค์การสหประชาชาติประกาศให้วันที่ ๘ มิถุนายนของทุกปี
17 พฤษภาคม 2561 - รูโหว่โอโซนที่เคยสบายใจกันว่าหมดปัญหาไปหลายปีแล้วกำลังคืนชีพ ! องค์การบริหารสมุทรศาสตร์และบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA) ระหว่างปี พ.ศ.2557-2559 ได้ทำการตรวจวัดระดับ CFC-11 สารประกอบในน้ำยาปรับอากาศ ขวดสเปรย์ต่างๆ ฯลฯ
สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น