สีของม้าลาย - สารคดี.คอม

สีของม้าลาย

กันยายน 6, 2016  By 108 ซองคำถาม
1


เรื่อง : สุชาดา ลิมป์
ภาพประกอบ : Here Sakont

zebraถ้าม้าลายไม่มีลาย ลำตัวของม้าจะเป็นสีขาวหรือสีดำ

ยังมีคนจำนวนไม่น้อยเชื่อว่าม้าลายมีพื้นลำตัวสีขาวเพราะท้องของมันเป็นสีขาว

แต่ชาวพื้นเมืองแอฟริกาเชื่อมานานแล้วว่าม้าลายมีพื้นลำตัวสีดำและมีแถบสีขาวพาดผ่าน

ผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ยืนยันเช่นเดียวกับชาวแอฟริกา เนื่องจากตัวอ่อนแรกเริ่มของม้าลายในท้องแม่จะมีพื้นผิวสีเข้ม ก่อนพัฒนาการเติบโตจากในท้องแม่มีขนปกคลุมตัวเป็นลายแถบสีขาวจากเซลล์ประสาทที่เรียงตามแนวกระดูกสันหลัง ซึ่งเซลล์ประสาทส่วนหนึ่งเปลี่ยนสภาพเป็นเซลล์ประเภท “เมลาโนไซต์” (melanocytes) โดยเคลื่อนไปด้านข้างของกระดูกสันหลังในแนวตั้งฉากแล้วเปลี่ยนสภาพเป็นเม็ดสีสีดำ

ขนของม้าลายจึงมีทั้งสีขาวและสีดำ ส่วนที่เป็นสีขาวคือส่วนที่ไม่มีการสร้างเม็ดสีนั่นเอง

การเปลี่ยนสภาพและการเคลื่อนที่ของเมลาโนไซต์เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นทางพันธุกรรม ม้าลายแต่ละตัวจึงมีลายเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง  นักวิทยาศาสตร์ยังวิเคราะห์ว่าประโยชน์ของลวดลายที่แตกต่างสำหรับม้าลายด้วยกันนั้น นอกจากจะสร้างการจดจำระหว่างม้าลายตัวอื่น ๆ ยังอาจบ่งบอกถึงเพศผู้หรือเพศเมียด้วย




108 ซองคำถาม
คอลัมน์ “ซองคำถาม” ยินดีไขทุกข้อสงสัยที่ต้องการให้เราหาคำตอบ ส่งมาพร้อมชื่อ-ที่อยู่ทางไปรษณียบัตร จ่าหน้าถึง “ซองคำถาม” นิตยสาร สารคดี ๓ ซอยนนทบุรี ๒๒ ถนนนนทบุรี (สนามบินน้ำ) ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐  หรือทางอีเมล [email protected] คำถามที่ได้รับเลือกตีพิมพ์ลงคอลัมน์นี้จะได้รับหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม เล่ม ๑๒ จากสำนักพิมพ์สารคดี และนิตยสาร สารคดี ฉบับที่ตีพิมพ์คำถามนั้น ๆ มอบให้แทนคำขอบคุณ








นิตยสารสารคดี ปีที่ ๓๑ ฉบับที่ ๓๖๗ กันยายน ๒๕๕๘ บทความที่ลงในเว็บไซต์ แนะนำสารคดีพิเศษ สัมภาษณ์ : ดร. แดเนียล ไพรซ์ กับภารกิจ “ส่งสาร”
Cradle of Mankind ตามรอยแหล่งกำเนิดมนุษยชาติในเคนยา การเดินทางครั้งพิเศษสุดของสารคดี จากกรุงเทพฯ มุ่งสู่ตอนเหนือของประเทศเคนยา ทวีปแอฟริกา ณ ดินแดนอันแห้งแล้งกึ่งทะเลทราย ทางตะวันออกของทะเลสาบเทอร์คานา  สถานที่แห่งนี้คือแหล่งที่มีการขุดพบซากดึกดำบรรพ์ของบรรพบุรุษมนุษย์ที่เริ่มยืนตัวตรงและเดินสองขาจำนวนมาก ก่อนจะวิวัฒนาการมาเป็นมนุษย์อย่างพวกเราในปัจจุบัน ท่ามกลางทัศนียภาพอันแปลกประหลาดของทุ่งหินภูเขาไฟ แผ่นดินที่ยกตัวเอียงกะเท่เร่ และซากไม้กลายเป็นหิน ชนเผ่าพื้นเมืองหลากหลายเผ่าพันธุ์ยังคงวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมที่มีมานานหลายร้อยปี  บ้างดำรงชีวิตด้วยการจับปลาในทะเลสาบ  บ้างต้อนฝูงสัตว์นับร้อย ๆ ตัวฝ่าไปกลางเปลวแดดอันร้อนระอุ พวกเขาสร้างกระท่อมบนดินแดนอันห่างไกลจากความเจริญอย่างที่สุด ซึ่งแม้แต่ชาวเคนยาเองก็มีน้อยคนเดินทางมาถึง ทั้งยังไม่อยากเชื่อว่าพื้นที่อันทุรกันดารแห่งนี้คือส่วนหนึ่งของประเทศเคนยา อนาคตของชนเผ่าบริเวณรอบทะเลสาบเทอร์คานาจะเป็นเช่นไร และมันบอกอะไรเรา ถึงครั้งที่มนุษย์สกุลโฮโมถือกำเนิดขึ้นครั้งแรกในดินแดนแอฟริกาเมื่อหลายล้านปีก่อน ร่วมผจญภัยและติดตามไปกับการเดินทางของสารคดี ได้ในฉบับนี้ ............................... พระ / หมอ / ครู   คนเล็กเปลี่ยนโลก
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ ภาพประกอบ : นายดอกมา การตรวจจับงาช้างผิดกฎหมาย มีวิธีพิสูจน์อย่างไร ? ในไทย งาช้างแอฟริกานับว่าเป็นงาช้างผิดกฎหมาย  และวิธีหนึ่งที่ใช้ระบุว่างาช้างมาจากแอฟริกาหรือไม่ คือการตรวจสอบแหล่งที่มาของงาโดยวิเคราะห์ไอโซโทป (Isotope)
อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ราว ๑ เดือนหลังถูกจับจากบ่อน้ำสาธารณะใกล้หาดเลพัง จ.ภูเก็ต สู่บ่อปูนภายในศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งเขต ๕ ถึงที่สุดผลตรวจสุขภาพและพันธุกรรมของ “จระเข้เลพัง” ก็ออกมา เป็นผลที่สร้างความผิดหวังและสมหวังให้กับใครหลายต่อหลายคน ๒๕ กันยายน ๒๕๖๐
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ ยิงกระสุนใส่ซูเปอร์แมน กระสุนบุบ ไม่ทะลุตัวมนุษย์เหล็ก ยิงสารก่อมะเร็งเข้าร่างกายซูเปอร์หนู จะมีโอกาสเกิดมะเร็งแค่ ๑ ใน ๓