สารคดีพิเศษ ฉบับที่ 383

มกราคม 20, 2017 
1


383special1หอมกรุ่นขนมคาว-หวาน เล่าขานเทศกาลจีน

ชาวจีนถือเรื่องกินเป็นเรื่องใหญ่

และตกทอด “หัตถกรรมความอร่อย” รุ่นสู่รุ่นอย่างเหนียวแน่น

ในรอบปีเมื่อมีวันสำคัญ ๆ ตลาดการค้าย่านไชน่าทาวน์ของแต่ละจังหวัดในไทยที่รวมลูกหลานจีนอาศัยจะคึกคักด้วยผู้คนจับจ่ายอาหารคาวหวาน หนึ่งในนั้นคือ “ขนม” สำหรับไหว้-กินเสริมสิริมงคล

บางชนิดพิเศษขนาดว่าหากไม่ใช่วันไหว้ก็ไม่สามารถหากินได้นอกเทศกาล

ขนม (ในเทศกาล) จีน จึงเป็นมากกว่าของกินเล่น

ไม่เพียงละเอียดอ่อนในการคัดสรรวัตถุดิบ ยังต้องปรุงอย่างพิถีพิถันเพื่อให้ได้รสชาติอร่อย หอมกรุ่น สีสันสวยงาม และรูปลักษณ์ชวนกิน ยิ่งกว่านั้นแม้เป็นขนมชิ้นเล็ก ๆ ก็เปี่ยมเรื่องราวปรัมปราอันแสนพิเศษและการเดินทางมานานแสนนาน บางอย่างได้รับยกย่องว่าเป็นผู้ให้กำเนิดเทศกาลด้วย

สารคดี ฉบับนี้อยากชวนลิ้มรสขนมอร่อยผ่านเรื่องเล่าขานเทศกาล

แต่ละสิ่งอย่างล้วนสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของชีวิต เกี่ยวเนื่องด้วยธรรมชาติ ศาสนา และการทำมาหากินของผู้คนในอดีตซึ่งโดยมากเกี่ยวข้องกับกสิกรรม

น่าสนใจว่าวิถีแห่งฤดูกาลของพวกเขาสะท้อนสู่ภูมิปัญญา-ฝีมือปลายจวักอย่างไร

และเหตุใดแม้ผ่านมานานนับพันปีจึงยังสืบทอดชีวิตชีวาอยู่ถึงปัจจุบัน

ก่อนพลิกอ่านบทความ ไม่ว่ากันหากจะชงชาจีนสักถ้วยมาร่วมโต๊ะ

383special2ทะเลตายและทะเลทราย ณ จอร์แดน

การเดินทางของนักสารคดีรุ่นเก๋า วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ สู่ดินแดนแห่งทะเลทรายแถบเมดิเตอร์เรเนียน  ประเทศอันสงบสันติที่ตั้งอยู่ท่ามกลางเพื่อนบ้านซึ่งเต็มไปด้วยไฟสงคราม

หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่าจอร์แดนเป็นดินแดนเก่าแก่ ย้อนประวัติไกลถึงหลายพันปีก่อนคริสตกาล ทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของตำนานโมเสสที่ปรากฏในพระคัมภีร์ไบเบิลของชาวคริสต์

ทุกวันนี้จอร์แดนมีชื่อเสียงลือเลื่องด้วยความมหัศจรรย์ของทะเลสาบเดดซี ภูมิประเทศของทะเลทรายที่ดูคล้ายพื้นผิวดาวอังคารซึ่งปรากฏในภาพยนตร์ฮอลลีวูด  และเพตรา นครลึกลับในหุบเขาที่ได้รับการยกย่องให้เป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคใหม่

นอกจากความงดงามที่สายตามองเห็น ผู้เขียนยังพาเราไปพบกับความหมายของชีวิตที่ซ่อนเร้นใต้ดวงดาวและเม็ดทราย






ผีสางเทวดา  เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ศรัณย์ ทองปาน ในบรรดาผีไทยภาคกลาง วิญญาณของสตรีนางหนึ่งที่ชื่อ “นาก” (ในฐานะนามของผู้หญิง เธอควรชื่อ “นาก” อันหมายถึงโลหะมีค่า ส่วนผสมของเงินกับทอง มากกว่าที่จะชื่อ
จะเป็นอย่างไร เมื่อ... . ถ่านไม้โกงกาง กลายร่างเป็นสารพัดเครื่องประดับบ้านดูดความชื้น . เศษไม้จากพืชหลายชนิด ผ่านวิธีคิดจนตะกรุดของคนสมัยก่อนเป็นจิลเวอรี่คูลๆ . เซรามิกดีไซน์เท่ ขึ้นรูปด้วยวิธีปั้นหมุนแบบโบราณ . ดินเผา ก้าวข้ามจากเครื่องถ้วยสู่เครื่องหอม ฯลฯ
ผีสางเทวดา  เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต “จันทร์เจ้าขา ขอข้าวขอแกง ขอแหวนทองแดง ผูกมือน้องข้า ขอช้างขอม้า ให้น้องข้าขี่ ขอเก้าอี้ให้น้องข้านั่ง ขอเตียงตั่งให้น้องข้านอน ขอละครให้น้องข้าดู...” สมัยนี้จะยังมีใครรู้จักเพลงนี้บ้างไหม ?
Passport   สารคดีท่องเที่ยวเชิง unique ชวนแบกเป้ไปเปิดมุมมองนอกขวานไทย ติดตามคอลัมน์ Passport ทุกวันศุกร์-สุขหรรษา เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ ภาพ : พิศาล
แม่ธรณีบีบมวยผม จิตรกรรมระดับโลกแห่งวัดชมภูเวก ที่จังหวัดนนทบุรี ไม่ใกล้ไม่ไกลจากบ้านใหม่ของสำนักงานนิตยสารสารคดี ทีมงานสารคดีออกสำรวจงานจิตรกรรมฝาผนัง รูปแม่ธรณีบีบมวยผม ฝีมือสกุลช่างนนทบุรี ที่ขึ้นชื่อว่าสวยงามระดับโลก งดงามอย่างไร และภาพนี้อยู่ที่ไหน เชิญรับชมได้ในสกู๊ปพิเศษ "แม่ธรณีบีบมวยผม จิตรกรรมระดับโลกแห่งวัดชมภูเวก" รายงาน :