เดินด้วยรัก ปกป้องด้วยใจ จาก "คูหา" สู่ "ปากบารา" - สารคดี.คอม

เดินด้วยรัก ปกป้องด้วยใจ จาก “คูหา” สู่ “ปากบารา”

มีนาคม 14, 2017 
0


วิมลรัตน์ ธัมมิสโร เรื่อง
วันชัย พุทธทอง ภาพ

kuha-pakbara01
พี่น้องเอ่ย ? เอ่ย

เราเดินไปไหน ? เดินไปปากบารา
ไปทำไม ? ไปล้ม ค.๑

เสียงโต้-ตอบระหว่างสมาคมพิทักษ์สิทธิชุมชนเขาคูหา เครือข่ายประชาชนผู้เป็นเจ้าของแร่ และเครือข่ายประชาชนที่เห็นความสำคัญของฐานทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และวิถีชีวิตชุมชน ดังขึ้นท่ามกลางถนนสายหลักด้วยระยะทาง ๑๐๑ กิโลเมตร เชื่อมต่อระหว่าง เขาคูหา อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา กับ ปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล

ภาคประชาชนกว่า ๑๐ ชีวิต ร่วมเดินเท้าสวมหมวกชาวนาพร้อมกับโบกธงสีเขียวผืนใหญ่ แสดงเจตนารมณ์ภายใต้ข้อความว่า “เดินด้วยรักจากภูผาถึงทะเล ๑๐๑ กิโลเมตร จากเขาคูหา จ.สงขลา ถึง ปากบารา จ.สตูล หยุด ท่าเรือน้ำลึกปากบารา แร่หินอุตสาหกรรมก่อสร้าง”

ท่ามกลางแสงแดด และพื้นถนนที่ร้อนละอุ ยังพอมีลมพัดผ่านเบาๆ จากภูผาทั้งสองข้างทางที่สามารถช่วยคลายร้อนร่างกายได้บ้าง แต่สำหรับหัวใจนั้นกลับร้อนขึ้นเรื่อยๆ เพราะใกล้ถึงเวทีรับฟังความคิดเห็นครั้งที่ ๑ หรือ ค.๑ โครงการท่าเรือน้ำลึกปากบาราในอีก ๔ วันข้างหน้า (๑๖ มีนาคม ๒๕๖๐)

โครงการท่าเรือน้ำลึกปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล เป็นเพียงส่วนหนึ่งของโครงการสะพานเศรษฐกิจที่เชื่อมโยงทะเลอันดามันและอ่าวไทย หรือ แลนด์บริดจ์ สงขลา-สตูล ประกอบด้วยโครงการย่อยหลายโครงการ เช่น ท่าเรือน้ำลึกสงขลาแห่งที่ ๒ อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา รถไฟรางคู่ขนส่งสินค้าระหว่างท่าเทียบเรือ คลังน้ำมัน ท่อส่งน้ำมัน ท่อส่งก๊าซ นิคมอุตสาหกรรมต่อเนื่อง โรงไฟฟ้าถ่านหินเทพา สายส่งไฟฟ้าแรงสูงผ่านเขตป่าอนุรักษ์ผาดำ จากจังหวัดสงขลา ถึง จังหวัดสตูล

อีกทั้งมีความต้องการใช้แหล่งหินอุตสาหกรรมจากภูเขาจำนวน ๘ ลูก ในพื้นที่จังหวัดสตูลที่ทางเครือข่ายเดินเท้าผ่าน รวมทั้งแหล่งทรายจากบ้านบ่อเจ็ดลูก บ้านหัวหิน อำเภอละงู จังหวัดสตูล เพื่อใช้ในการก่อสร้างโครงการท่าเรือน้ำลึก และอุตสาหกรรมต่อเนื่อง

kuha-pakbara02

สมาคมพิทักษ์สิทธิชุมชนเขาคูหา ภาคีเครือข่าย และภาคประชาชน มองว่าแนวทางการพัฒนาของรัฐที่เน้นความเจริญด้านอุตสาหกรรม ก่อให้เกิดผลกระทบ และความเสียหายต่อฐานทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม ทำลายวิถีชีวิตชุมชน ภาคการเกษตร และเพิ่มความเหลื่อมล้ำในสังคม

จึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลหยุดการดำเนินการ โครงการสะพานเศรษฐกิจสงขลา-สตูล โครงการท่าเรือน้ำลึก การให้สัมปทานแร่หินอุตสาหกรรม และขอให้รัฐบาลปฏิบัติตามกรอบข้อตกลงเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ที่ได้ร่วมลงนามในการประชุมสหประชาชาติปี 2558

สำหรับวันนี้เป็นวันที่ ๓ ของการเดินด้วยรักจากภูผา ถึง ทะเล ผ่านระยะทางมาแล้ว ๓๐ กิโลเมตรเมตร ถึงแม้จะมีอุปสรรคแสงแดด และร่างกายที่เหนื่อยล้าบ้างในบางครั้งแต่เครือข่ายก็ยังมุ่งมั่น ตั้งใจไปยังจุดหมายปลายทาง เพื่อบอกกล่าวถึงคุณค่าของเพชรเม็ดงาม ที่ฐานทรัพยากรที่พวกเขารัก




ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com




Previous Article
14 มีนาคม
Next Article
15 มีนาคม




17 พฤษภาคม 2561 - รูโหว่โอโซนที่เคยสบายใจกันว่าหมดปัญหาไปหลายปีแล้วกำลังคืนชีพ ! องค์การบริหารสมุทรศาสตร์และบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา (NOAA) ระหว่างปี พ.ศ.2557-2559 ได้ทำการตรวจวัดระดับ CFC-11 สารประกอบในน้ำยาปรับอากาศ ขวดสเปรย์ต่างๆ ฯลฯ
สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น
อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ลูกปลาข่าหรือโลมาอิรวดีนอนตายเกยตื้นแถบสี่พันดอน ลาวตอนใต้ใกล้ชายแดนกัมพูชา (ที่มาภาพ : laoedaily.com.la) เมื่อวันที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๖๑ เว็บไซด์ laoedaily.com.la ของลาวรายงานการพบซากโลมาอิรวดีบริเวณสี่พันดอนใกล้ชายแดนกัมพูชา ท้ายแม่น้ำโขงลงมาจากโครงการสร้างเขื่อนดอนสะโฮง
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล : สัมภาษณ์ บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช : ถ่ายภาพ ดร. นณณ์ ผาณิตวงศ์ กรรมการบริษัทน้ำตาลนครเพชร จำกัด และนักวิชาการอิสระด้านระบบนิเวศน้ำจืด เพิ่งเดินทางกลับจากฟิลิปปินส์ เขาและตัวแทนประเทศอาเซียนทั้ง ๑๐ ได้รับรางวัล ASEAN Biodiversity Heroes จากผลงานอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ถึงแม้จะเกิดมาในครอบครัวฐานะดี ทางบ้านมีกิจการ มีบริษัทของตัวเอง แต่วัยเด็กของเขาน่าจะแตกต่างจากคนมีอันจะกินทั่วไป ตั้งแต่เล็ก ๆ แล้วพ่อชอบพาเขาออกท่องเที่ยวตกปลาตามป่าเขาและทะเล วันดีคืนดีแม่ก็ส่งไปเข้าค่ายสิ่งแวดล้อมบนยอดดอย  ทุกครั้งที่ครอบครัวออกไปเที่ยวห้าง ก่อนกลับจะนัดรวมพลกันที่ร้านหนังสือ มีส่วนทำให้ชายวัย ๔๒ ปีเติบโตมากับหนังสือสิงสาราสัตว์ ที่สนใจมากเป็นพิเศษคือปลากับสัตว์เลื้อยคลาน  เคยเขียนบทความและเป็นบรรณาธิการนิตยสาร AQUA ตำนานหนังสือปลาที่ดีมากเล่มหนึ่งของไทย เมื่ออายุ ๒๐ ปลาย ๆ กลับจากเรียนต่อในต่างประเทศ เขาช่วยดูแลกิจการโรงงานน้ำตาล อู่ต่อเรือ ร้านอาหาร สนามกอล์ฟ ฯลฯ  มรดกของครอบครัว พร้อม ๆ กับร่วมกับเพื่อนคอเดียวกันตั้งกลุ่ม Siamensis*  และเว็บไซต์ Siamensis.org ให้ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อมและความหลากหลายทางชีวภาพ  ดร. นณณ์หรือที่หลายคนเรียกว่า “ดร. ปลา” ยังคอยตอบกระทู้คนที่เข้ามาถามว่า งู กิ้งก่า สัตว์เลื้อยคลานรูปร่างหน้าตาประหลาด ๆ ที่พบตามบ้านเป็นสัตว์มีพิษหรือไม่ หากตอบช้าไปไม่กี่นาที สัตว์ที่มีชีวิตอยู่เมื่อครู่นี้ก็มักถูกตีตายทั้ง ๆ ที่ไม่ได้มีพิษภัยต่อคน ดร. นณณ์ให้สัมภาษณ์ สารคดี ว่า เมื่อแรกตั้งกลุ่มสยามเอ็นสิส จุดหมายคือใช้เป็นที่แลกเปลี่ยนความรู้ในกลุ่มเพื่อน นึกไม่ถึงว่าสิ่งที่พวกตนชอบทำจะมีบทบาทกับวงการอนุรักษ์ของไทย เช่นเดียวกับการรับรางวัลใหญ่ ASEAN Biodiversity Heroes ที่เขาไม่คิดว่าตัวเองจะเดินทางมาไกลขนาดนี้ ดร. นณณ์ ผาณิตวงศ์ คนที่ ๒ จากขวา รับรางวัล ASEAN Biodiversity Heroes ร่วมกับตัวแทนประเทศอาเซียนทั้ง ๑๐ ชาติ ณ กรุงมะนิลา
๑๔ เหตุการณ์ที่ทำให้ป่าทุ่งใหญ่ฯ เป็นพื้นที่พิเศษ อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ๑ ระหว่างปี พ.ศ.๒๑๓๓ – พ.ศ.๒๑๔๘ สันนิษฐานว่าสมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงเคยหยุดทัพบริเวณทุ่งใหญ่ และใช้เป็นฐานที่มั่นเพื่อเตรียมรบกับข้าศึกทางฝั่งพม่า จนเป็นที่มาของคำว่า “ทุ่งใหญ่นเรศวร” ส่วนคำว่า