แลไปรอบบ้าน – “แท็กซี่ไทย” และ “ปีศาจแห่งการเปรียบเทียบ” (๑)

เมษายน 13, 2017 
0


แลไปรอบบ้าน  บันทึกมุมมองสั้นบ้าง (ยาวบ้าง) ของ สุเจน กรรพฤทธิ์ นักเขียนสารคดีที่สนใจประเด็นประวัติศาสตร์ ปรากฎการณ์ทางสังคม ไม่ว่าจะการเมือง สิ่งแวดล้อม จนถึงเรื่องราวเล็กๆ ใกล้ตัว


taxi01

“ยอมรับปัญหา (แท็กซี่ปฏิเสธผู้โดยสาร) ว่ายังมีอยู่และควบคุมยาก
เนื่องจากมีแท็กซี่ในระบบกว่าแสนคัน ที่เป็นประเด็นพบข้อร้องเรียน
เพียง ๑ เปอร์เซ็นต์…”

ณันทพงศ์ เชิดชู รองอธิบดีกรมการขนส่งทางบก
๑๕ มีนาคม ๒๕๖๐

………….

สัปดาห์ที่ผ่านมา รายการโทรออกในมือถือผมแจ้งว่า ผมโทรไปที่เบอร์ ๑๕๘๔ แจ้งคนขับแท็กซี่ที่มีเพียง “๑ เปอร์เซ็นต์” (จากรถแสนคัน) ในแบบวันเว้นวัน เนื่องจากผมมีเหตุจำเป็นต้องนั่งแท็กซี่ค่อนข้างบ่อย

นึกทีไรก็ชวนหงุดหงิดหวนไปนึกถึงระบบขนส่งของประเทศที่เจริญแล้ว

เปล่าเลยครับ ผมไม่ได้พูดถึงยุโรป แต่กำลังพูดถึงเมืองร้อนในภูมิภาคเดียวกัน ผู้คนคล้ายกัน แต่สิ่งที่ไม่คล้ายคือ “มาตรฐานการจัดการ” รวมถึงการมองเห็นว่าสัดส่วน ๑ เปอร์เซ็นต์จากแสนคันนั้นเป็นปัญหาใหญ่
เรื่องเหลือเชื่อก็คือ ระบบ ขนส่งกรุงเทพฯ ในปี ๒๕๖๐ มีสภาพคล้ายระบบขนส่งสิงคโปร์ในทศวรรษที่ ๑๙๖๐ ( พ.ศ.๒๕๐๓-๒๕๑๓) อันหมายถึง รถประจำทางที่วิ่งอย่างไม่เป็นระเบียบ จะมาเมื่อไรก็ไม่มีใครรู้ แท็กซี่มีปัญหากับผู้โดยสาร การจราจรจลาจลระหว่างชั่วโมงเร่งด่วน

ภาพที่ว่าตัดกันอย่างรุนแรงกับสิงคโปร์ปัจจุบันที่มี “ระบบตั๋วร่วม” ผู้โดยสารซื้อบัตรเติมเงินใบเดียวใช้ได้กับระบบขนส่งทั่วเมืองทั้งรถไฟฟ้าระบบหลักระบบรอง รถประจำทาง หรือกระทั่งจ่ายเงินค่าแท็กซี่

แท็กซี่สิงคโปร์เองก็มีปัญหามาก่อน แต่ต่อมากลายเป็นรถสะอาด คนขับมีมารยาท ไม่ปฏิเสธผู้โดยสาร ไม่มีปัญหาเรื่องทอนเงินจากธนบัตรใบใหญ่เนื่องจากมีระบบชำระด้วยบัตรเครดิต

เมื่อจะเรียกแท็กซี่ เราจะพบการแจ้งเจตนารมย์ของพนักงานขับชัดเจนจากป้ายไฟบนหลังคารถ

taxi03
taxi02
“Hired” แจ้งสถานะ “ถูกเรียกแล้ว” -“Busy” แจ้งสถานะ “ไม่รับคน” -“On Call” แจ้งสถานะ “ถูกเรียกแล้ว (จากผู้โดยสารที่ไหนสักแห่ง)” สถานะ ๓ แบบนี้มีสีแดง ไม่ต้องเรียกเพราะไม่จอด

ส่วนสถานะดวงไฟสีเขียว (เรียกได้) ประกอบด้วย “Taxi” แจ้งสถานะพร้อมว่าจ้าง – – “..(ชื่อสถานที่)..” แจ้งย่านที่คนขับต้องการไปถ้าเราตกลงเขาก็ยินดีรับ -“Shift” แจ้งสถานะ “ส่งกะ” หรือ “หยุดพัก”

ปรกติ แท็กซี่ในสิงคโปร์มีรถ ๓ แบบ คือ ทั่วไป (ส่วนมากเป็นโตโยต้า พริอุส) ลีมูซีน และรถยุโรป ทั้งหมดค่าโดยสารไม่ต่างกันมาก จะมีรายละเอียดต้องจ่ายต่างกันตามช่วงเวลาที่ใช้งาน (ช่วงเร่งด่วนจะแพง) โดยทั้งหมดถูกบันทึกลงในมิเตอร์อัตโนมัติ โชเฟอร์ (คนขับ) ที่นี่ส่วนมากเป็นผู้ชายวัยกลางคนจนถึงชราภาพที่ยังแข็งแรงและอัธยาศัยดี บางคนที่ผมพบเคยมาเที่ยวเมืองไทยและรู้จักคนไทยดี ภายในรถสะอาด แผงหน้าปัดมี GPS บอกเส้นทางชัดเจน มื่อถึงที่หมายก็มีทางเลือกให้ชำระค่าโดยสารได้ทั้งบัตรเครดิตและเงินสด และคนขับที่นี่เตรียมเงินทอนให้ผู้โดยสารโดยที่ผู้โดยสารไม่ต้องกังวลเรื่องการมีธนบัตรมูลค่าสูงๆ

เรื่องที่น่าคิดก็คือ สิงคโปร์จัดระเบียบแท็กซี่ได้อย่างไร ?


sujaneสุเจน กรรพฤทธิ์
นักเขียนสารคดี จบการศึกษาทางด่านประวัติศาสตร์อุษาคเนย์ สนใจความเป็นไปทางการเมืองและสังคมของประเทศเพื่อนบ้านในภูมิภาคจากการมีโอกาสได้ไปเยี่ยมเยือนเป็นระยะ





Previous Article
13 เมษายน
Next Article
14 เมษายน




สุชาดา ลิมป์ : เรื่อง / ภาพประกอบ : นายดอกมา เห็นแท็กซี่ในต่างประเทศมักใช้สีเหมือนกันทุกคัน ทำไมของไทยจึงมีหลายสี ? “สีรถ” คือระเบียบที่กรมการขนส่งทางบกประกาศให้แท็กซี่ต้องปฏิบัติเพื่อ “จำแนกประเภท” สมัยก่อนหากเจ้าของรถต้องการมีแท็กซี่มากกว่าหนึ่งคันต้องจดทะเบียนในรูป “นิติบุคคล” (บริษัทหรือสหกรณ์) และต้องกำหนดสีตัวรถของบริษัทหรือสหกรณ์นั้น ๆ ยื่นต่อกรมการขนส่งทางบก โดย “ห้ามแต่ละบริษัทหรือสหกรณ์ใช้สีซ้ำกัน”  ดังนั้นเมื่อไรที่เห็น “รถแท็กซี่สีเดียว” เช่น ฟ้า แดง ชมพู เหลือง ส้ม ฯลฯ แสดงว่าแท็กซี่คันนั้นเป็นขององค์กร แต่กรมการขนส่งฯ ได้ประกาศให้รถแท็กซี่นิติบุคคลที่จดทะเบียนตั้งแต่วันที่ ๑ เมษายน ๒๕๕๑ ต้องใช้ตัวรถ “สีเหลือง” และพ่นข้อความหรือเครื่องหมายต่าง ๆ ด้วย “สีน้ำเงิน” เท่านั้น ในอนาคตเราจึงอาจไม่ได้เห็นแท็กซี่สีลูกกวาดอีก ส่วน “รถแท็กซี่สองสี” ปัจจุบันมีเพียงสีฟ้า-แดง และเขียว-เหลือง  สีฟ้า-แดงยังเป็นแท็กซี่นิติบุคคล แต่เป็นรถรุ่นเก่าซึ่งเหลือน้อยคันแล้ว เมื่อต้องทำสีใหม่เจ้าของจะเปลี่ยนเป็นสีเดียวเช่นรถรุ่นใหม่ ส่วนสีเขียว-เหลืองเป็นแท็กซี่ “ส่วนบุคคล” ซึ่งกรมการขนส่งฯ อนุญาตให้ประชาชนจดทะเบียนเป็นของตัวเองภายใต้เงื่อนไขว่าแต่ละคนจะมีแท็กซี่ส่วนบุคคลได้เพียงคันเดียวเท่านั้น ตีพิมพ์ใน นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 365 กรกฎาคม
เรื่องและภาพ  กลุ่มวรรคทอง ๑๗.๐๐ น.ของวันธรรมดา คือเวลาแห่งความสุขและความเหนื่อยล้าที่สุดในรอบวัน เพราะเป็นเวลาสิ้นสุดของสงครามการงานและเป็นเวลาเริ่มต้นของสงครามการจราจรแห่งกรุงเทพมหานคร ทันทีที่ลิฟต์ของออฟฟิศซึ่งอัดแน่นด้วยผู้คนเปิดออก พนักงานประจำอย่างเรารีบวิ่งมาด้านหน้าเพื่อต่อคิวขึ้นรถแท็กซี่ วันนี้แท็กซี่สีเขียวเหลืองทำหน้าที่ส่งเรากลับบ้าน  คนขับแท็กซี่หน้าตาซื่อ ๆ ยิ้มให้เราอาย ๆ มองซ้ายมองขวาอย่างไม่มั่นใจก่อนจะเคลื่อนรถออกไปช้า ๆ ตามคันข้างหน้า ช้าชนิดที่เรียกได้ว่าเหมือนจอดรถไว้กลางถนน ปี
สุเจน กรรพฤทธิ์ : สัมภาษณ์       ประเวช ตันตราภิรมย์ : ถ่ายภาพ สัมผัสแรกของหลายคนในเดือนเมษายน ๒๕๕๘ อากิฮิโระ โคกิ โทมิคาว่า (Akihiro
Taxi Driver ชีวิตหลากสีสัน หลังจากโบกแท็กซี่หนึ่งคัน เราไม่รู้เลยว่าจะต้องเจอกับคนขับรถแท็กซี่แบบไหนบ้าง คนขับรถแท็กซี่อารมณ์ดีชวนคุย คนขับรถแท็กซี่อารมณ์เสียชวนหงุดหงิด คนขับรถแท็กซี่ที่ตั้งใจมาโกง ไม่รู้ทางบ้าง ลืมกดมิเตอร์บ้าง หรืออาจเลยเถิดไปถึงขั้นปล้นจี้ หรือคนขับแท็กซี่หาเช้ากินค่ำลำบากทั่วไป  เราไม่รู้ว่าแววตาที่เรามองเห็นทางกระจกหลัง แท้จริงแล้วกำลังคิดอะไร เราไม่รู้ว่าตัวตนภายในชุดเครื่องแบบสีฟ้าซึ่งกำลังทำหน้าที่รับส่งเราให้ถึงที่หมายนั้นเป็นใครกันแน่ ?
นิตยสารสารคดี ปีที่ ๓๑ ฉบับที่ ๓๖๕ กรกฎาคม ๒๕๕๘ บทความที่ลงในเว็บไซต์ แนะนำสารคดีพิเศษ TAXI Driver ชีวิตหลากสีสัน ซองคำถาม - สีรถแท็กซี่

ปิดโหมดสีเทา