วันพระราชสมภพที่แท้จริงของ “สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช” อาจไม่ใช่ “17 เมษายน” ?

เมษายน 21, 2017 
0


สุเจน กรรพฤทธิ์ : เรื่อง
สกล เกษมพันธุ์ : ภาพ

taksinmaharaja

วันพระราชสมภพของพระเจ้าตากสิน ที่เรารับรู้กันแพร่หลายว่าคือ 17 เมษายน 2277 ซึ่งถ้าเทียบเวลาจะตรงกับรัชสมัยของพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ แห่งกรุงศรีอยุธยานั้น

มีที่มาจากหลักฐานที่คลุมเครือและปัจจุบันยังไม่ถือเป็นข้อยุติ

ด้วยมีปรากฎว่า จดหมายเหตุโหร บันทึกว่าวัน “สวรรคต” ตรงกับ “วันพุธแรม 13 ค่ำเดือน 5 ปีขาล” พระชนมายุ 48 ปีกับ 15 วัน

ดังนั้นถ้านับย้อนกลับไปตามปฏิทินจันทรคติจะพระราชสมภพในวันอังคาร เดือน 5 ขึ้น 13 ค่ำ ปีเถาะ จุลศักราช 1096

ตรงกับวันอังคารที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2277 ในรัชกาลสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ

อาจารยนิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้เสนอการคำนวณที่ต่างออกไปอีกใน “การเมืองไทยสมัยกรุงธนบุรี”ว่า หลักฐานฝรั่งเศสบันทึกวันสวรรคตไว้ที่ 7 เมษายน 2325 ดังนั้นนับย้อนไปจะตรงกับ 23 มีนาคม 2377

แต่ถ้าถือตามหลักฐานไทยส่วนมากที่บอกว่าพระองค์สิ้นพระชนม์ในวันที่ 6 เมษายน 2325 นับย้อนกลับไปจะตรงกับ 22 มีนาคม 2277

เรื่องนี้จึงยังต้องรอให้นักประวัติศาสตร์หาข้อยุติกันต่อไป






"ศึกฮาเตียน" ที่ไม่เคยถูกเล่าของ "เจ้าตาก" LIVE สด กับสุเจน กรรพฤทธิ์ และศรัณย์ ทองปาน ในวาระครบ 250 ปี เหตุการณ์กรุงศรีอยุธยาแตก (ครั้งที่ 2)
นิตยสารสารคดี ปีที่ ๓๒ ฉบับที่ ๓๘๖ เมษายน ๒๕๖๐ บทความที่ลงในเว็บไซต์ เรื่องเด่นประจำสารคดีฉบับที่ 386 เรื่องเด่นในฉบับ กรุงแตก พระเจ้าตาก และ “ศึกฮาเตียน” ควายจ่า : คน ฝนฟ้า พญาแถน Foto Essay
กรุงแตก พระเจ้าตาก และ “ศึกฮาเตียน”  ในสมัยกรุงธนบุรีที่มีระยะเวลาราว ๑๕ ปีนั้น สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชต้องทำศึกสงครามมากมายนับครั้งไม่ถ้วนเพื่อ “กู้บ้านกู้เมือง” (มิใช่กู้ชาติ) ในบรรดาศึกน้อยใหญ่ คงมีหลายคนไม่ทันสังเกตว่า “ศึก/สมรภูมิสำคัญ” นั้นอยู่ทาง “ทิศตะวันออก” ครั้งแรกคือ “ศึกกู้กรุง” ที่พระเจ้าตากสินมาตั้ง “ก๊กเจ้าตาก” อยู่ที่จันทบุรี ครั้งที่ ๒ คือศึกที่หลักฐานไทยกล่าวแบบ “ย่อ” คือ “ศึกฮาเตียน” ซึ่งมีความสำคัญต่อฐานะกรุงธนบุรีและราชบัลลังก์พระเจ้าตากสินอย่างที่หลายคนคาดไม่ถึง อีกทั้งยังเป็น “ชนวน” ของเหตุการณ์วุ่นวายในระยะปลายรัชกาล ปี ๒๕๖๐ ครบวาระ ๒๕๐ ปี เหตุการณ์กรุงศรีอยุธยาแตก (ครั้งที่ ๒) และครบรอบการเดินทัพกู้บ้านกู้เมืองของพระเจ้าตากสินมหาราช สารคดีสำรวจ “สมรภูมิตะวันออก” เปิดหลักฐานใหม่เพื่อนำเสนอ “ศึกอินโดจีนของพระเจ้าตาก” อันเป็นจิ๊กซอว์สำคัญที่จะทำให้เข้าใจกรุงธนบุรีในฐานะส่วนหนึ่งของ “ประวัติศาสตร์อุษาคเนย์” มากขึ้น ควายจ่า : คน ฝนฟ้า พญาแถน คนจำแลงตนเป็นควาย ใส่เขา ทาผิวเป็นสีดำ ตีกลองแห่ร่ายรำ โลดเต้นเล่นโคลน หยอกเย้าเล่นกับคนในงานอย่างสนุกสนาน
ภาพ : อนุสาวรีย์หมักกื๋ว เมืองฮาเตียน จังหวัดเกียนยาง สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม --------------------------------- เดือนเมษายน 2560 คือวาระครบรอบ 250 ปี “อยุธยาร่วง กรุงธนบุรีโรจน์” เรื่องหนึ่งที่สังคมไทยสนใจเกี่ยวกับกรณนี้มาตลอดคือ
แลไปรอบบ้าน  บันทึกมุมมองสั้นบ้าง (ยาวบ้าง) ของ สุเจน กรรพฤทธิ์ นักเขียนสารคดีที่สนใจประเด็นประวัติศาสตร์ ปรากฎการณ์ทางสังคม ไม่ว่าจะการเมือง สิ่งแวดล้อม จนถึงเรื่องราวเล็กๆ ใกล้ตัว สุเจน กรรพฤทธิ์ ถึงแม้ตอนนี้เราจะยังไม่รู้ว่าใครขโมย “หมุดกำเนิดรัฐธรรมนูญ”