พุธ-ไซแอนซ์ – Form and Function : ปรัชญาหยุดมะเร็ง

กรกฎาคม 12, 2017 
0


putscienceพุธ-ไซแอนซ์

ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด


สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ

ในงานศิลปะ สถาปัตยกรรม หรือแม้แต่ในธรรมชาติ รูปทรง – Form กับ หน้าที่ – Function ทำงานร่วมกันอย่างแยกไม่ออก

ทำไมเส้นเฉียงให้ความรู้สึกเคลื่อนไหวมากกว่าเส้นตั้งฉากที่ให้ความรู้สึกมั่นคง

ทำไมสัตว์บินได้ส่วนใหญ่ถึงต้องมีโครงสร้างคล้ายปีก

ตลอดเวลาที่ผ่านมา เซลล์มะเร็งจะถูกอธิบายว่าคือเซลล์ที่มี DNA หรือสารพันธุกรรมผิดปรกติ ทำให้มันแบ่งตัวอย่างรวดเร็วและบ้าคลั่งจนกลายเป็นก้อนเนื้อร้าย และในที่สุดก็ทำให้อวัยวะนั้นตาย ไม่ทำงานตามหน้าที่

ในมุมมองแบบนี้ เซลล์มะเร็งจึงเป็นไอ้ตัวร้ายแต่กำเนิด คือไม่มีอะไรจะไปเปลี่ยนแปลงมันได้ ดังนั้นวิธีเดียวที่จะกำจัดมันก็คือ ใช้ดาบฟันฉับ สาดกระสุนรังสี หรือปล่อยสารพิษเข้าไปฆ่าล้างผลาญมันให้หมดสิ้น คงไม่ต่างจากที่หลายคนรู้สึกกับฆาตกรฆ่าข่มขืนที่อยากให้ประหารทิ้งสถานเดียว

และนี่ก็เป็นวิธีรักษามะเร็งตามแบบแผนหลักที่ทำกันมาและยังทำกันอยู่

ลึกลงไป คือความเชื่อที่ตั้งอยู่บนฐานว่า DNA หรือสารพันธุกรรม เป็นคำสั่งสูงสุดที่กำหนดทุกสิ่งอย่าง ถ้าเกิดคำสั่งเพี้ยนเสียแล้ว ทุกอย่างก็เพี้ยนตาม (จะไปแก้คำสั่งก็ไม่ได้ เพราะไม่มี ม.44 นั่นเอง 555)

แต่นักวิทยาศาสตร์หญิงนาม Mina Bissell ไม่เชื่อเช่นนั้น

คำถามที่เธอตั้งข้อสงสัยก็คือ ทำไมในเมื่อทุกเซลล์ในร่างกายก็มี DNA เหมือนกันทุกเซลล์ (ซึ่งมีเป็นล้านล้านเซลล์)แล้วอะไรทำให้เซลล์ตรงนั้นกลายเป็นจมูก เซลล์ตรงนั้นกลายเป็นเท้า มันต้องมีอะไรที่กำกับเซลล์ให้ทำหน้าที่ต่างกัน

สำหรับเธอแล้ว DNA ในเซลล์ จึงไม่ใช่คำตอบของทุกอย่าง แต่น่าจะมีองค์ประกอบอื่นๆ ที่ทำงานร่วมกัน

องค์ประกอบหนึ่งที่แต่ก่อนทุกคนมองว่าเป็นเพียงส่วนรอบนอกของเซลล์ที่ทำให้เซลล์คงรูปร่างของมันได้ เปรียบเสมือนผนังบ้านอันเงียบเฉย มีชื่อเรียกว่า ECM (extracellular matrix – เป็นชื่อที่งงงวยมากครับ อย่าไปสนใจมาก )

แต่มินาเสนอความคิดใหม่ว่า ผนังบ้านนี้พูดได้ และสั่งคนในบ้านได้ด้วยว่าควรจะคิดยังไง ควรทำตัวแบบไหน

เปรียบเทียบก็คงเหมือนบ้านเล็กๆ อบอุ่น กับบ้านเศรษฐีใหญ่โตอ้างว้างนั้น ให้อารมณ์กับคนอยู่อาศัยต่างกัน

แล้วถ้าบ้านไม่มีผนัง ไร้ระเบียบรกรุงรังแบบเพิงที่คนบ้าอยู่ ถ้าคนดีๆ ไปอยู่ วันหนึ่งก็อาจจะบ้าตามไปด้วย

เมื่อ Form ดี ทำให้ Function ดีด้วย ถ้าเสีย Form ก็เสีย Function

ดังนั้นเราอาจคิดได้ว่าที่ Function ผิดปรกติ เพราะมันผิด Form เราก็หาทางคืน Form ให้มัน Function ก็จะกลับมา

และผลการทดลองของเธอกับทีมงานก็เป็นจริงตามปรัชญานี้ครับ

เซลล์ต่อมน้ำนมเล็กๆ (ของหนู) ที่กลายเป็นเซลล์มะเร็งเต้านมผิดรูปผิดร่างนั้น เมื่อถูกห่อหุ้มใหม่ด้วย ECM ที่ปรกติ ปรากฏว่ามันกลับใจเปลี่ยนพฤติกรรมเป็นเซลล์ปรกติทันที ไม่เกี่ยงว่า DNA ภายในจะเพี้ยนหรือไม่เพี้ยน

การทดลองของเธอยังบอกด้วยว่า พฤติกรรมของเซลล์ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมที่มันอยู่ ถ้าเราแยกเซลล์ออกจากเนื้อเยื่อมาไว้ในจานเพาะเลี้ยง เซลล์จะลืมหน้าที่ที่มันเคยทำในเนื้อเยื่อนั้น แม้แต่โครงสร้างรูปร่างก็อาจผิดเพี้ยน

หมายความว่า สิ่งแวดล้อมที่มันอยู่ มีอิทธิพลต่อชีวิตและพฤติกรรมของตัวมันเอง และนี่ก็เป็นจริงกับเซลล์มะเร็งด้วย

เขียนถึงตรงนี้อาจฟังคล้ายปัญหาคลาสสิก คือ คนจะเป็นอย่างไร อยู่ที่พันธุกรรมติดตัว หรือสิ่งแวดล้อม หรือทั้งสองอย่าง

มินาย้ำว่า Form และ Function ส่งผลกระทบสะท้อนกลับต่อกันและกัน และแปรเปลี่ยนเคลื่อนไหวตลอดเวลา

เป็นคู่ตรงข้ามที่ต้องดำรงอยู่ด้วยกัน เหมือนคู่หยินหยางในปรัชญาเต๋า – นึกภาพวงกลมขาวดำแบบนั้นเลย

ปรัชญาหยุดมะเร็งของมินา จึงเป็นการคืนบ้านอันอบอุ่นให้กับคนบ้าและคนร้าย ไม่ต้องจับใครไปประหาร

นักวิทยาศาสตร์กำลังศึกษาและหาวิธีการรักษามะเร็งตามหลักปรัชญานี้อยู่ครับ

ติดตาม พุธ-ไซแอนซ์ ทุกวันพุธ


dumสุวัฒน์ อัศวไชยชาญ :

บก. ดำ ผู้ชอบจับแพะมาชนกับแกะ จับแมวโยนไปให้ถึงดวงดาว เพราะหลงเชื่อว่าจักรวาลนี้ไม่มีอะไรที่ไม่เกี่ยวข้องกัน





You might also like



พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด ความจริงว่าบนท้องฟ้ามีกลุ่มดาว 13 ราศี รู้กันมาตั้ง 3,000 ปีแล้ว เริ่มจากชาวบาบิโลเนียแบ่งกลุ่มดาวจักรราศีบนฟากฟ้า แต่จะด้วยเหตุใดไม่ทราบพวกเขาตั้งใจตัดกลุ่มดาวหนึ่งออกไป ให้เหลือเพียงแค่ 12
ช่วง ๑๐ ปีที่แล้ว “นายรอบรู้” หนังสือไกด์บุ๊กแนะนำการท่องเที่ยวจังหวัดต่าง ๆ ทั่วเมืองไทย จัดทำโดยกองบรรณาธิการ นายรอบรู้ สำนักพิมพ์สารคดี ยังติดอันดับหนังสือขายดี และยังเป็นคอลัมน์ประจำในนิตยสาร สารคดี นานกว่า ๑๕
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ ยิงกระสุนใส่ซูเปอร์แมน กระสุนบุบ ไม่ทะลุตัวมนุษย์เหล็ก ยิงสารก่อมะเร็งเข้าร่างกายซูเปอร์หนู จะมีโอกาสเกิดมะเร็งแค่ ๑ ใน ๓
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ บนสมมติฐานที่ว่าเซลล์ทุกเซลล์มีโอกาสจะกลายเป็นมะเร็ง ดังนั้นสัตว์ขนาดใหญ่ เช่น วาฬ หรือช้างก็น่าจะมีความเสี่ยงที่จะเกิดมะเร็งมากกว่าคนหรือหนู แต่ปรากฏว่าไม่เป็นเช่นนั้นครับ มะเร็งไม่ได้แสดงความสัมพันธ์กับขนาดน้ำหนักของสิ่งมีชีวิตชนิดนั้น ทำไมถึงเป็นอย่างนั้นยังเป็นปริศนา
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ ภาพ : 123rf.com สำหรับมะเร็งตอนที่ 2 นี้ ผมยังขออนุญาตินำแนวคิดของคุณหมอสงวน นิตยารัมภ์พงศ์