คุณวรวุฒิ โพธิแท่น
ข้าราชการป่าไม้  
ชาวเชียงใหม่

ด้วยความเป็นข้าราชการป่าไม้  คุณวรวุฒิ โพธิแท่น สนใจเรื่องแนวธรรมชาติและสัตว์ป่าใน สารคดี ตั้งแต่แรกที่เห็น   เมื่อปี ๒๕๓๒ เขาเริ่มเข้าทำงานที่จังหวัดอุดรธานี ซึ่งมีรุ่นพี่ป่าไม้บางคนเป็นแฟน สารคดี อยู่ก่อนแล้ว  และนับแต่นั้นก็มีเขาเพิ่มเข้ามาอีกคนด้วย   คุณวรวุฒิเริ่มเก็บ สารคดี  ที่อุดรธานี  ต่อมาขนไปบ้านเกิดที่อุบลราชธานี  กระทั่งบ้านที่เชียงใหม่สร้างเสร็จ เขาก็ขนหนังสือมาอยู่ด้วยกันในบ้านใหม่จนปัจจุบัน

ตอนรู้ข่าวเรื่องแฟน สารคดี “รักกันจริง” ขามีหนังสือไม่ครบ ๓๐๐ เล่ม โดยเฉพาะเล่มแรก ๆ ที่เป็นเลขตัวเดียว

เขาหาตามแผงหนังสือเก่า ได้มาในราคาเล่มละไม่ถึง ๑๐๐ บาท โดยเฉพาะเล่มแรกที่เขาซื้อมาในราคา ๑๐ บาทเท่านั้น   ที่หายากคือฉบับที่ ๑๐ ซึ่งเขาลงประกาศหาในอินเทอร์เน็ตอยู่ ๖ เดือน  กระทั่งได้จากร้านหนังสือเก่าที่จตุจักรในราคา ๒,๐๐๐ บาท   ในที่สุดเขาก็ตามหาจนครบตั้งแต่ฉบับที่ ๑ ถึง ๓๐๐ ตามกติกา และบางเล่มมีซ้ำ
เขาจึงฝากถึงแฟน สารคดี ท่านอื่น ๆ ว่า ใครขาดเล่มไหนอยู่ลองติดต่อเขาได้  หากพอดีตรงกันเขายินดีช่วยเพื่อนคนอื่นให้ได้เป็นแฟน สารคดี “รักกันจริง” เหมือนกับเขา

คุณศุภโชติ สายกลางดี
ชาวเชียงใหม่
ผู้จัดการสำนักงานบริษัทให้บริการด้านการถ่ายทำภาพยนตร์ต่างประเทศในประเทศไทย

วันที่เราไปเยี่ยมบ้าน คุณศุภโชติ สายกลางดี สารภาพตามตรงว่าเขารายงานตัวเป็นแฟน สารคดี “รักกันจริง” เพราะอยากได้สิทธิ์สมาชิกฟรี (๑ ปี)

คุณศุภโชติได้รับสิทธิ์ในรายการนี้เป็นรายท้าย ๆ ทั้งที่เขาบอกว่ารู้ข่าวมาตั้งแต่ต้น แต่ปรกติจะหาเวลาว่างได้ยาก ทั้งการงานประจำที่บริษัทและชีวิตส่วนตัวที่เป็น “พ่อเลี้ยงเดี่ยว” ของลูกสาววัย ๑๑ ขวบ ซึ่งอยู่กันเพียงสองคนในบ้านเดี่ยวหลังใหญ่สองชั้นในหมู่บ้านรอแยลวิว หางดง เชียงใหม่ กับการย้ายบ้าน ๓ ครั้งในช่วงไม่กี่ปีหลังมานี้ ทำให้หนังสือหายไปบางส่วน สารคดี ขาดไปบางเล่ม พร้อมกับของสะสมอีกจำนวนหนึ่งซึ่งเขาไม่สามารถหามาทดแทนได้อีกแล้ว แต่สำหรับ สารคดี เขาตามหามาได้จนครบ

เขาเก็บ สารคดี ในฐานะของสะสมอย่างหนึ่งซึ่งเริ่มมาแต่ต้น ด้วยความชำนาญทำให้เขาพอมองออกว่าสิ่งใดที่เก็บแล้วจะทวีค่าในอนาคต แต่มากกว่านั้น เขาบอกว่า สารคดี จะมีประโยชน์ในระยะยาว เป็นแหล่งข้อมูลที่อ้างอิงได้เสมอ และเป็นแหล่งความรู้ของลูก ที่เธอได้พึ่งอยู่บ่อยครั้งในการทำรายงานส่งครู เขาจึงเรียกร้องอย่างหนักแน่นที่จะให้มีการจัดทำดัชนีสำหรับการสืบค้น

“งานนี้ไม่ได้ตังค์ แต่ได้ใจคนอ่าน และเป็นประโยชน์ต่อคนอ่านและห้องสมุด” ตลอด ๒๐ กว่าปีของการติดตาม สารคดี คุณศุภโชติไม่เคยสมัครเป็นสมาชิกมาก่อนเลย แต่เมื่อได้สิทธิ์เป็นสมาชิกฟรี ๑ ปีจากการเป็นแฟนอ่าน “รักกันจริง” คุณศุภโชติบอกว่านับจากนี้เขาจะต่ออายุสมาชิกต่อไป

คุณปิยรัตน์ สินพิศุทธิ์
นักวิชาการคณะแพทยศาสตร์
มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์  ชาวสงขลา

อย่างเงียบ ๆ แต่ยืนยันได้จากฐานข้อมูลสมาชิก ว่าคุณปิยรัตน์ สินพิศุทธิ์  เป็นสมาชิก สารคดี มายาวนานเกือบเท่าอายุของนิตยสาร

เธออยู่ต่างจังหวัดแต่มักมาเดินในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติเป็นประจำทุกปี และมักถือโอกาส
ต่ออายุสมาชิก สารคดี มาโดยสม่ำเสมอ โดยไม่เคยแสดงตัว ติติง หรือเสนอแนะอะไร

จนวันที่เราไปบ้านในเมืองหาดใหญ่ (หลังเหตุการณ์ระเบิดโรงแรมลีการ์เด้นฯ ในตัวเมืองหาดใหญ่ไม่กี่วัน)  คุณปิยรัตน์ถือโอกาสฝากถึงทีมผู้จัดทำว่า สมาชิกทั่วประเทศควรได้รับโอกาสเท่าเทียมกัน  อยากให้มีกิจกรรมที่คนต่างจังหวัดเข้าร่วมได้ด้วย เพราะที่ผ่านมาดูเหมือนว่ากิจกรรมพิเศษส่วนใหญ่จัดขึ้นสำหรับสมาชิกในส่วนกลาง

“คนที่สมัครสมาชิกเขาต้องมีใจในระดับหนึ่งจึงยอมจ่ายเงินล่วงหน้า ซึ่งทางนิตยสารควรให้ความสำคัญ  ปฏิบัติต่อสมาชิกให้ดี หนังสือจะอยู่ได้”

สำหรับตัวเองนั้นคุณปิยรัตน์บอกว่า เป็นสมาชิก สารคดี มาตั้งแต่ปีแรกที่ทำงาน ซึ่งเป็นปีแรกที่นิตยสาร สารคดี กำเนิดขึ้นบนบรรณพิภพเช่นกัน  แต่ละรอบปีของการต่ออายุสมาชิกนับได้เท่ากับอายุงานของเธอ

คุณปิยรัตน์เป็นนักอ่าน  ยืนยันได้จากปริมาณหนังสือในบ้านของเธอ  นอกจาก สารคดี ครบทุกฉบับ ยังมีหนังสืออื่นอีกหลากหลาย ทั้งในตู้ ในลัง และบนโต๊ะ ซึ่งเป็นเล่มใหม่ ๆ ที่เพิ่งซื้อมาอ่าน  และดูจากหนังสือที่เธออ่าน เชื่อได้ว่าคุณปิยรัตน์น่าจะเป็นนักอ่านคนหนึ่งที่ติดตามหนังสือใหม่อยู่ตลอดเวลา

สำหรับกลุ่มนิตยสารรายประจำคุณปิยรัตน์บอกว่า แต่เดิมก็เคยเป็นสมาชิกอยู่หลายฉบับ และมีที่ได้งดเลิกเว้นช่วงไปบ้าง  แต่กับ สารคดี ฉบับเดียวเท่านั้น ที่ยังเหนียวแน่นมั่นคงมาตลอด

เมื่อถามถึงเหตุผล คุณปิยรัตน์ตอบสั้น ๆ ง่าย ๆ ว่า “เพราะยังมีประโยชน์ มีความรู้ด้านต่าง ๆ หลากหลายอ่านได้ไม่เบื่อ”

คุณสุพัฒร์ชัย ค้าพลอยเขียว
ชาว กทม. วัย ๔๘ ปี  อาชีพธุรกิจส่วนตัว

ก็เหมือนแฟน สารคดี ๓๐๐ เล่มรายอื่น ๆ คุณสุพัฒร์ชัยบอกว่า ความประทับใจของเขาต่อ สารคดี อยู่ที่ “เห็นแล้วชอบ อ่านแล้วโดนใจ อยากมีไว้ประจำบ้าน”

บ้านคุณสุพัฒร์ชัยเต็มด้วยหนังสือที่วางเป็นระเบียบอยู่ในตู้  ซึ่งราวครึ่งหนึ่งเป็นหนังสือภาษาอังกฤษ

เขาว่า “ไม่ใช่ว่าเห่อฝรั่ง แต่หนังสือภาษาอังกฤษเขาข้อมูลดี  ของไทยก็ สารคดี นี่แหละ  เมื่อก่อนอ่าน National Geographic มาเห็น สารคดี ก็ว่านี่แหละตัวแทนของเมืองไทย”

สำหรับความผูกพัน คุณสุพัฒร์ชัยบอกว่า เขารู้จัก สารคดี มาตั้งแต่ก่อนรู้จักกับภรรยา  เดี๋ยวนี้เขามีลูกชายหญิง ๒ คน เรียนอยู่ชั้นมัธยมแล้ว  แต่เขายังไม่เคยได้รู้จักตัวคนทำ สารคดี เลย

วันที่พวกเราไปเยี่ยมบ้าน คุณสุพัฒร์ชัยบอกว่า แม้จะมาช้า ปล่อยให้รอนาน  แต่ก็ดีใจมาก

“เหมือนคนคบกัน แต่ไม่เคยได้เห็นตัว  วันนี้ได้มารู้จักตัว ก็ถือว่าได้ขยับเข้ามาใกล้ชิดกันมากขึ้น”

คุณโชคชัย รัตนภราดร
ชาว กทม. วัย ๔๕ ปี  อาชีพธุรกิจส่วนตัว

บ้านคุณโชคชัย รัตนภราดร อยู่ที่หมู่บ้านปาริชาต ถนนสาย ๓๔๕ (ปทุมธานี) และเป็นคนหนึ่งที่ประสบมหาอุทกภัย ๒๕๕๔

สารคดี ๓๐๐ เล่ม เสียหายไปพร้อมทรัพย์สินอื่น

แต่พอน้ำลดคุณโชคชัยก็ออกตามหามาทดแทน ทั้งจากร้านหนังสือเก่า และลงประกาศทางอินเทอร์เน็ต

เล่มเด่นดังที่เล่าลือกันว่าหายาก ๆ ราคาเป็นหลายพัน คุณโชคชัยบอกว่าเขาได้มาในราคาหลักร้อย  เจ้าของหนังสือบางคนเมื่อทราบความตั้งใจของเขายก สารคดี บางเล่มให้ฟรีก็มี

เล่มที่หายากและยังขาดอยู่เป็นเล่มสุดท้าย กลับเป็นเล่มใหม่ ๆ อย่างฉบับที่ ๓๐๐ (พระอาจารย์มั่น ภูริทัตโต) เดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๕๓

สารคดี ฉบับนี้หมดเกลี้ยงแผงตั้งแต่ภายในเดือนที่วางแผง แม้แต่ในสต็อกของ สารคดี ก็ไม่มีเหลืออยู่เลย

แต่โชคยังเป็นของคุณโชคชัย เมื่อเจ้าหน้าที่คนหนึ่งยอมยกหนังสือส่วนตัวของเขาให้ หลังทราบความตั้งใจของคุณโชคชัย

คุณโชคชัยสารภาพตามจริงว่าเดิมเขาไม่ได้มี สารคดี ครบ ๓๐๐ เล่ม ขาดอยู่ราว ๑๐-๒๐ เล่ม  แต่เมื่อกลับมาตามหาใหม่ก็ตั้งใจว่าจะหาให้ครบทุกเล่ม

เป็นเรื่องที่ต้องลงทุนลงแรงไม่น้อย แต่เขาบอกว่ามันก็มีข้อดีอยู่มากเหมือนกัน

การได้ สารคดี กลับมาทีละเล่มทำให้เขาได้เปิดอ่านอย่างละเอียดอีกครั้ง และได้ชวนลูก ๆ ทั้ง ๓ คนอ่านไปด้วย

สารคดี ซึ่งมีอายุ ๒๘ ปีเต็มแล้ว จึงยังมาเข้ากับเด็ก ๆ อายุ ๑๐ กว่าขวบได้  ในวันที่เราไปเยี่ยม เจ้าหนูแต่ละคนยังถือ สารคดี เล่มโปรดมาร่วมถ่ายรูปด้วย

ทุกวันนี้คุณโชคชัยพาครอบครัวและ สารคดี มาอยู่แถวสาทร ในคอนโดหรูหราชั้นที่ ๕๔

ฤดูฝนคราวหน้า เขาคงไม่ต้องกังวลเรื่องหนังสือจะเปียกน้ำอีกแล้ว