จักรยานมือสอง มือสาม หรือมือสี่  จักรยานของใครดี จักรยานของใครแบบไหนก็ได้ ไม่ต้องแพง ไม่ต้องหรู

ขอให้เป็นพาหนะในการเดินทางโดยไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ไม่เผาผลาญพลังงานฟอสซิล

โลกหมุนไปพร้อมกับล้อหมุนการ ใช้จักรยานมือสอง ไม่ใช่เรื่องน่าอาย เพราะเป็นการ “นำกลับมาใช้ซ้ำ” จนถึงที่สุดถ้ากลายเป็นเศษเหล็ก ก็นำกลับไป “รีไซเคิล” หลอมกลับมาใช้ใหม่

จักรยานมือสอง เปลี่ยนแค่อะไหล่ สายเกียร์ สายเบรค ถึงแม้จะไม่สามารถบอกได้ว่าช่วยโลกได้อย่างมาก แต่อย่างน้อยก็ช่วยลดการใช้วัสดุ แร่ธาตุ และอื่นๆ อีกพอควร

ไปเลือกจักรยานสักคันตามฐานะ แล้ว “ปั่นเมือง” กันดีกว่า

แต่กับผู้คนอีกไม่น้อยกลับเชื่อว่า ตนย่อมเป็นที่พึ่งแห่งตน ไม่เพียงไม่จำเป็นต้องกังวลกับการผันผวนของราคาน้ำมัน ไม่สนใจกับการต้องรอรถโดยสาร เพียงพึ่งพากำลังกายของตนเอง ด้วยการเริ่มต้น “ขี่จักรยาน”

คำถามแรกของผู้ที่สนใจและอยากขี่จักรยานไม่ใช่ว่าควรซื้อจักรยานอะไร ราคาเท่าไร แต่กลายเป็นคำถามว่า “มันปลอดภัยหรือไม่” “สะดวกจริงหรือไม่” “ขี่จักรยานแล้วจะได้อะไร เหนื่อยก็เหนื่อย ร้อนก็ร้อน” “เมืองไทยเหมาะสำหรับการขี่จักรยานจริงหรือ” ฯลฯ และสุดท้ายก็จะกลับมาถามว่า แล้วซื้อจักรยานแบบไหนดี

ขอตอบคำถามยอดฮิตสามสี่คำถามข้างต้นก่อนก็แล้วกัน

ขี่จักรยานปลอดภัยไหม สำหรับมือใหม่หัดขี่จักรยาน แน่นอนว่าถ้าเอาจักรยานมาขี่บนถนนที่ยวดยานพาหนะพลุกพล่าน แน่นอนว่า “ไม่ปลอดภัย” แน่ๆ  เพราะความสามารถในการควบคุมเครื่องจักรที่เราเรียกว่า “ทักษะ” นั้น ต้องฝึกฝน และเรียนรู้  แต่ถ้าเทียบกับมอเตอร์ไซค์ และรถยนต์ แน่นอนว่าจักรยานขี่ง่ายกว่า หาลานโล่งฝึกหัดได้ง่ายกว่า หยิบยืมมาทดลองขี่ได้ง่ายกว่า ทำความเร็วน้อยกว่า และถ้าไม่โลดโผนเกินไป ปลอดภัยกว่าแน่นอน

แต่ไม่ควรลืมว่าถ้าจะให้ปลอดภัยจริงๆ เวลาขี่จักรยานก็ต้องมีสติ มีสมาธิ สังเกตสิ่งรอบข้าง ไม่ใช่ขี่จักรยานกันไปคุยกันไป หรือขี่จักรยานไปโทรศัพท์ไป โดยไม่สนใจสิ่งรอบข้าง  เพียงระมัดระวัง ก็น่าจะพออุ่นใจได้ไปส่วนหนึ่ง

ขี่จักรยานสะดวกไหม  ในเมืองใหญ่ทุกเมืองของประเทศไทย ระยะกว้างคูณยาวของเมือง รับรองว่าจะไม่เกิน สิบกิโลเมตร (ยกเว้นเมืองใหญ่มากๆ เช่น เชียงใหม่ หาดใหญ่ ขอนแก่น ) ระยะระหว่างตะวันตกถึงตะวันออก และจากเหนือถึงใต้ของกรุงเทพน่าจะอยู่ไม่เกิน 60 กิโลเมตร

ระยะทาง 10 กิโลเมตร ปั่นแบบสบายๆ ไม่เร่งรีบ จะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมงถึงน้อยกว่า  ในระยะเดียวกันนี้ถ้าในชั่วโมงเร่งด่วน อาจใช้เวลาเท่ากัน หรือมากกว่า ลองคิดดูก็แล้วกันว่าสะดวกหรือไม่  (ซึ่งความจริงแล้ว หลายๆ คนขี่จักรยานในหมู่บ้านไปปากซอย ก็มีระยะทางหลายกิโลเมตรอยู่แล้ว แต่เราไม่เคยวัดกันจริงๆ จังๆ เท่านั้นเอง) อาจกล่าวได้ว่า สะดวกมากในการเดินทางโดยใช้จักรยานไปทำงาน หากที่พักห่างจากที่ทำงานไม่เกิน 10 กิโลเมตร  และแม้จะไกลกว่านั้น หากขี่จักรยานจำชำนาญ กำลังอยู่ตัวแล้ว ระยะทางจากที่พักไปที่ทำงานไป-กลับ ประมาณ 40 กิโลเมตรนี่ถือเป็น ขนม เลยทีเดียว

ข้อนี้ก็ตอบคำถามว่า เมืองไทยเหมาะสำหรับการขี่จักรยานหรือไม่ไปด้วย  ตอบว่าเหมาะมาก ยิ่งเอาเรื่องอากาศมาร่วมพิจารณาด้วยก็จะยิ่งตอบคำถามว่า เหมาะมาก อีก  ในต่างประเทศจะสามารถขี่จักรยานจริงๆ จังๆ ได้เฉพาะในฤดูอากาศอบอุ่นเท่านั้น  (เพราะถ้าหิมะตกหนัก อากาศติดลบ การขี่จักรยานท่ามกลางหิมะคงเป็นประสบการณ์อันเลวร้ายสุดๆ ไปเลย และแม้จะขี่กัน ก็คงเป็นระยะทางสั้นๆ )

บางคนขี่จักรยานแล้วกลัวผิวเสีย ซึ่งกิจกรรมกลางแจ้งอื่นๆ ไม่ว่าการไปเที่ยวทะเล เที่ยวตลาด หรือแม้กระทั่งเดินถนน ก็ทำให้ผิวเสียได้เหมือนกัน ไม่อย่างนั้นครีมบำรุงผิว ครีมผิวขาว ฯลฯ จะขายได้หรือ  จักรยานก็มีเครื่องป้องกันแสงแดด ทั้งถุงแขน หรือเสื้อแขนยาว ผ้ากรองฝุ่น สารพัด  ยิ่งขี่ในเมืองระยะทางไม่ไกลนัก จะแต่งตัวสวยงามแค่ไหนก็ทำได้

แม้ว่าหลายคนเกี่ยงงอนว่า ถ้าอากาศกรุงเทพเท่ากับเชียงใหม่ฤดูหนาว (15-20 องศาเซลเซียส) ก็จะขี่จักรยานทุกวัน หรือถ้าฝนไม่ตก ก็ขี่จักรยานได้ทุกวัน  ความจริงเราก็ไม่จำเป็นต้องขี่จักรยานทุกวันก็ได้  (เพราะบางทีก็คงเบื่อหรือมีธุระปะปัง ที่จะต้องไปไหนไกลๆ หรือดึกดื่นเกินกว่าจะปลอดภัยโดยการกลับบ้านด้วยจักรยาน)  จักรยานควรเป็นทางเลือกแรกสำหรับการเดินทางปกติในชีวิตประจำวัน  หรือไม่อย่างนั้น ก็ควรเป็นทางเลือกที่สอง สำหรับการลดละการใช้เชื้อเพลิง รถยนต์ ในวันที่ว่างสบาย และอยากลองขี่จักรยานขึ้นมา

สุดท้ายถามว่า ขี่จักรยานแล้วได้อะไร  ตอบแบบนักอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ก็จะบอกว่า ขี่จักรยานจะช่วยลดการใช้พลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิล  ถ้าคนสองร้อยคนขี่จักรยานในเมืองใหญ่ ปริมาณรถยนต์ในเมืองก็จะลดลง แล้วถ้าคนสองหมื่นคนขี่จักรยานจะลดการใช้น้ำมันไปเท่าไร  รถจะติดน้อยลงไหม  ปริมาณคาร์บอนมอนอกไซด์จากไอเสียรถยนต์จะลดลงหรือเปล่า  แล้วถ้าคนสองแสนคนในเมืองใหญ่ขี่จักรยานไปทำงานล่ะ  บัญญัตไตรยางค์ง่ายๆ แบบนี้ มีใครเคยคิดให้ดูไหม

ถ้าตอบแบบนักกีฬา หลายคนขี่จักรยานแล้วแข็งแรง ฟิตแอนด์เฟิร์ม ไม่เคยเป็นหวัดหลังจากขี่จักรยานสม่ำเสมอมาอย่างน้อยไม่ต่ำกว่า 6 เดือน  ที่สำคัญสุขภาพจิตดีขึ้นมาก โดยเฉพาะการได้ขี่จักรยานท่องเที่ยวไปในเส้นทางที่ร่มรื่น หรือเส้นทางในธรรมชาติ

ตลาดนัดรถไฟ เริ่มต้นเมื่อไร บันทึกไว้ในวันเวลาของสายฝน บ้างว่าเกิดเมื่อราวตุลาคม 2553 บ้างว่าก่อนหน้านั้น แต่เวลานั้นเริ่มต้นขึ้น เมื่อร้านขายสินค้าเฟอร์นิเจอร์เก่า หลายร้านถูกไล่ที่จากบริเวณหลังตลาดนัดสวนจตุจักร (เพื่อใช้สร้างเป็นตลาดติดแอร์)

หลายคนออกเดินทางหาพื้นที่ และพบว่าโกดังร้าง ที่ใช้เก็บสินค้าของสถานีรถไฟ “ย่านพหลโยธิน” ยังว่าง  จึงมีการติดต่อขอเช่าพื้นที่เพื่อเก็บสินค้าและไว้เป็นโชว์รูม เปิดขายสินค้าตลอดช่วงกลางวัน แต่ตลาดนัดเกิดขึ้นได้อย่างไรไม่ทราบข้อมูลแน่ชัด

กระแสหนึ่งเกิดขึ้นจากการที่ตลาดนัด “รัชดาไนท์” ที่พ่อค้าแม่ค้าหลายเจ้าถูกไล่ที่ให้ย้าย จึงตระเวณมาพบลานจอดรถใหญ่ ติดรางรถไฟนี้ และเกิดกลายเป็นตลาดนัดวางขายสินค้าอันหลากหลาย  ทั้งอะไหล่เก่ารถเวสป้า รถโฟล์คตู้ โฟล์คเต่า

รวมไปถึง จักรยานมือสอง ที่มีทั้ง จักรยานแนววินเทจ จักรยานพับ จักรยานมือสอง และสารพัด  ยิ่งห้วงเวลาที่ฟิกซ์เกียร์ได้รับความนิยม ที่นี่ก็มีฟิกส์ และอุปกรณ์ไฟ อะไหล่ สารพัดมาจำหน่าย

ส่วนสินค้าประเภทเสื้อผ้า ของกิน ของใช้ ของแต่งบ้าน ของสะสม เครื่องแก้ว ภาพวาด ภาพถ่าย จาน ชามช้อน เริ่มลงมาขายกันมากขึ้น พื้นที่ตลาดนัดขยายออกมาจนถึงด้านริมถนน  มีร้านกินดื่ม เปิดเพลงแจ๊สขายแผ่นเสียง ขายเครื่องเล่นแบบโบราณ

และที่ว่าการตลาด “จักรยาน” นั้น ก็คือการนำจักรยานมาเป็นจุดโดดเด่นในร้าน จุดสร้างความน่าสนใจให้กับร้าน  นอกเหนือไปจากร้านขายจักรยาน ที่มีพรรคพวกเพื่อนฝูง รวมตัวกันขี่จักรยานมาเที่ยวเล่น และสร้างความตื่นตาตื่นใจให้กับผู้มาซื้อสินค้าอื่นๆ

หรืออย่างร้านนี้ที่ใช้จักรยานเก่า ตู้ไม้เก่า ปิ่นโต และอื่นๆ เป็นจุดสร้างแรงดึงดูดใจ ใหกับสินค้าของกินเล่นหลากหลาย

แทบทุกคืนวัน ศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ จะมีขบวนจักรยานขี่ไปเที่ยว และแน่นอนว่าในตลาดนัดเองก็มีสินค้าสำหรับจักรยาน หลากหลายเช่นกัน

จักรยานจึงมิใช่เพียง ยานพาหนะที่ใช้สำหรับแค่การเดินทางเท่านั้น แต่ยังสามารถใช้เป็น “สื่อแสดงสินค้า” หรือ “สิ่งเร้ากระตุ้นความสนใจ” เพราะในช่วงชีวิตของคนนั้น อย่างน้อยย่อมผูกพันกับจักรยานไม่มากก็น้อย

แต่มีคนอีกกลุ่มหนึ่ง กำลังสร้างปรากฏการณ์โดยใช้จักรยานเป็นสื่อ

สองสามปีที่ผ่านมาบริเวณจามจุรีสแควร์ ถ้าใครสังเกตสักนิดจะพบว่ามีจักรยานนับสิบนับร้อยคันค่อยๆ ทะยอยมารวมตัวกัน พอรวมกันได้ที่ ก็ถึงเวลาออกเดินทางด้วยจักรยานไปตามเส้นทางต่างๆ ที่ได้กำหนดขึ้นมาแล้ว

ศุกร์สัปดาห์ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสไปร่วมขี่จักรยานคืนวันศุกร์ กับกลุ่ม “กรุงเทพฯ เมืองจักรยาน” เพื่อนที่ผมเพิ่งพบในเฟซบุ๊ค

กลุ่มนี้มีความเห็นว่า จักรยาน ควรมีส่วนได้รับการยอมรับว่าเป็น พาหนะหนึ่งบนท้องถนน (แม้ว่าทางกฏหมายแล้วจะแทบไม่มีอะไรมารองรับเลยก็ตาม สมัยก่อนเรามีใบขับขี่จักรยาน มีการอบรม แต่เดี๋ยวนี้เลิกไปเสียแล้ว แล้วไปให้ความสำคัญกับรถจักรยานยนต์ รถยนต์มากกว่า)

กรุงเทพมหานคร เริ่มสร้างเส้นทางจักรยานปั่นชมเมือง ตีเส้นการจราจรเพื่อจักรยาน ถ้าคิดแบบนี้ก็เหมือนเป็นกฏบ้าน (เพราะกรุงเทพฯ เสมือนบ้านของเรา) แต่ปรากฏว่ารถยนต์หลายคันจอดทับเส้นทาง ไม่เว้นช่องไว้ให้จักรยานเดินทาง

บางครั้งคนตีเส้นเองก็คงจัดทำเส้นทางไปอย่างนั้น เพราะอยู่ๆ ทางจักรยานก็หายไป แล้วก็ไปโผล่อีกฟากถนน ในขณะที่เกาะกลางถนนก็ปลูกต้นไม้ข้ามไม่ได้

ทางลาดที่จะวิ่งเข้าฟุตบาท ก็ทำเหมือนเสียไม่ได้ เพราะจะต้องมีขั้นขอบสูงหลายนิ้ว ไม่ได้ลาดเรียบมาตรงๆ

ศุกร์ที่แล้ว ผมไปพบกับกลุ่มนี้เวลา 19.00 น. เราแลกเปลี่ยนพูดคุยเรื่องการขี่จักรยานบ้าง เส้นทางจักรยานบ้าง แล้วก็เริ่มปั่นในเวลาที่จราจรคับคั่ง เพื่อที่จะแสดงให้เห็นว่า “จักรยานก็เป็นส่วนหนึ่งของท้องถนน ควรเอื้อเฟื้อถนนแก่จักรยานตามสิทธิที่เรามี”

เราขี่จักรยานจากจามจุรีสแควร์ผ่านหน้ามาบุญครอง เลี้ยวขวาไปจนถึง ถ. ชิดลม วนกลับมาเข้า ถ. หลังสวน ออกไปทะลุสาธร จนถึงนราธิวาสราชนครินทร์ และวนกลับทางสีลม มาถึงจามจุรีสแคร์ เป็นอันจบเส้นทาง

ก่อนที่ผมจะขี่จากจุดนั้นวิ่งผ่านหัวลำโพง รพ. กลาง ทะลุลานกทม. เข้าราชดำเนิน ข้ามสะพานปิ่นเกล้าฯ กลับบ้านสายใต้ใหม่

จากการไปร่วมปั่น ในกลุ่มกว่าสามสิบคันนั้น มีทั้งรถพับ รถจักรยานมินิล้อขนาด 20 นิ้ว เสือภูเขา เสือหมอบ ฟิกซ์เกียร์ รถบ้าน เรียกว่าจักรยานแทบทุกประเภทไปร่วมกัน แต่งตัวกันตามสบายไม่ต้องนุ่งกางเกงจักรยาน เสื้อแข่งขัน เพียงแต่หลายคนสวมหมวกกันน๊อกเพื่อความปลอดภัยเท่านั้นเอง

จักรยานควรเป็นส่วนหนึ่งที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน จะเพื่อโลกทีดีกว่าในวันข้างหน้า หรือเพื่อสุขภาพของเรา เพื่อชุมชนสังคมของเรา ก็ตาม

หลายปีมานี้มีหลายคน หลายหน่วยงาน ที่ใช้จักรยานในการเดินทางไปทำงาน ใช้จักรยานส่งเอกสาร เดินจดหมายระหว่างตึก แต่การเดินทางเพียงคนเดียว หรือสองสามคนในเส้นทางเดียวกัน อาจไม่สร้างพลังให้ รถอื่นๆ ในสังคมเห็นว่า เราเหล่านักขี่จักรยานก็เป็นส่วนหนึ่งของท้องถนนและสังคมเช่นกัน

ใครที่คิดว่าอยากทำอะไรสักอย่างเพื่อตัวเอง เพื่อสังคมของเรา และรักในการขี่จักรยาน ลองมาพบกันในคืนวันศุกร์ จามจุรีสแควร์ หน้าร้ากาแฟทรู เวลา 19.00 น.

แล้วเราคงได้พบกันนะครับ

สำหรับศุกร์นี้ ติดต่อได้ที่นี่ครับ

http://www.facebook.com/event.php?eid=189564987728275&ref=mf

ทริป สอนน้องใหม่ ปั่นบนถนน ใครต้องการให้ไปรับที่ไหน แจ้งที่อยู่มาได้ หรือใครจะอาสาเป็นทีมงานปั่นประกบรับจากบ้านไปส่งบ้านก็จะดีมากๆ คะ

เส้นทางที่วางไว้ ไม่ไกลมาก ออกถนน ปนๆ ใน ซอย

ออก จาลานจามไปทางพระราม 4 มุดเข้าซอยลัดเลาะ ออก ถ. มหาพฤติฒาราม ตัดเข้าตลาดน้อย มุดๆ ออกมาสำเพ็ง ลัดเลาะตรอก อันซีน ชมบ้านต้นไม้ ยังมีคนอาศัยอยู่นะ ลัดเลาะ ออกถนน มุ่งไปยัง เส้นเรียบแม่น้ำ ออกสู่ราชดำเนิน ยาวไปจนถึงลานพระรูป ร.5 วนกลับมาพัก ดื่มนม… ที่ลานคนเมือง

รวมระยะทางประมาณ 10++ กิโล

จักรยานเก่าเก็บแต่ละคัน มีประโยชน์มากกว่าแค่ใช้ปั่น บ้างเป็นแรงบันดาลใจ บ้างเป็นเครื่องเตือนใจ บางคันเป็นอดีตที่มีรอยความหลังบันทึกไว้อย่างลึกซึ้งและมากมายเกินกว่าจะบรรยาย

จักรยานเก่า ไม่ขาย เพราะมีความทรงจำอยู่ในนั้น
หรือบางทีไม่ขาย เพราะกลัวว่าคนซื้อไปจะไม่รักจักรยานจริง

จึงจักรยานเหล่านี้วางเรียงรายไว้ให้คนคอยชื่นชม และเดินไปถามว่า “ขายไหม ขายเท่าไร” อยู่เสมอ

จึงกลายเป็นป้ายบอกความ “จักรยานนี้ไม่ขาย”

จึง เป็นแรงดึงดูดให้หลายคนสนใจ ว่าใยไม่ขาย เก็บสะสมไว้ทำไม ทั้งๆ ที่มีจักรยานรุ่นใหม่กว่า เร็วกว่า สวยกว่า ดีกว่า อยู่ในกระแสมากกว่า

บางทีเราเลือกที่จะใช้จักรยานเก่าๆ มาเป็นเครื่องเตือนใจบางอย่างมากกว่า จะนำมาขี่จริงๆ

แต่จักรยานเก่าหรือใหม่ ก็ใช้ได้จริงในชีวิตประจำวัน

แต่วันก่อนหลังจากกลับจากไปชมการแข่งขันโฟโตแรลลี 25 ปีสารคดี ที่หอศิลป์ กรุงเทพ (ตรงข้ามสยามดิสคัพเวอรี)  ลงรถเมล์ เดินผ่าร้านแมคโดนัลด์ สาขาสตรีวิทย์ (เพราะเห็นนักเรียนนั่งกันเต็มเลย)

ในการแข่งขันเขาแบ่งเป็นหัวข้อต่างๆ เช่น พระ ดอกไม้ สวนสาธารณะ มอเตอร์ไซค์ รวมถึงหัวข้อจักรยาน

เขาให้ส่งสี่ถึงหกภาพ ลองดูกัน

ผมลองถ่ายดู ได้แค่สามภาพ มาแบ่งปันกัน

จักรยาน อยู่ที่ไหนก็สวย  ประชาธิปไตย อยู่มานานเท่าจักรยานไหม แล้วคนในร้านคิดอะไร ตอนที่มีม๊อบกับตอนที่ไม่มีมีอบ  เขาขึ้นทะเบียนอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยเป็น โบราณสถาน แล้วรู้ไหม

สำหรับคนที่ชอบถ่ายภาพ ผมว่าฟ้าช่วงนี้มีเสน่ห์ โดยเฉพาะยามเย็น สีสวยมากเพราะมีเมฆด้วยช่วยเสริมกัน

ภาพสะท้อนในกระจก กับภาพสะท้อนในใจ เหมือนกันหรือเปล่าไม่รู้

รู้แต่ว่า อยากให้บ้านเมืองสงบงามเร็วๆ ฝนจะมาแล้วพี่น้อง ไปเตรียมไถหว่านดำกล้ากันไหม แต่อย่าไปเชื่อปุ๋ย เชื่อยาพ่อค้า ลองทำเกษตรอินทรีย์ดูสิ ถ้าไม่ละโมบโลภมาก พออยู่พอกิน พอเพียง ก็คงดี

แล้วพ่อใหญ่ แม่ใหญ่ ส่งลูกมาเรียนสูงๆ เป็นเจ้าคนนายคน

พอมันเป็นเจ้าคนนายคนในอำเภอ ในสภา แล้วทำไมมันไม่สนใจคนส่งเสียมันเรียนหนังสือ เห็นบอกว่าเป็นลูกชาวบ้าน ลูกชาวนาคือกัน

เมื่อไรจะให้เข้าไปพบให้เย็นใจ ได้ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง โดยขี่แค่จักรยานไปหา ได้ไหม

จะให้เหมือนร้านสะดวกซื้อกินข้างถนนราชดำเนินนี้ได้ไหมหนอ  ก็ขนาดพ่อใหญ่แม่ใหญ่มานอนเป็นเดือน ยังไม่กล้าไปกินของเขาเลย มันแพงแท้เนาะ

เขาประกาศยุบสภาปลายปีแล้ว ไปเตรียมข้าวกล้า ทำนากันก่อนไหม

ถ้ามันอึดอัดใจว่าข้าวไม่ได้ราคา นาไม่ได้ทำ เศรษฐกิจมันจะล่มจมไป ก็เข้าวัดพิจารณาคำว่าเมตตา แล้วกลับไปมองผืนดินที่บ้าน ว่าทำไมต้องส่งลูกหลานไปเรียน แล้วมันไม่กลับคืน

เลิกส่งลูกเป็นเจ้าคนนายคน กลับคืนไปหาท้องทุ่งท้องนา ทำกินให้สมบูรณ์ โดยไม่ต้องพึ่งพาใคร เงินกู้หมู่บ้านอะไร ก็ไม่ต้องกู้จะดีกว่าไหม

นี่ผมบ่นบ้าอะไรไป ใครจะฟัง

ข้อความนี้อยู่ในตำราบทไหนของจีน ผมก็จำไม่ได้ อยู่แต่เพียงว่า เมื่อถึงเวลาดอกไม้ย่อมเบ่งบาน และความคิดอันหลากหลายย่อมแข็งแรง แข็งแกร่งกว่าความคิดเดียว

ร้อยสีสันบานเบ่งแข่งกัน จะว่าไปแล้วก็เหมือนประชาธิปไตย ที่ต้องมีหลากสีสัน มีความแตกต่างทางความคิดอันหลากหลาย และต่างอยู่ร่วมรวมประชันขันแข่งกันได้ โดยไม่ต้องมีการตัดสินว่าใครจะถูกหรือใครจะผิด  ใครจะดำรงตนอยู่ในแนวทางไหน ก็เป็นเรื่องของ “อิสรเสรีชน”

แต่ความเป็นอิสระเสรี นั้นต้องอยู่ในขอบเขตที่ไม่ระราน หรือทำร้ายผู้อื่น

ไม่ต้องอ้างถึงกฏบัตรกฏหมาย เพียงแค่สติระลึกรู้ และใจที่เปิดกว้างไม่มืดบอด เราก็สามารถพิจารณาให้เห็นถึงว่า สิ่งใดเป็นสิ่งที่ทำให้คนอื่นเดือดร้อนรำคาญ สร้างผลกระทบให้คนหมู่มาก สร้างผลดีหรือผลเสียให้กับสังคม หมู่ชุมชนที่เราอาศัยอยู่หรือไม่

หลากหลายความคิดเห็นเมื่อแตกต่าง ล้วนต้องประชันขันแข่งกัน
หลากหลายองค์ความรู้เปรียบเสมือนดอกไม้หลากสี บานเบ่งพร้อมกัน

นั้นขึ้นอยู่กับว่าดอกไม้สีใด จะส่งกลิ่นหอม หรือเปล่งสีสันให้ถูกจริต ถูกใจ ผู้เลือกสรรนั้น

ตอนนี้ดอกไม้สีแดงเลือด บานเบ่งส่งกลิ่นอันไม่พึงประสงค์ต่อหมู่ชนมากขึ้นเรื่อยๆ จะด้วยความหลงลำพอง หรือด้วยความฮึกหาญส่วนตนก็ไม่มีใครสามารถเข้าใจถึงได้

ดอกไม้หลากหลายสีจึงเริ่มเบ่งบานประชันขันแข่ง ด้วยมองว่า ดอกไม้เพียงสีเดียว มิอาจแต่งแต้มสวนสวยให้งดงาม  ดอกไม้หลากสีจึงเป็นอาภรณ์แห่งประชาธิปไตยอันงดงามที่ฝูงชนเริ่มแสดงออกถึงความต้องการของตนมากขึ้น

เราจะชื่นชมเพียงดอกไม้สีเดียว ที่มองแล้วร้อนรุ่มวุ่นวาย
หรือยอมเปลืองกายเป็นดอกไม้หลากหลายสีเพื่อให้ผู้คนได้ผ่อนคลาย ได้มองเห็นอย่างสดใส ชื่นใจ ชื่นบาน

นั้นก็อยู่ที่เราจะเลือกหนทางที่พึงใจ และไม่ทำร้ายผู้อื่น

เรือโดยสารระหว่างเกาะลอย ไปถึงเกาะสีชัง มีคนกลุ่มหนึ่งตีตั๋วราคา 40 บาท เพื่อนั่งเรือไปกลางทะเล เพื่อค้นหานกชนิดหนึ่ง

ยามบ่ายกลางแดดร้อนระอุ เขาพาตัวขึ้นไปบนดาดฟ้าหน้าเรือ ด้านหน้าคลื่นโยนตัวสูง เรือฝ่าเข้าไปกลางคลื่น ตัดสายน้ำกระเซ็นขึ้นมาเปียกปอน  เพียงเรือวิ่งไปประมาณ 20 นาที เข้าสู่เขตที่มีเรือสินค้าลำยักษ์ จอดเรียงราย  คนขับเรือร้องบอกว่าเห็นนกเกาะอยูบนโฟม

ใช่แล้ว นั่นคือนกที่เราไปตามหา  นกสกัวขั้วโลกเหนือ (Parasitic Jaeger)  นกในตำนานที่หลายคนไม่เคยพบ

นกสกัว นกทะเลที่เรามีโอกาสไปเฝ้าดูได้ยาก เพราะนกเหล่านี้หากินอยู่กลางทะเลเปิด ต้องนั่งเรือไปดูกลางทะเล โดยปกติแล้วในประเทศไทย มักจะพบนกชนิดนี้แถบทะเลอ่าวไทยแถบภาคใต้ เช่น บริเวณทะเลเกาะสมุย หรือทะเลกระบี่ ทะเลอันดามัน พังงา

พอมีรายงานว่าพบนก สกัว สองชนิด คือ
Parasitc Jaeger หรือนกสกัวขั้วโลกเหนือ
Pomarine Jaeger นกสกัวหางช้อน  เมื่อต้นเดือนมีนาคม

ผมเลยเดินทางไปที่เกาะลอย ศรีราชา นั่งเรือไปเกาะสีชัง เพื่อตามหานกชนิดนี้  นั่งเรือไปสักยี่สิบนาทีก็พบนกเหล่านั้นลอยอยู่ในทะเล และบินหากินวนเวียนอยู่กลางทะเล

ครั้งแรกเมื่อเสาร์ที่ 3 เมษายน นั่งเรือไปคนเดียว ขาไปไม่พบร่องรอยของนกเลย แต่พอขากลับ นกบินผ่านหน้า และลอยทะเลให้เห็นถึง 3 ตัว นั่นก็สร้างความดีใจให้กับผมแล้ว เพราะเป็นนกชนิดใหม่ของผม ซึ่งเท่าที่ดูนกมาสิบห้าปี เพิ่งเคยเห็นเป็นครั้งแรก

ต่อมาเมื่อวันที่ 6 เมษายน ผมชวนเพื่อนไปดูอีกครั้ง เมื่่อไปถึงตอนเช้าเราเพียงแต่นั่งเรือไป และกลับ นกบินวนเวียนอยู่แถบกลางทะเล ลองนับดูเกือบสิบตัว แม้จะมองเห็นในระยะไกล แต่เราก็พอใจว่า นกเหล่านี้ยังอาศัยพื้นที่นี้พักพิงอยู่

เมื่อเดินทางกลับเข้าฝั่งศรีราชา เรารอเพื่อนอีกกลุ่มหนึ่งมาพบกัน แล้วลงเรือจากเกาะลอย ศรีราชา ไปยังเกาะสีชังอีกครั้ง คราวนี้เรามองหาเรือเล็ก เพื่อล่องทะเลไปตามจุดที่เราเห็นนกลอยน้ำอยู่ระยะไกลๆ

เรือวิ่งประมาณยี่สิบนาที เราพบนกสองสามตัวบินหากินอยู่  และหนึ่งชั่วโมงหลังจากนั้น คนเรือพาเราเข้าไปสู่ฝูงนกกว่าสิบสองตัว  พบนกสกัว สองชนิด ในชุดขนต่างๆ กันถึงสามแบบ คือขนวัยอ่อน ชุดขนวัยรุ่น แลนกโตเต็มวัย

นกทะเลนี้ดูยาก ถ้าไม่มีโอกาสดูมาก่อน เพราะมีหลายชุดขนหลากหลายแบบ มาล่องทะเลคราวนี้ถือเป็นการเรียนรู้ที่ดี เพราะได้ดูระยะไม่ไกลมากนัก และสามารถสังเกตขนหาง ลายปีก รปแบบของหัว ปีก

ปกติในฤดูร้อนของทางขั้วโลกเหนือ นกจะทำรังวางไข่อยู่ในพื้นที่ชุ่มน้ำหรือเกาะแก่ง ทางตอนเหนือของไซบีเรีย ช่องแคบคัมชัตกา ตั้งแต่รัสเซีย ไปจนถึงอเมริกา  ในช่วงเดือนกันยา ตุลา จะเริ่มอพยพลงมาทางใต้ ผ่านไทยไปจนถึง ทะเลแปซิฟิก จนเมื่อเดือนกุมภา มีนา เมษา จึงเดินทางกลับมาอีกครั้ง นกเหล่านี้มีหลายคนไปเฝ้าดูกันแถบ ฮ่องกง จีน ญี่ปุ่น เพราะพบเจอได้งาย เมืองไทยนั้นถือว่าเป็นนกอพยพที่หายากมากๆ หลายๆ ปีอาจจะพบสักครั้ง

แต่สองสามปีที่ผ่านมานี้ นกทะเลเหล่านี้พบได้บ่อยมากขึ้น โดยเฉพาะมีรายงานการพบบินลอยหากินเป็นฝูงหลายตัว บริเวณทะเลเปิดรอบๆ เกาะสมุย และในปี 2553 นี้ มีรายงานแรกเมื่อกลางเดือนมีนาคม นกมาหากินอยู่แถบทะเลศรีราชา

ล่าสุดเมื่อต้นเดือนที่ไปตามดูมา เห็นนกมากกว่า 12 ตัว ขณะที่มีเพื่อนนักดูนก ช่างภาพอีกกลุ่ม พบนกลอยทะเลมากถึง 15 ตัว และมีชุดขนที่แตกต่างกัน อาจทำให้เชื่อได้ว่ามีนกมากกว่านั้น

นกคงมาหยุดพักก่อน เพื่อกินอาหารสะสมพลังงาน ก่อนที่จะบินอพยพกลับไปอาศัยในทะเลทางขั้วโลกเหนือ ยุโรป รัศเซีย อเมริกา

หวังว่าปีหน้า คงกลับมาพักแถบนี้อีก เพือการศึกษาเรียนรู้และทำความเข้าใจกับธรรมชาติรอบๆ ตัวเรา

งาน ศิลปะชิ้นหนึ่งที่มีความงาม ใช้อะไรวัดคุณค่า บางคนวาดภาพเหมือนจริง บางคนวาดภาพแบบประทับใจ บางคนวาดแบบเหนือจริง บ้างก็วาดแบบนามธรรม รูปทรงดูยากง่าย สีสดใส หรือสีอึมครึม ดูแล้วหดหู่ใจ หรือดูแล้วประทับใจ บ้างวาดดอกไม บ้างวาดโลงศพ  อะไรในงานศิลปะที่สื่อสาร

ดนตรี แบบไหนที่เพราะ เพลงที่บรรเลงด้วยออเครสตร้าวงใหญ่ ควบคุมโดยวาทยากรมากฝีมือในออดิทอเรียมเย็นฉ่ำ หรือวงดนตรีคนตาบอดที่เล่นท่ามกลางแสงแดดร้อนระอุข้างสะพานลอย เพลงเรกเก้สกา หรืออะคูสติกเสียงใส ไหนไพเราะกว่ากัน

แล้ว ความสวยของหญิงสาวนั้นอยู่ที่ไหน อยู่ที่รูปร่าง รูปทรงสมสัดส่วนงดงาม อยู่ที่หน้าตาเบิกบานแจ่มใส ผิวหน้าขาวใสเนียนใยไร้ริ้วรอย หรืออยู่ที่รอยยิ้มทั้งปากทั้งตา ยิ้มทีทำให้โลกชื่นบาน หญิงร่างใหญ่ หน้าตาไม่ดีแต่เสียงไพเราะจับใจ หรือหญิงสูงวัยคนที่เลี้ยงดูลูกจนกลายเป็นคนยิ่งใหญ่  ผู้หญิงที่สนับสนุนผู้ชายของเธอ เป็นกำลังใจให้เขาเสมอแม้ว่าเขาจะพ่ายแพ้ล้มเหลวในชีวิต

หญิง สาวที่สวยอยู่บนเวทีแสงไฟสาด หรือหญิงสาวที่น้อมน้ำคำสอนของศาสนามารับใช้ชีวิตประจำวัน  คนที่เป็นเหมือนไฟร้อน กับ นุ่มเย็นเหมือนสายน้ำ  บ้างสวยที่สมอง สวยด้วยหัวใจอันดีงาม หรือสวยด้วยการปรุงแต่งภายนอก

คำตอบในคำถามนี้ ไม่มีอะไรแน่เท้ แง่มุมของความงามอยู่ที่บรรทัดฐานไหนของหัวใจ ของความรู้สึก ของการเรียนรู้

แต่สิ่งดีงาม แต่ความสวยของผู้คน อยู่ในทุกที่ทุกกาลเวลา หากเรามีความรัก มีความเมตตา มีสิ่งดีงามที่มอบให้แก่กันอยู่เสมอ

ส่วน จักรยานหน้าร้านเสริมสวยนี้ ผมเดินผ่านเส้นทางในชีวิตประจำวัน (ที่เดียวกับที่ถ่ายจักรยานส่งน้ำแข็ง กับสาวยาคูลท์นั่นแหละครับ) แต่วันนั้นโชคดีมีกล้องอยู่ในมือ และมีจักรยานจอดอยู่หน้าร้าน  จักรยานไม่ได้มาจอดหน้าร้านทุกวัน  หรือถ้ามาแล้วเราไม่สังเกตสนใจ และมองไม่เห็นความงาม  ก็อาจเป็นได้ว่าคงถูกละเลยหลงลืมไป แต่เพราะเราสังเกตสิ่งที่เราชอบ เราสนใจสักนิด อะไรๆ ก็เกิดขึ้นได้เสมอครับ

บางครั้งความสุข ก็อยู่แค่สิ่งเล็กๆ ที่เรามองข้ามไปนั่นเอง

ส่วน ภาพกลุ่มเด็กขี่จักรยานนี้ คงวาดให้ บีเอฟ กู้ดริช บริษัทจำหน่ายยาง ซึ่งด้านล่างมีการโฆษณาคุณภาพของยางว่าสามารถใช้ได้ยาวนาน เห็นได้ว่าเขาวาดภาพให้เด็กๆ สนุกสนานกับการขี่จักรยานเป็นอย่างยิ่ง

ติดตามผลงานของเขาได้ที่ http://www.rockwelllicensing.com/

หรือถ้าอยากเป็นเจ้าของ ลองเดินหาตามร้านขายหนังสือเก่า โปสเตอร์เก่าอาจจะพบได้บ้าง แต่ถ้าอยากได้เร็วๆ สั่งซื้อจากเวบนี้ได้เลยครับ