สารคดีข่าว

วีระศักร จันทร์ส่งแสง : รายงาน บุญกิจ สุทธิญาณานนท์ : ถ่ายภาพ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๕๔ ศ.นพ. เสม พริ้งพวงแก้ว มีอายุครบ ๑ ศตวรรษ และยังมีชีวิตอยู่ นอกจากเรื่องราวมากมายในช่วง ๑๐๐ ปีแห่งชีวิต ที่ยังติดตรึงอยู่ในความทรงจำ แพทย์ชนบทคนนี้ยังเก็บดาบโบราณเล่มหนึ่งเอาไว้จนถึงทุกวันนี้ด้วย เป็นดาบเหล็กกล้าที่เขาได้มาจากนักเลงลูกทุ่งคนหนึ่งเมื่อ ๗๐ กว่าปีก่อน ตอนที่เขาเพิ่งเป็นนายแพทย์ใหม่ ๆ ชายคนนั้นมาหานายแพทย์เสมที่โรงพยาบาลเทศบาลเมืองนครสวรรค์กลางดึก ขอให้ไปช่วยทำคลอดเมียที่เจ็บท้องมาวันกับคืนหนึ่งแล้ว หมอหนุ่มตามชายคนนั้นไปที่บ้านซึ่งเป็นเรือนไม้ปลูกอยู่กลางบึงบอระเพ็ด พร้อมเครื่องมือทำคลอดที่เรียกว่า Forceps เขาเคยเรียนรู้การใช้เครื่องมือนี้มาบ้างในห้องเรียน แต่ก็ไม่เคยทำคลอดมาก่อนเลย หญิงเมียชาวประมงในบึงบอระเพ็ดนั้นก็เป็นท้องแรก และเธอกำลังหมดแรงเบ่งลงไปเรื่อย ๆ หมอใช้คีมช่วยคลอด แต่ดึงเท่าไรเด็กก็ยังไม่ยอมออก และนักเลงบ้านทุ่งผู้ผัวก็พูดขึ้น “คุณหมอ ถ้าเมียผมตาย คุณหมอกลับบ้านไม่ได้นะ” เขามีดาบอยู่ด้วย เวลามีลมพัดมา หมอหนุ่มจะเห็นแสงตะเกียงรั้วกระทบคมดาบอยู่แปลบปลาบ ให้นึกหวั่นใจว่าตัวเองคงต้องแย่แล้ว และนั่นได้กลายเป็นแรงส่งให้เขาดึงเด็กออกมาทีเดียว พร้อมกับเสียงร้องจ้าของเด็ก ปลุกเขาตื่นจากภวังค์ ก่อนกลับออกจากบึงบอระเพ็ด พ่อของเจ้าหนูที่เพิ่งลืมตาดูโลก มอบดาบประจำกายของเขาแก่หมอหนุ่มเป็นการขอบคุณและคารวะ เป็นประสบการณ์ครั้งหนึ่งของชีวิตที่ยาวนาน ๑ ศตวรรษของนายแพทย์เสม พริ้งพวงแก้ว ที่ถูกนำมาเล่าไว้ในนิทรรศการ “๑ คนยืนหยัด ๑ ศตวรรษ เสม พริ้งพวงแก้ว” ภายในงานชื่อเดียวกัน ที่บรรดาลูกศิษย์และคนใกล้ชิดจัดขึ้นเพื่อแสดงมุทิตาจิต มีผู้มาร่วมงานจากทั่วประเทศนับพันคน จนเต็มล้นออกมารายรอบหอประชุมใหญ่ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๕๔ ๓๑ พฤษภาคม ๒๔๕๔ เขาถือกำเนิดที่กรุงเทพฯ ย่านถนนรองเมือง เมื่อแรกเกิดได้ชื่อว่า “เกษม” แต่ต่อมามารดาเปลี่ยนให้ใหม่ว่า เสม มาจากคำว่า เสมา ที่หมายถึงหลักบอกเขตอุโบสถ มีบรรพบุรุษชั้นยายทวดชื่อ ขรัวยายมา เป็นข้ารับใช้ในวังสระปทุม ทำหน้าที่เป็นผู้อภิบาลสมเด็จพระศรีสวรินทิราฯ พระบรมราชเทวีในรัชกาลที่ ๕ ตั้งแต่แรกประสูติ หลังพ่อเสียชีวิตด้วยโรคพิษสุนัขบ้าเมื่อเด็กชายเสมมีอายุเพียง ๘ เดือน แม่กลับเข้ามาทำหน้าที่เป็นพนักงานวิเสท (คนทำกับข้าว) ในวังสระปทุม ลูกชายจึงได้รับการอุปการะเลี้ยงดูอยู่ภายในวังสระปทุมมาตั้งแต่เล็ก…