
โกศล พูลรส
เจ้าของเรืออวนครอบ ปั่นไฟปลากะตัก
จากจังหวัดตราด
ปลาในทะเลลดน้อยลง
เพราะเรืออวนลาก ไม่ใช่เพราะ เรืออวนครอบ
ปั่นไฟปลากะตัก
การใช้อวนครอบ
จับปลากะตัก จะทำให้ปลาชนิดอื่น
มีโอกาสว่ายหนีไปได้ ง่ายกว่า อวนล้อม
เจ้าของเรืออวนครอบ
ปั่นไฟปลากะตัก ไม่สามารถ เปลี่ยนไปทำ
อวนล้อมกลางวันได้ เพราะต้องลงทุน ซื้ออวน
ในราคาแพง
|
|
....."ในช่วงเดือนเมษายน
ถึงตุลาคม ของทุกปี พวกผม จะเดินทาง
จากภาคตะวันออก มาที่สงขลา เพราะช่วงนั้น
แถวบ้านผม มีมรสุม คลื่นมันใหญ่ จับปลาไม่ได้
คนที่ไม่อยาก พลัดครอบครัวมา ก็จะหากินแบบ
อดมื้อกินมื้อ อยู่แถวบ้าน
เหตุผลที่เลือกเดินทางมาที่นี่ เพราะฤดูนี้
ทะเลสงขลา มีปลากะตักเยอะ และก็มีโรงต้ม -
ตากปลามาก การค้าขายสะดวก ผมจะหาปลา อยู่ที่นี่
จนถึงเดือนตุลาคม พอแถวนี้ มีมรสุม ก็กลับบ้าน
บางปี ก็อ้อมไปทาง ฝั่งอันดามัน ใช้เวลาวิ่งเรือ
เจ็ดวันเจ็ดคืน กับลูกเรือ เจ็ดแปดคน
หาปลาอยู่แถวนั้น จนมรสุมเข้าฝั่งอันดามัน
ก็กลับมาหาปลา แถวจังหวัดสงขลาอีก
....."การที่พวกเรา มาจับปลากะตักที่นี่
เราไม่ได้ แย่งทรัพยากรใคร เพราะปลากะตัก
เป็นปลาอายุสั้น แค่หนึ่งปี ถ้าไม่จับ มันก็ตาย
เสียประโยชน์ ก่อนหน้านี้ ชาวประมงแถวนี้
ไม่นิยมจับ ปลากะตักกัน พวกเรา
ยังต้องมาสอนชาวบ้าน ให้รู้จัก ต้ม-ตาก ปลากะตัก
ทำเป็นปลาแห้ง ส่งขาย จนทุกวันนี้
ชาวบ้านหลายอำเภอ รับต้ม-ตากปลา จากเรือปลากะตัก
และบางหมู่บ้าน ก็เปลี่ยนเครื่องมือ จากอวนลาก
มาเป็นเรือปั่นไฟ ตอนแรก ที่พวกเรา
มาจับปลากะตัก ก็ไม่เห็นมีใครคัดค้าน
เพิ่งจะมีปัญหามาก ก็ปีนี้ เขากล่าวหาว่า
เราทำลายปลาเศรษฐกิจ พวกปลาโอ ปลาอินทรี
ปลากุเลา พวกเขาพูด โดยที่ไม่เคยดูความจริงว่า
วิธีจับปลาของพวกเรา เป็นอย่างไร
....."วิธีการจับของเรา คือ เปิดไฟล่อปลา
มารวมกัน รอบ ๆ เรือ แล้วค่อย ๆ ดับไฟ ทีละดวง
พอถึงดวงสุดท้าย ก็กระตุกไฟ โดยปิดเปิดไฟเร็ว ๆ
ปลากะตัก จะมารวมกันเป็นกลุ่ม เราก็เอา
อวนครอบลงไป เวลาที่เรา เปิดไฟล่อปลา
ปลาหลายชนิด มาเล่นแสงไฟก็จริง แต่เวลากระตุกไฟ
และครอบอวน พวกปลาหลังเขียว ปลาอินทรี ปลาโอ
ปลาลัง จะมีความไวสูง ว่ายหนีไปได้ก่อน
ส่วนปลากะตัก หนีไม่ทัน เพราะว่ายช้า
ตั้งแต่ผมจับปลากะตักมา ยังไม่เคยจับ ปลากุเลา
ได้สักตัว เพราะมันไวมาก
....."ผมคิดว่า เรืออวนครอบ ปั่นไฟปลากะตัก
มีปลาติดมาน้อยมาก หากเทียบกับ เรืออวนลาก
เพราะเรืออวนลาก จะลากปลาหน้าดินทุกชนิด
ทั้งตัวเล็ก ตัวใหญ่ และสาเหตุที่ ปลาหมดทะเล
ก็น่าจะมาจาก เรืออวนลาก มากกว่า ข้อมูลจาก
กรมประมง ก็บอกแล้วว่า เรืออวนครอบ
ปั่นไฟปลากะตัก มีลูกปลา ติดมาเพียง ๑๖
เปอร์เซ็นต์ เท่านั้น ส่วนเรืออวนลาก มีลูกปลา
ติดมามากกว่า เมื่อก่อน พวกผมทำ เรืออวนลาก
มาก่อน ตอนหลัง ปลาเริ่มลดน้อยลง
ไม่คุ้มค่าน้ำมัน ก็เลยเปลี่ยนมาจับ ปลากะตัก
จริง ๆ แล้ว ผมคิดว่า สาเหตุที่ปลาลดลง
น่าจะมาจาก เรืออวนลาก มากกว่า เรือปลากะตัก
....."บางคนหาว่า เราใช้แก๊สหุงต้ม ล่อปลา
ผมขอถามหน่อยว่า มันจะเป็นไปได้อย่างไร ในเมื่อ
น้ำทะเล มันเชี่ยวมาก ขนาดหย่อนอวน
ที่มีตะกั่วลงไป ยังลอย แล้วถ้าใส่
ท่อแก๊สหุงต้ม หรือแก๊สก้อน จะเป็นไปได้ยังไง
ผมยอมรับ ว่าเรือทุกลำ มีถังแก๊สจริง แต่เอาไว้
หุงหาอาหารเท่านั้น
....."เวลาจับปลากะตัก เราจะออกเรือ
ไปไกลจากฝั่ง มากกว่า ๑๕ ไมล์
ปลาที่เข้ามาเล่นแสงไฟ ก็จะอยู่ในรัศมี
ไม่เกินครึ่งไมล์ เพราะแสงไฟ ที่ส่องในทะเล
จะส่องไปได้ไม่ไกล เหมือนบนบก การดึงปลา
จากชายฝั่ง จึงเป็นไปไม่ได้ เพราะขนาดเรือปั่นไฟ
เปิดไฟล่อปลา อยู่ใกล้กัน ยังดึงปลากันไม่ได้เลย |