ผู้เข้าแข่งขันโชว์ป้ายประจำตัวหลังจับฉลาก ได้หัวข้อ “ทางแยก ทางเบี่ยง”

บรรยากาศกิจกรรมโฟโตแรลลี ครั้งที่ ๒ “ON THE ROAD”

การแข่งขันโฟโตแรลลีครั้งที่ ๒ มีผู้สมัครเข้าร่วมกิจกรรมกว่า ๖๐๐ คน  คณะกรรมการคัดเลือกโดยใช้วิธีจับฉลากเพื่อให้ได้จำนวนผู้เข้าแข่งขัน ๑๐๐ คน  เมื่อถึงวันที่ ๒๐ พ.ย. มีผู้เข้าแข่งขัน ๖๒ คนร่วมจับฉลากหัวข้อย่อยในการถ่ายภาพ  และในวันที่ ๒๑ พ.ย. มี ๕๘ คนที่กลับมาส่งผลงานภายในเวลาที่กำหนด

การตัดสินผลงานแบ่งออกเป็น ๒ ประเภท คือ รางวัลสารคดี โฟโตแรลลี “ON THE ROAD” อันดับ ๑, ๒, ๓ และรางวัลชมเชย ๑๐ รางวัล  ตัดสินโดยคณะกรรมการ ๕ ท่าน ได้แก่ นัดดา ทมมืด ผู้ประกาศจาก จส. ๑๐๐, สุทธิพงษ์ ตัณฑ์จยะ ตัวแทนจากบริษัทวิริยะประกันภัย จำกัด, วันชัย ตันติวิทยา-พิทักษ์ บรรณาธิการบริหารนิตยสาร สารคดี, สกล เกษมพันธุ์ บรรณาธิการภาพนิตยสาร สารคดี และ บันสิทธิ์ บุณยะรัตเวช ผู้ช่วยบรรณาธิการภาพ นิตยสาร สารคดี กับอีกประเภทคือรางวัลยอดนิยม ตัดสินจากผลโหวตของผู้ร่วมแข่งขัน

สกล เกษมพันธุ์ หนึ่งในคณะกรรมการกล่าวถึงหลักเกณฑ์ในการตัดสินรางวัลว่า “พิจารณาจากการจัดองค์ประกอบภาพเบื้องต้น หรือ ‘basic composition’ เป็นลำดับแรก  เมื่อพื้นฐานเรื่ององค์ประกอบภาพตลอดจนสีสัน ความคมชัด ความงดงามทางศิลปะผ่านเกณฑ์ จึงพิจารณาเรื่องการตีความโจทย์หรือหัวข้อย่อยที่ได้รับว่าช่างภาพมีวิธีการนำเสนอเรื่องราว อย่างที่เรียกว่าการ ‘เล่าเรื่องด้วยภาพ’ ได้ชัดเจนหรือไม่ อย่างไร”

รางวัลสารคดี โฟโตแรลลี “ON THE ROAD” จึงมิใช่รางวัลสำหรับภาพถ่ายสวยงามเพียงอย่างเดียว หากแต่เป็นรางวัลสำหรับภาพถ่ายสวยงามที่เล่าเรื่องด้วยภาพได้ตรงตามหัวข้อที่ได้รับด้วย โดยผลการตัดสินของคณะกรรมการออกมาดังนี้

ภาพรางวัลสารคดี โฟโตแรลลี อันดับ ๑ โดย
อัครินทร์ อัศววารินทร์(ดูภาพผู้ได้รับรางวัลทั้งหมด ที่นี่)

รางวัลอันดับ ๑  อัครินทร์ อัศววารินทร์ จากหัวข้อ “สัญญาณไฟ”
รางวัลอันดับ ๒  วีระยุทธ พิริยะพรประภา จากหัวข้อ “รถเข็น”
รางวัลอันดับ ๓  มาลี ฤกษ์พรพิพัฒน์ จากหัวข้อ “บาทวิถี”
รางวัลชมเชย ควบด้วยรางวัลยอดนิยม  ปรัชญา ชุติภัทรสกุล จากหัวข้อ “จักรยาน”

อัครินทร์ อัศววารินทร์ ช่างภาพอิสระผู้คว้ารางวัลชนะเลิศอันดับ ๑ เล่าว่า “หลังจับฉลากได้หัวข้อสัญญาณไฟ ผมตัดสินใจว่าจะถ่ายภาพตอนกลางคืนเท่านั้น เพื่อให้แสงไฟส่องสว่างสุกสกาวมากที่สุด  ผมเริ่มการทำงานทันทีที่มีการปล่อยตัวผู้แข่งขัน โดยช่วงกลางวันวางแผนว่าจะเดินทางไปยังสถานที่ใด ออกสำรวจเส้นทางแล้วทำเครื่องหมายตามจุดต่าง ๆ ไว้  ก่อนลงมือถ่ายตอนพลบค่ำ  ตั้งเป้าว่าภาพของเราจะต้องไม่มีสัญญาณไฟจราจรเพียงอย่างเดียว เพราะบนท้องถนนยังมีสัญญาณไฟอื่น ๆ อีกเป็นจำนวนมาก  ภาพที่ออกมาจึงมีทั้งสัญญาณคนข้ามถนน สัญญาณเตือนระวังรถไฟ สัญญาณด่านตรวจวัดแอลกอฮอล์ สัญญาณพื้นที่ก่อสร้าง ไปจนถึงสัญญาณไฟฉุกเฉินของมูลนิธิร่วมกตัญญู”

สกล เกษมพันธุ์ หนึ่งในคณะกรรมการกล่าวถึงภาพรางวัลอันดับ ๑ ว่า “ภาพชุดนี้เป็นผลงานที่มีความโดดเด่นที่สุดทั้งความงามทางศิลปะและการเล่าเรื่อง  เจ้าของภาพสามารถตอบโจทย์ได้อย่างชัดเจนว่านี่คือเรื่องของสัญญาณไฟ โดยทั้ง ๖ ภาพสามารถเล่าเหตุการณ์บนถนนที่เกี่ยวข้องกับสัญญาณไฟได้เป็นอย่างดี  ผลรวมคะแนนของคณะกรรมการจึงเป็นเอกฉันท์ให้ภาพนี้ได้รับรางวัลที่ ๑”

วีระยุทธ พิริยะพรประภา อดีตช่างภาพผู้ผันตัวไปเป็นนักตัดต่อ ผู้ได้รับรางวัลอันดับ ๒ จากภาพชุด “รถเข็น” กล่าวว่า “รถเข็นเป็นสิ่งที่เราพบเห็นได้ทั่วไปตามท้องถนน ผมตีโจทย์หัวข้อนี้ว่าจะต้องแสดงให้เห็นความหลากหลายของการใช้ประโยชน์รถเข็นในรูปแบบต่างๆ  ภาพที่ออกมาจึงพบว่านอกจากพ่อค้าแม่ค้า แม้แต่คนธรรมดาไม่เว้นกระทั่งพระสงฆ์ก็ยังต้องพึ่งพารถเข็นเป็นอุปกรณ์ผ่อนแรงในการขนย้ายสิ่งของด้วย”

สุทธิพงษ์ ตัณฑ์จยะ หนึ่งในคณะกรรมการกล่าวถึงภาพถ่ายชุดนี้ว่า “เฉือนชนะภาพรางวัลอันดับ ๓ ตรงการเล่าเรื่อง เนื่องจากผลโหวตของทั้ง ๒ ภาพในรอบแรกได้คะแนนเท่ากัน คณะกรรมการจึงเริ่มอภิปรายและโหวตซ้ำอีกครั้งจนภาพนี้คว้ารางวัลไปอย่างฉิวเฉียด จุดเด่นของภาพนี้ในทัศนะของผมคือความหลากหลายของสถานที่และวิถีชีวิตของผู้คนไม่ว่าตอนกลางวันหรือกลางคืน และมีภาพหนึ่งเป็นภาพพระสงฆ์ขณะกำลังใช้รถเข็นขนของเมื่อออกนอกวัด เป็นภาพหาดูยาก ไม่ค่อยคุ้นตาสักเท่าไร”

มาลี ฤกษ์พรพิพัฒน์ สุภาพสตรีผู้กำลังอยู่ในช่วงว่างงาน ได้รับรางวัลอันดับ ๓ จากภาพชุด “บาทวิถี” กล่าวว่า “เมื่อจับฉลากได้หัวข้อ ‘บาทวิถี’ เราคิดว่ามุมกล้องที่น่าจะถ่ายทอดเรื่องราวบนบาทวิถีได้ดีที่สุดน่าจะเป็นมุมสูง เมื่อกำหนดดังนั้นจึงออกตระเวนหาพื้นที่น่าสนใจ  ส่วนใหญ่เราเดินทางโดยรถไฟฟ้า ตระเวนถ่ายภาพเรื่อยมาตั้งแต่สถานีอโศก ชิดลม สยาม โดยรอจังหวะว่ามีเหตุการณ์อะไรน่าสนใจเกิดขึ้นบนบาทวิถีบ้าง  ยกตัวอย่างภาพหนึ่งมีกองขยะตั้งอยู่ เราก็คิดในใจว่าจะเล่นเรื่องเกี่ยวกับกองขยะบนบาทวิถี แต่เรายังไม่กดชัตเตอร์ในทันที รอจนกว่าจะมีคนเดินผ่านมาที่กองขยะก่อน”

“สำหรับภาพชุดนี้ การใช้มุมกล้องกดลงจากที่สูงทั้ง ๖ ภาพไม่ใช่อุปสรรคในการเล่าเรื่องแต่อย่างใด ในทางตรงข้ามกลับทำให้ช่างภาพสื่อสารเรื่องราวที่เกิดขึ้นบนบาทวิถีในพื้นที่ใจกลางกรุงเทพฯ ได้อย่างชัดเจน  ขณะที่เรื่ององค์ประกอบภาพ ความงดงามทางศิลปะ และความคิดสร้างสรรค์ เจ้าของภาพก็ทำได้ค่อนข้างสมบูรณ์ด้วย” เป็นความรู้สึกของ นัดดา ทมมืด หนึ่งในคณะกรรมการเมื่อได้เห็นภาพชุดนี้

สำหรับ ปรัชญา ชุติภัทรสกุล วิศวกรกรมชล-ประทานผู้ถ่ายทอดเรื่องราวจากภาพถ่ายในหัวข้อ “จักรยาน” จนสามารถชนะใจคณะกรรมการและผู้ร่วมแข่งขัน คว้าไปถึง ๒ รางวัลคือรางวัลยอดนิยมและรางวัลชมเชย กล่าวว่า “ผมต้องการสื่อให้เห็นประโยชน์ของจักรยานว่าสามารถใช้งานได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แม้แต่ชิ้นส่วนจักรยานที่เสียหายก็สามารถนำกลับมาซ่อมเพื่อใช้งานได้ใหม่อีกครั้ง จึงหาทางเดินเรื่องตั้งแต่ภาพเศษซากจักรยานจนมาถึงการใช้งานในชีวิตประจำวัน ตระเวนถ่ายหลายสถานที่ตั้งแต่เซียงกง สวนรถไฟ ไปจนถึงจังหวัดปทุมธานี”

ธีรพงศ์ บุญมา หนึ่งในผู้เข้าแข่งขันกล่าวชื่นชมผลงานของเพื่อนร่วมกิจกรรมคนนี้ว่า “ผมชอบภาพของปรัชญาเป็นพิเศษในเรื่องการเรียงลำดับภาพ เขาเริ่มจากชิ้นส่วนจักรยานที่เซียงกงจนมาถึงภาพสุดท้ายที่มีผู้ชายขี่จักรยานบนทางจักรยานยกมือขวาชูหัวแม่โป้ง  ภาพของเขาสื่อถึงอารมณ์ ความรู้สึก และมีภาพหนึ่งขณะคนกำลังขี่จักรยานที่แสงงดงามมาก”

หลังจบกิจกรรมโฟโตแรลลีครั้งนี้ ภาพถ่ายที่ได้รับรางวัลจะนำไปจัดแสดงในนิทรรศการภาพถ่ายโฟโตแรลลีครั้งที่ ๒ “ON THE ROAD” ระหว่างวันที่ ๒-๑๕ ธันวาคม ๒๕๕๓ ณ ร้านหนังสือริมขอบฟ้า มุมอนุสาวรีย์ประชาธิปไตย เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวอันหลากหลายที่เกิดขึ้นบนท้องถนน เป็นช่องทางหนึ่งในการปลุกจิตสำนึกให้ผู้คนหันมาตระหนักถึงความสำคัญของการเคารพกฎจราจร เพื่อความปลอดภัยในการใช้ชีวิตบนท้องถนน

ดังคำกล่าวของ วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ บรรณาธิการบริหารนิตยสาร สารคดี ที่ว่า “ที่ผ่านมาหลายคนอาจเข้าใจว่าเรื่องเกี่ยวกับท้องถนนเป็นเรื่องของรถยนต์เพียงอย่างเดียว คนไม่เกี่ยวหากแต่ภาพถ่ายเหล่านี้ได้ชี้ให้เห็นแล้วว่าสังคมของเรามีความหลากหลายในการดำเนินชีวิตสูงมากบนท้องถนนมีทั้งคนขับรถยนต์ คนขี่จักรยาน ตำรวจจราจร แม่ค้าหาบเร่ แผงลอย พนักงานกวาดขยะ วณิพก ซึ่งบางอย่างเป็นรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เรามองข้ามไปหรือไม่ให้ความสำคัญ การตระหนักรู้ถึงการดำรงอยู่ของพวกเขาจะช่วยปลุกจิตสำนึกในการเคารพกฎจราจร การเคารพเพื่อนร่วมทาง ระมัดระวังการเกิดอุบัติเหตุเพื่อสร้างสรรค์สังคมที่งดงามน่าอยู่ต่อไป”