ค่ายสารคดี ครั้งที่ 21 – ท่องเที่ยววิถีใหม่ ในโพธาราม

“ยินดีต้อนรับเข้าสู่เขตแดนของการเก็บข้อมูล การบรรยายเมื่อสักครู่ตัวแทนชุมชนได้ให้ข้อมูลสำคัญมาเยอะแล้ว ซึ่งอันนี้เป็นข้อมูลสัมภาษณ์โดยที่เราไม่ต้องถาม เป็นการสัมภาษณ์แบบรวมหมู่ ทุกคนได้ข้อมูลเหมือนกัน แต่หลังจากนี้พอไปสัมภาษณ์ตัวต่อตัว เราจะได้ข้อมูลพิเศษแบบเจาะเฉพาะประเด็น 4 วันจากนี้จึงเป็นช่วงเวลาที่สำคัญ”

ตัวแทนครูค่ายกล่าวกับน้องๆ ตั้งแต่วันแรกที่ก้าวเท้าเข้ามายังพื้นที่ชุมชนโพธาราม ที่น้องๆ ทุกคนจะเดินทางไปด้วยกันเพื่อนทำความรู้จักภาพกว้างของชุมชน ส่วนในวันที่ 10 และ 11 กรกฎาคม น้องๆ จะออกเดินทางไปทำความรู้จักชุมชนในเชิงลึก ตามประเด็นที่ตนเองสนใจ

น้องๆ กลุ่มหนึ่งเดินทางวนเวียนอยู่บริเวณตลาดของชุมชนชาวจีน แกะรอยความสัมพันธ์ของผู้คนผ่านเสียงดนตรีในศาลเจ้า และการสืบทอดกิจการของครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นบ้านที่ปลูกถั่วงอกหรือทำเต้าหู้ หรือผลิตภัณฑ์อื่นใด ความสัมพันธ์เหล่านี้ยังยึดโยงกลับไปสู่สายน้ำแม่กลองที่ไหลผ่านโพธาราม คอยหล่อเลี้ยงชีวิตของพวกเขาเอาไว้เสมอมา

น้องๆ อีกกลุ่มสนใจศิลปะในพื้นที่ ออกไปพูดคุยกับผู้สร้างสรรค์ผลงานศิลป์ทั้งแบบดั้งเดิมและประยุกต์ขึ้นใหม่ ไม่ว่าจะเป็นการแกะหนังและเชิดหนังใหญ่ของวัดขนอนที่เลื่องชื่อ สืบทอดกันต่อมาจากรุ่นสู่รุ่น จากครูสู่เด็กๆ ในชุมชน หรือ “ตานี สยาม” (Tanee Siam) แบรนด์ที่นำองค์ความรู้การทำบายศรีของช่างสิบหมู่มาประยุกต์ เปลี่ยนรูปกาบกล้วยขึ้นใหม่ให้เป็นผลิตภัณฑ์ร่วมสมัยที่ผู้คนสามารถหยิบใช้ได้จริง เพื่อส่งต่อความคิดความเชื่อบางอย่างต่อไป

น้องๆ กลุ่มสุดท้ายเดินทางจาก อ.โพธาราม ข้ามไปยัง วัดม่วง อ. บ้านโป่ง เพื่อสัมผัสวีถีชาวมอญผ่านการทอผ้า ทดลองทอผ้าจริงกับป้าๆ ในกลุ่มสมาคม “ผ้ามอญทอมือ” ของชุมชน ก่อนจะเดินทางมายังวัดคงคารามเพื่อทำความรู้จักสไบมอญและ “โน่” หรือที่คนไทยเรียกกันผิดๆ ว่าธงตะขาบ เพื่อหาคำตอบว่ากลุ่มชาติพันธุ์มีวิถีเป็นอย่างไร

ก่อนจบวัน น้องๆ แต่ละสายเดินทางมารวมกลุ่มกันอีกครั้งที่วัดคงคารามเพื่อชมการแสดงรำมอญ และฟังบรรยายพิเศษจาก อ.พิศาล บุญผูก ผู้เชี่ยวชาญด้านมอญศึกษา และพระอนุวัตร สุจิตฺโต ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดคงคาราม เพื่อเชื่อมโยงระหว่างวิถีชีวิตตรงหน้ากับข้อมูลความรู้ทางวิชาการด้านวัฒนธรรม

โพธารามที่น้องๆ แต่ละคนได้รู้จักจากค่ายนี้อาจจะแตกต่างกันไป มีผู้คน มีเรื่องราวที่ไม่เหมือนกันตามประเด็นที่ได้เดินทางเจาะลึก

โพธารามที่น้องๆ จะหวนนึกถึงในอนาคตจะเป็นแบบไหน เชื่อว่าทุกคนคงมีคำตอบอยู่ในใจของตัวเอง