สารคดีฉบับ ๔๙๒ ก้าวสู่ปีที่ ๔๒

“จากบรรณาธิการ” ฉบับนี้จึงขอถือโอกาสมาอัปเดตความ เปลี่ยนแปลงก่อนผู้อ่านจะเปิดเข้าเล่ม

ปีที่ 42

ที่หน้า ๒ เราต้อนรับผู้อ่านด้วยคอลัมน์ “Book of Life : ถ้อยคำ/หนังสือ/สิ่งแวดล้อม คัดสรรคำคม วรรคทอง จากหนังสือที่ส่งผลสะเทือนต่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของโลก มาแนะนำ สร้าง แรงบันดาลใจ และเพื่อทบทวนปัญญาความคิดกันอีกครั้ง

เพราะหลายทศวรรษผ่านไป ปัญหาสิ่งแวดล้อมกลับทวีความ รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ จนเหมือนกับพวกเราจะได้แค่เฝ้ามองหายนะที่จะมาถึง

คอลัมน์ประจำ “PIC (พลิก) Story” : อดีตในภาพถ่าย นำเสนอภาพประวัติศาสตร์จากกรุภาพที่หาชมยาก ขยับขยายจาก พื้นที่เดิมมาเป็นคอลัมน์สองหน้า

เพื่อบอกเล่าเรื่องราวเบื้องหลังภาพได้มากขึ้น หวังว่าจะถูกใจ ผู้อ่านคอประวัติศาสตร์ของ สารคดี ที่มีอยู่ไม่น้อย

คอลัมน์ “Holistic” : สารพันสุขภาพกายใจ เพื่อสุขภาวะ องค์รวมของเราและของโลก ถึงเวลาต้องอำลาผู้อ่าน ขอขอบคุณ ภัสน์วจี ศรีสุวรรณ์ คอลัมนิสต์ และ zembe ผู้วาดภาพประกอบ ที่ได้ช่วยกันสร้างสรรค์คอลัมน์สาระดีๆ มีประโยชน์โดยตรงแก่ผู้อ่าน มาทุกเดือน ต่อเนื่องมาเกือบ ๑๐ปี

คอลัมน์สดใหม่ที่มาแทนคือ “วิชาความตาย” : ประสบการณ์ ค้นหาคุณค่าความหมายการมีชีวิตอยู่

เรื่องเล่ามองและชีวิตจริงของผู้คนที่ผ่านวิกฤต ความตาย ความทุกข์ ความเจ็บป่วยอันแสนสาหัส น่ารู้ว่าพวกเขา ได้ค้นพบคุณค่าและความหมายของการ “อยู่ดี ตายดี” อย่างไรบ้าง

ปฏิเสธไม่ได้ว่าสังคมไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยเต็มตัว ผู้อ่าน สารคดี ส่วนใหญ่ก็มีอายุสูงขึ้นเรื่อย ๆ หลายคนจารเข้าสู่ช่วงปลายของชีวิต หลายคนอาจอยู่ในรุ่น “เดอะแบก” ที่ต้องดูแลพ่อแม่ และอาจยังต้องดูแลลูกหลาน ไม่เว้นแม้แต่คนรุ่นใหม่ที่แสวงหาและ ตั้งคำถามกับความตายและชีวิต

ขณะที่หลายคนอาจไม่กล้าแม้แต่จะเอ่ยคำว่าความตายออกจากปาก

“วิชาความตาย” จึงเต็มไปด้วยมุมมองและประสบการณ์ที่เราอยากส่งต่อยู่ผู้อ่าน สารคดี เป็นอีกปัญญาความคิดอันน่าใคร่ครวญ

ในส่วนสกู๊ปหลักหรือสารคดีพิเศษ เรายังคงนำเสนอความรอบด้านและเจาะลึกแบบ “ธีมเล่ม” เต็มอิ่ม ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดีจากผู้อ่านในช่วง ๒-๓ ปีที่ผ่านมา

โดยเฉพาะฉบับนี้กับสกู๊ปปก The Wildlife Photographers ช่างภาพสัตว์ป่าเมืองไทย ซึ่งเปรียบเสมือนการย้ำเตือนวาระขึ้นปีที่ ๔๒ กับบทบาทของนิตยสาร สารคดี ที่ได้นำเสนอเรื่องราวของ สัตว์ป่าและธรรมชาติมาตลอดเวลากว่า ๔ ทศวรรษ

พบกับเบื้องหลังวิธีคิด ความเป็นมา และแนวทางการทำงาน ของตัวแทนช่างภาพสัตว์ป่าเก้าคน กับผลงานภาพถ่ายที่แต่ละคนคัดสรรมาเผยแพร่ในฉบับนี้ ให้เราได้ชื่นชมกับความงามและคุณค่าของสัตว์ป่าเมืองไทย และยังได้เป็นพัฒนาการของการถ่ายภาพสัตว์ป่าจากช่างภาพรุ่นใหญ่มาถึงคนรุ่นใหม่ บันทึกไว้เป็นหมุดหมายของปี ๒๕๖๙

ปิดท้ายด้วย “The Master” : องค์ความรู้และต้นธารบันดาลใจ สารคดีกึ่งสัมภาษณ์ที่กองบรรณาธิการนิตยสาร สารคดี ตั้งใจจัดทำเป็นพิเศษทุกฉบับ เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ก็ถอดจากประสบการณ์ตรงของ “กูรู” รุ่นใหญ่ไปถึงรุ่นอาวุโสในศาสตร์แต่ละแขนง เริ่มต้นฉบับนี้กับ “ไข่ มาลีฮวนน่า” คฑาวุธ ทองไทย ผู้เป็นหลักหมายของ เพลงอินดี

บันทึกไว้เพื่อส่งต่อสู่คนรุ่นนี้ และรุ่นต่อไป

ขึ้นปีที่ ๔๒ สารคดี ยังคงทำหน้าที่บันทึกสังคม สืบสานพลังทางปัญญา เพื่อร่วมสร้างสรรค์สังคมไทยที่ดีงาม ดังที่เคยเป็นมา

หวังว่าผู้อ่านจะยังร่วมเดินทางไปกับนิตยสารสารคดี นะครับ

สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ
บรรณาธิการบริหารนิตยสารสารคดี
suwatasa@gmail.com