ค่ายสารคดี ครั้งที่ 21 – กางแผนที่สืบไทม์ไลน์ เตรียมความพร้อมลงพื้นที่จริง

“เขียน ภาพ วิดีโอ ผมไม่เคยคิดว่างานมันจะออกมาเป็นอะไร ผมสนใจ ‘เรื่อง’ ก่อนเสมอ และมีเครื่องมือในการหาเรื่องอยู่สองอันที่ผมใช้ประจำ อันแรกคือแผนที่ อันที่สองคือไทม์ไลน์”

โกวิท โพธิสาร บรรณาธิการ The Issan Record วิทยากรบันดาลใจฝ่ายวิดีโอครีเอเตอร์มาเล่าประสบการณ์และวิธีการทำงานของตัวเองให้น้องๆ ค่ายสารคดีครั้งที่ 21 ได้รู้จักการทำงานสารคดีเชิงข่าว

การกางแผนที่ สังเกตการเชื่อมต่อของพื้นที่ต่างๆ จะช่วยให้เราเห็นการต่อรองทางอำนาจที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังทุนและการค้าได้แค่ไหน หากย้อนไปดูอดีตของพื้นที่ที่หนึ่ง เราจะค้นพบข้อเท็จจริงของคนตัวเล็กตัวน้อยที่ถูกมองข้ามอย่างไร

กว่าจะเป็นภาพยนตร์สารคดี “Blood Berries หมากไม้” ที่ได้รางวัล Best Human Rights” (สารคดีเพื่อสิทธิมนุษยชนยอดเยี่ยม) โกวิทและทีมตั้งต้นจากการพูดคุยกับชาวบ้านจนทราบเรื่องขบวนการค้ามนุษย์ที่หลอกคนไปทำงานที่ยุโรป ก่อนจะขุดลึกลงไปในอดีตถึงไทม์ไลน์ระยะสั้นของครอบครัวเขาว่าทำไมเขาถึงต้องไปเป็นแรงงานที่ต่างประเทศ สืบไทม์ไลน์ระยะยาวของอุตสาหกรรมการเก็บเบอร์รี่ว่าเริ่มมาตั้งแต่เมื่อไหร่

“รากของมันคืออะไร โครงสร้างของปัญหาทางสังคมคืออะไร มีอะไรซ่อนอยู่บ้าง ผมอยากให้ทุกคนมองเห็นสิ่งนี้ แล้วคิดต่อไปว่าเราจะท่องเที่ยวอย่างไรให้ไม่สูญเสียแก่นและประวัติศาสตร์ที่ซ่อนอยู่”

โกวิททิ้งท้ายให้น้องๆ ที่จะต้องผลิตงานสารคดีในหัวข้อ ท่องเที่ยววิถีใหม่ Unplug and Reconnect Journey ในค่ายหลังจากนี้ ขณะที่ตลอดช่วงบ่าย ครูค่ายแยกวงย่อยตามประเภทงานเพื่อเตรียมความพร้อมครั้งสุดท้ายก่อนจะพาน้องลงพื้นที่ทำงานจริงในเดือนหน้า ลองสืบค้นและร่างแผนที่ความคิดในประเด็นที่ตนเองสนใจ

ตลอดสัปดาห์หลังจากนี้คือช่วงเวลาของการทำการบ้าน ค้นคว้าข้อมูลที่จำเป็นก่อนเข้าไปในพื้นที่ อาจพูดได้ว่ากระบวนการทำสารคดีเริ่มต้นแล้วตั้งแต่วันนี้ขอเป็นกำลังใจให้น้องๆ ทุกคน