ปรมินทร/ปรเมนทร

ธันวาคม 20, 2016  By 108 ซองคำถาม
1


สังเกตเห็นคำว่า “ปรมินทร” ในพระปรมาภิไธย แต่บางรัชกาลใช้ “ปรเมนทร” นั้นต่างกันอย่างไร

poramintara
“ปรมินทร” มาจาก ปรม (ปะ-ระ-มะ) + อินทร (อิน-ทะ-ระ)

“ปรเมนทร” มาจาก ปรม (ปะ-ระ-มะ) + เอนทร (เอน-ทะ-ระ)

แผลงรูป อิ เป็น เอ (อินทร เป็น เอนทร)

“ปรม” ใช้ในความหมายเดียวกับ “บรม” (บอ-รม) นําหน้าคําเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า พระราชา และพระราชินี เพื่อแสดงพระเกียรติยศ อันหมายถึงสูงสุด จึงนำมาใช้กับพระปรมาภิไธยพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรี โดยขึ้นต้นด้วยคำว่า “พระบาทสมเด็จพระปรม…”

ส่วน “อินทร” หมายถึงผู้เป็นใหญ่ ใช้กับพระราชาหรือพระอินทร์

หลักการ “ปรมินทร” หรือ “ปรเมนทร” กำหนดให้ใช้ “พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร…” ต่อเมื่อเป็นรัชกาลในลำดับเลขคู่ และ “พระบาทสมเด็จพระปรมินทร…” ต่อเมื่อเป็นรัชกาลในลำดับเลขคี่

เริ่มใช้มาตั้งแต่รัชกาลที่ ๔ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหา-มงกุฎฯ (ร. ๔) พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ฯ (ร. ๕) พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาวชิราวุธฯ (ร. ๖) พระบาทสมเด็จ

พระปรมินทรมหาประชาธิปกฯ (ร. ๗) พระบาทสมเด็จพระปรเมนทร-มหาอานันทมหิดลฯ (ร. ๘) และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหา-ภูมิพลอดุลยเดชฯ (ร. ๙)




108 ซองคำถาม
คอลัมน์ “ซองคำถาม” ยินดีไขทุกข้อสงสัยที่ต้องการให้เราหาคำตอบ ส่งมาพร้อมชื่อ-ที่อยู่ทางไปรษณียบัตร จ่าหน้าถึง “ซองคำถาม” นิตยสาร สารคดี ๓ ซอยนนทบุรี ๒๒ ถนนนนทบุรี (สนามบินน้ำ) ตำบลบางกระสอ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี ๑๑๐๐๐  หรือทางอีเมล [email protected] คำถามที่ได้รับเลือกตีพิมพ์ลงคอลัมน์นี้จะได้รับหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม เล่ม ๑๒ จากสำนักพิมพ์สารคดี และนิตยสาร สารคดี ฉบับที่ตีพิมพ์คำถามนั้น ๆ มอบให้แทนคำขอบคุณ








เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ / ภาพ : Here Sakont อาหารในหม้อไฟจำพวกสุกี้ ชาบู ต่างกันอย่างไร ต้นกำเนิดของ “สุกียากี้” (sukiyaki)
เวลาใช้ไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ล้างแผล ทำไมจึงเกิดฟองฟู่ (นนท์ / จ. สมุทรปราการ) เวลาคุณซื้อไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ซึ่งมีสัญลักษณ์ทางเคมีว่า H2O2 ตามร้านขายยาทั่วไป สิ่งที่คุณซื้อคือน้ำยา ๖ % หมายความว่าในน้ำยาหนึ่งขวดประกอบด้วยน้ำ ๙๔ %
อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora-CITES) หรือที่รู้จักกันในชื่อย่อว่าไซเตส เป็นอนุสัญญาระหว่างประเทศที่มีเป้าหมายเพื่อควบคุมไม่ให้การค้าสัตว์ป่าและพืชป่าระหว่างประเทศ
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ ภาพ : Here Sakont จริงหรือที่ว่าแสงตะวันแรกของปีใหม่ไทยปรากฏที่โขงเจียม ถูกต้องเฉพาะฤดูร้อนและฤดูฝน เพราะแม้อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี จะอยู่ตะวันออกสุดของไทย ก็ใช่ว่าจะเห็นแสงอาทิตย์เป็นแห่งแรกทุกวันในรอบปี โดยทั่วไปพื้นที่ไหนในประเทศไทยจะเห็นดวงอาทิตย์ก่อนขึ้นอยู่กับว่าอยู่ที่ลองจิจูดไหน ตำแหน่งที่มีลองจิจูดมากกว่า ซึ่งหมายถึงอยู่ทางตะวันออกมากกว่าก็จะมีโอกาสเห็นดวงอาทิตย์ก่อน  แต่เนื่องจากแกนหมุนของโลกเอียง ในช่วงฤดูร้อนของไทยเป็นเวลาที่โลกเอียงขั้วโลกเหนือเข้าหาดวงอาทิตย์ พื้นที่ทางเหนือจึงเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นก่อนทางใต้  ส่วนในฤดูหนาวโลกเอียงขั้วโลกเหนือออกห่างจากดวงอาทิตย์ พื้นที่ทางใต้จึงเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นก่อนทางเหนือ  ด้วยเหตุนี้ในฤดูหนาวพื้นที่บนตำแหน่งละติจูดต่ำกว่าก็จะเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นก่อน ด้วยปัจจัยทั้งสองอย่างนี้ ทุกวันขึ้นปีใหม่ที่บ้านตาบา อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส ซึ่งตั้งอยู่ที่ละติจูด ๖.๒๔ องศาเหนือ ลองจิจูด ๑๐๒.๐๙ องศาตะวันออก จะมองเห็นดวงอาทิตย์ขึ้นราว ๐๖.๒๑ นาฬิกา  ขณะที่อำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานีนั้นอยู่ที่ละติจูด ๑๕.๓๐ องศาเหนือ ลองจิจูด ๑๐๕.๕๔ องศาตะวันออก
เคยถามเพื่อน ๆ ที่เป็นกุมารจีนด้วยกันว่า บรรพบุรุษมีแซ่อะไร คำตอบมักเป็นแซ่ซ้ำ ๆ กัน เช่น แซ่ตั้ง แซ่ลิ้ม นาน ๆ จึงจะเจอคนแซ่แปลก ๆ เลยสงสัยว่าจำนวนแซ่ที่มีใช้กัน

ปิดโหมดสีเทา