" /> ฉบับที่ ๓๕๘ ธันวาคม ๒๕๕๗ - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

ฉบับที่ ๓๕๘ ธันวาคม ๒๕๕๗

ธันวาคม 23, 2014 
5


นิตยสารสารคดี
ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๓๕๘ ธันวาคม ๒๕๕๗

บทความที่ลงในเว็บไซต์

เรื่องเด่นในฉบับ

  • ศาสตร์แห่งผลึก ทะลุอณูกู้โลก
  • บุก “ถ้ำโลกลงรัก” ถอดรหัสปริศนา “ผีแมน”
  • ครูสามารถแห่งโรงเรียนเรือนแพ ชีวิตจริงยิ่งกว่าภาพยนตร์
  • “นายรอบรู้” เที่ยวสร้างสรรค์ มหัศจรรย์ทุกเส้นทาง – ๕ จุดหมายนี้    ความสุขล้นปรี่ทุกปลายทาง

GREEN PLANET

  • Lives in Danger – หอยกระสวยจิ๋ว
  • Global Motion – - นกฮูกกราฟฟิตี, - ๑๒ เขื่อนประหาร, - ป่าใหญ่ไร้ถนน
  • Green News – วิวัฒนาการถ่านหิน สะอาดขึ้น ไม่ได้แปลว่าสะอาด
  • Green Person – หลุมปลาในนาข้าว (ปลอดพิษ)
  • Earth Campaign – Words of Change

Green Living

  • Green Gadget – Bedol Water Clock นาฬิกาพลังงานน้ำ
  • Green Health – ต้นไม้กรองสารพิษ
  • Green Design – สถาปัตยกรรม “ครึ่งบกครึ่งน้ำ” สู้ภัยน้ำท่วม
  • Item Footprint – น้ำมันเชื้อเพลิง
  • It’s So Easy – ตุ๊กตา ฮา…โลวีน
  • Let’s Bike ! - Bike Sense # 1 ว่าด้วยเรื่องสัญญาณมือ
  • Double Nature – ย้อนรอยโกรกอีดก
  • Green Gag

โลกใบใหญ่

  • เกิดเดือนนี้ – อวกาศและดวงดาว, บันเทิง, หนังสือ, สิ่งประดิษฐ์, สถาปัตยกรรม
  • ซองคำถาม – โฮโลแกรม, ที่นั่งบนเครื่องบิน,     กระเพาะปลาเก่า
  • เวลา-ดีไซน์-สิ่งประดิษฐ์ – คอมพิวเตอร์
  • Infographic – “ความสุข” ที่วิทยาศาสตร์บอกว่าคุณมีเวลาให้
  • โลกเสมือน – ResearchGate ประตูสู่งานวิจัย
  • รอบโลก – ปฏิวัติสีดำ ?, นักการเมืองรัสเซียรับไม่ได้ ซีอีโอแอปเปิลเป็นเกย์, บล็อกเกอร์ผู้เขย่ารัฐบาลสิงคโปร์, คดี MH370 ขึ้นศาล
  • รอบรั้วอาเซียน – “หลากเชื้อชาติแต่ต่อต้านคนนอก” เรื่องวุ่น ๆ ว่าด้วยสถานการณ์ประชากรและแรงงานต่างชาติในสิงคโปร์ ผ่านสายตา รศ. ดร. อีริก ซี. ทอมป์สัน
  • ชุมชน – อนาคตจะนะ ขอชาวจะนะเลือกบ้าง     (ได้ไหม ?)
  • ห้องสมุด – ดีคุ้น…เมื่อห้องสมุดฝันถึงคนอ่าน
  • หนังสือบนแผง – งานสารคดีจากเวทีประกวด     (ต้นฉบับ)
  • ที่นี่มีอะไร

คอลัมน์ประจำ-ปกิณกะ

  • เล่นเป็นเด็ก – แต่งแต้ม
  • ภาพพูด
  • เรื่องจากปก
  • สารคดีพิเศษ
  • จากบรรณาธิการ – เวลา
  • การ์ตูนพาไป – “ช่วงเวลาที่ (คงจะ) ไม่ถูกลืม…”
  • เฮโลสาระพา
  • สมาชิกอุปถัมภ์
  • ข่าวธุรกิจ-ผลิตภัณฑ์
  • “นายรอบรู้” เที่ยวสร้างสรรค์ มหัศจรรย์ทุกเส้นทาง – ๕ จุดหมายนี้    ความสุขล้นปรี่ทุกปลายทาง
  • Nature Love Note
  • ท้ายครัว – อีหล่ำผัดไข่

Creativity Science & Culture

  • อรุณสวัสดิ์คุณศิลปะ – เทศกาลศิลปะนานาชาติซัปโปโร  (Sapporo International Art Festival)
  • ภาพยนตร์ – Citizenfour เบื้องหลังการเป่านกหวีดของ เอ็ดเวิร์ด สโนว์เดน
  • โลกใบใหม่ – ทุนการศึกษาจากคนคุก
  • จากป่าสู่เมือง – รูรั่วของระบบตรวจสอบ EHIA ประเทศไทย จากตัวอย่างกรณีโครงการเขื่อนแม่วงก์
  • รับอรุณ – ตบมือข้างเดียวไม่ดัง
  • One Ton – ๑๐๐ ปี เล็ก วิริยะพันธุ์ กับความฝันสุดขอบฟ้า
  • วิทย์ (ทด) ลองของ – ผีถ้วยแก้ว (๒)
  • มิติคู่ขนาน – เรื่องโลกร้อน…ไม่ได้มีแค่ก๊าซเรือนกระจก
  ศาสตร์แห่งผลึก ทะลุอณูกู้โลก ใกล้จะหมด ค.ศ. ๒๐๑๔ แล้วแต่มีคนไทยสักกี่คนที่รับรู้ว่า ค.ศ. ๒๐๑๔ นี้องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก และสหภาพสากลแห่งผลิกศาสตร์ ยกย่องให้เป็น “ปีผลิกศาสตร์สากล” (International Year of Crystallography) ศัพท์ “ผลิกศาสตร์” ที่บัญญัติโดยราชบัณฑิตยสถาน อาจฟังเข้าใจยาก แต่คำว่า ผลิก ก็คือ ผลึก ทำไมองค์กรระดับโลกอย่างยูเนสโกถึงให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีนี้เสียจนออกนอกหน้า ? นั่นเพราะผลิกศาสตร์สามารถประยุกต์ใช้งานได้อย่างกว้างขวาง และช่วยเผยกลไกลึกลับของธรรมชาติอย่างลึกซึ้งทะลุเข้าไปถึงระดับอะตอม ซึ่งแม้จะดูล้ำเกินกว่าจินตนาการ แต่เทคโนโลยีผลิกศาสตร์นั้นมีความสำคัญต่ออนาคตของโลกและอยู่ใกล้ตัวเรากว่าที่คิด เริ่มจากของใกล้มือที่คุณคิดไม่ถึงอย่าง LCD บนจอมือถือและจอคอมพิวเตอร์ ก็เป็นผลิตผลจากเทคโนโลยีที่มีอายุได้ ๑ ศตวรรษแล้ว  ไม่นับยารักษาโรคที่ต้องพัฒนาขึ้นมาเพื่อต่อสู้กับโรคระบาดใหม่ ๆ อย่างอีโบลาหรือไข้หวัดนก  ไปจนถึงยานสำรวจที่ทะยานจากดาวโลกไปถึงดาวอังคาร ก็ยังต้องพึ่งพาผลิกศาสตร์ในการสำรวจวิเคราะห์ลักษณะดินหินบนดาวอังคาร ถึงตอนนี้อยากเข้าใจศาสตร์แห่งผลึกขึ้นบ้างแล้วหรือยัง ? บุก “ถ้ำโลงลงรัก” ถอดรหัสปริศนา “ผีแมน” กว่าทศวรรษแล้วที่นักโบราณคดีกลุ่มหนึ่งนำโดย รศ. ดร. รัศมี ชูทรงเดช พยายามคลี่คลายปริศนาของ “โลงผีแมน” โลงไม้ลึกลับทำจากไม้สักทั้งต้นซึ่งกระจายอยู่ตามถ้ำต่าง ๆ บนเขตภูเขาบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย “ผีแมน” เป็นคำภาษาไทใหญ่ แปลว่า “ผีที่ผลุบโผล่ขึ้นมา” ซึ่งเป็นเจ้าของโลงไม้ตามความเชื่อของคนหลากหลายชาติพันธุ์ในพื้นที่ แต่สำหรับนักโบราณคดียังไม่มีข้อพิสูจน์บ่งชี้ ด้วยยังไม่เคยพบกระดูกมนุษย์ในโลงไม้แม้แต่โครงเดียว พบเพียงโครงกระดูกที่ฝังดินข้างบริเวณที่เชื่อว่าเป็นสุสานเท่านั้น
สัมภาษณ์ : สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ, ธัชชัย วงศ์กิจรุ่งเรือง ถ่ายภาพ : ประเวช ตันตราภิรมย์ ทุก ๆ ปีในช่วงปิดเทอมที่มีการสอบเข้าเรียนต่อในระดับอุดมศึกษา ประเด็นปัญหาการศึกษาไทยมักถูกยกขึ้นมาเป็นข่าวอยู่เสมอ ก่อนจะหายเงียบไปเมื่อพ้นช่วงเวลาดังกล่าว แต่ตลอดปีสองปีมานี้
บ้านเรียน โลกกว้างกว่าห้องเรียน การปฏิเสธโรงเรียนออกมาจัดการศึกษาให้ลูกเองที่บ้านเกิดขึ้นเงียบ ๆ มาหลายสิบปีแล้ว แต่ในยุคแรกยังติดขัดข้อกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ กระทั่งเมื่อมีการปฏิรูปการศึกษาในปี ๒๕๔๒  พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติเปิดช่องให้พ่อแม่จัดการศึกษาให้ลูกหลานได้เองโดยชอบธรรม โรงเรียนแบบทำเองที่บ้านหรือโฮมสกูลจึงเริ่มแพร่หลายขึ้นตั้งแต่ในเมืองไปจนถึงในท้องถิ่นทั่วประเทศ สารคดีหยิบนำเรื่องราวของบางบ้านเรียนมาเปิดให้เห็นโลกของโฮมสกูลในเมืองไทยโดยสังเขป พอให้รู้ว่ายังมีทางเลือกอีกสายอยู่ในแวดวงการศึกษาของบ้านเรา ห้องเรียนที่เปิดกว้าง หลากหลาย ไม่มีกรอบเกณฑ์ตายตัว แต่วัดประเมินผลได้ตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ห้องเรียนนอกระบบโรงเรียนที่เรียกกันว่าโฮมสกูลหรือบ้านเรียน แซนโฎนตา ช่วงเวลาคนตายสอนคนเป็น สองปีแล้วที่เดือนสิบเป็นฤดูกาลสำคัญให้ต้องจดลงปฏิทินว่า “กลับบ้าน” ทั้งบ้านของเพื่อนในกัมพูชา และเพื่อนไทยเชื้อสายคแมร์ที่อีสานใต้บ้านเรา บ้านของพวกเขามีประเพณีหนึ่งที่เคร่งครัดว่าลูกหลานในตระกูลต้องพร้อมหน้าใน ๑ วันสำคัญเพื่อร่วม “กอบบุญ” และ “กราบบรรพชน” แสดงความกตัญญู ตามคติว่าในรอบปีวิญญาณบรรพบุรุษในยมโลกจะได้รับการปลดปล่อยให้กลับโลกมนุษย์มารับส่วนบุญกุศลจากลูกหลาน เข้าใจอย่างง่าย คล้ายประเพณีที่คนไทยภาคกลางเรียก “วันสารท” ภาคเหนือเรียก “บุญสลากภัต” (หรือตานก๋วยสลาก) ภาคอีสานเรียกบุญมหาชาติ (หรือบุญผะเหวด) และภาคใต้เรียก “บุญเดือนสิบ” (หรือบุญชิงเปรต) สำหรับลูกหลานชาวคแมร์พวกเขาเรียก “แซนโฎนตา”


ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  ศาสตร์แห่งผลึก ทะลุอณูกู้โลก ใกล้จะหมด ค.ศ. ๒๐๑๔ แล้วแต่มีคนไทยสักกี่คนที่รับรู้ว่า ค.ศ. ๒๐๑๔ นี้องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก และสหภาพสากลแห่งผลิกศาสตร์ ยกย่องให้เป็น “ปีผลิกศาสตร์สากล” (International Year of Crystallography) ศัพท์ “ผลิกศาสตร์” ที่บัญญัติโดยราชบัณฑิตยสถาน อาจฟังเข้าใจยาก แต่คำว่า ผลิก ก็คือ ผลึก ทำไมองค์กรระดับโลกอย่างยูเนสโกถึงให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีนี้เสียจนออกนอกหน้า ? นั่นเพราะผลิกศาสตร์สามารถประยุกต์ใช้งานได้อย่างกว้างขวาง และช่วยเผยกลไกลึกลับของธรรมชาติอย่างลึกซึ้งทะลุเข้าไปถึงระดับอะตอม ซึ่งแม้จะดูล้ำเกินกว่าจินตนาการ แต่เทคโนโลยีผลิกศาสตร์นั้นมีความสำคัญต่ออนาคตของโลกและอยู่ใกล้ตัวเรากว่าที่คิด เริ่มจากของใกล้มือที่คุณคิดไม่ถึงอย่าง LCD บนจอมือถือและจอคอมพิวเตอร์ ก็เป็นผลิตผลจากเทคโนโลยีที่มีอายุได้ ๑ ศตวรรษแล้ว  ไม่นับยารักษาโรคที่ต้องพัฒนาขึ้นมาเพื่อต่อสู้กับโรคระบาดใหม่ ๆ อย่างอีโบลาหรือไข้หวัดนก  ไปจนถึงยานสำรวจที่ทะยานจากดาวโลกไปถึงดาวอังคาร ก็ยังต้องพึ่งพาผลิกศาสตร์ในการสำรวจวิเคราะห์ลักษณะดินหินบนดาวอังคาร ถึงตอนนี้อยากเข้าใจศาสตร์แห่งผลึกขึ้นบ้างแล้วหรือยัง ? บุก “ถ้ำโลงลงรัก” ถอดรหัสปริศนา “ผีแมน” กว่าทศวรรษแล้วที่นักโบราณคดีกลุ่มหนึ่งนำโดย รศ. ดร. รัศมี ชูทรงเดช พยายามคลี่คลายปริศนาของ “โลงผีแมน” โลงไม้ลึกลับทำจากไม้สักทั้งต้นซึ่งกระจายอยู่ตามถ้ำต่าง ๆ บนเขตภูเขาบริเวณภาคเหนือของประเทศไทย “ผีแมน” เป็นคำภาษาไทใหญ่ แปลว่า “ผีที่ผลุบโผล่ขึ้นมา” ซึ่งเป็นเจ้าของโลงไม้ตามความเชื่อของคนหลากหลายชาติพันธุ์ในพื้นที่ แต่สำหรับนักโบราณคดียังไม่มีข้อพิสูจน์บ่งชี้ ด้วยยังไม่เคยพบกระดูกมนุษย์ในโลงไม้แม้แต่โครงเดียว พบเพียงโครงกระดูกที่ฝังดินข้างบริเวณที่เชื่อว่าเป็นสุสานเท่านั้น
สัมภาษณ์ : สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ, ธัชชัย วงศ์กิจรุ่งเรือง ถ่ายภาพ : ประเวช ตันตราภิรมย์ ทุก ๆ ปีในช่วงปิดเทอมที่มีการสอบเข้าเรียนต่อในระดับอุดมศึกษา ประเด็นปัญหาการศึกษาไทยมักถูกยกขึ้นมาเป็นข่าวอยู่เสมอ ก่อนจะหายเงียบไปเมื่อพ้นช่วงเวลาดังกล่าว แต่ตลอดปีสองปีมานี้
บ้านเรียน โลกกว้างกว่าห้องเรียน การปฏิเสธโรงเรียนออกมาจัดการศึกษาให้ลูกเองที่บ้านเกิดขึ้นเงียบ ๆ มาหลายสิบปีแล้ว แต่ในยุคแรกยังติดขัดข้อกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ กระทั่งเมื่อมีการปฏิรูปการศึกษาในปี ๒๕๔๒  พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติเปิดช่องให้พ่อแม่จัดการศึกษาให้ลูกหลานได้เองโดยชอบธรรม โรงเรียนแบบทำเองที่บ้านหรือโฮมสกูลจึงเริ่มแพร่หลายขึ้นตั้งแต่ในเมืองไปจนถึงในท้องถิ่นทั่วประเทศ สารคดีหยิบนำเรื่องราวของบางบ้านเรียนมาเปิดให้เห็นโลกของโฮมสกูลในเมืองไทยโดยสังเขป พอให้รู้ว่ายังมีทางเลือกอีกสายอยู่ในแวดวงการศึกษาของบ้านเรา ห้องเรียนที่เปิดกว้าง หลากหลาย ไม่มีกรอบเกณฑ์ตายตัว แต่วัดประเมินผลได้ตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน ห้องเรียนนอกระบบโรงเรียนที่เรียกกันว่าโฮมสกูลหรือบ้านเรียน แซนโฎนตา ช่วงเวลาคนตายสอนคนเป็น สองปีแล้วที่เดือนสิบเป็นฤดูกาลสำคัญให้ต้องจดลงปฏิทินว่า “กลับบ้าน” ทั้งบ้านของเพื่อนในกัมพูชา และเพื่อนไทยเชื้อสายคแมร์ที่อีสานใต้บ้านเรา บ้านของพวกเขามีประเพณีหนึ่งที่เคร่งครัดว่าลูกหลานในตระกูลต้องพร้อมหน้าใน ๑ วันสำคัญเพื่อร่วม “กอบบุญ” และ “กราบบรรพชน” แสดงความกตัญญู ตามคติว่าในรอบปีวิญญาณบรรพบุรุษในยมโลกจะได้รับการปลดปล่อยให้กลับโลกมนุษย์มารับส่วนบุญกุศลจากลูกหลาน เข้าใจอย่างง่าย คล้ายประเพณีที่คนไทยภาคกลางเรียก “วันสารท” ภาคเหนือเรียก “บุญสลากภัต” (หรือตานก๋วยสลาก) ภาคอีสานเรียกบุญมหาชาติ (หรือบุญผะเหวด) และภาคใต้เรียก “บุญเดือนสิบ” (หรือบุญชิงเปรต) สำหรับลูกหลานชาวคแมร์พวกเขาเรียก “แซนโฎนตา”