คัดสไลด์ – บทบรรณาธิการ สารคดี ฉบับที่ 399

พฤษภาคม 31, 2018 
0


จำได้ว่าสัก ๑๕ ปีก่อน ช่างภาพนิตยสาร สารคดี ยังใช้กล้องถ่ายรูปด้วยฟิล์มสไลด์สีกันอยู่เลย

เวลาไปถ่ายทำสารคดีพิเศษสักเรื่องหนึ่ง ต้องขนฟิล์มไปกันตั้งแต่ ๑๐-๒๐ กล่อง จนถึง ๕๐-๖๐ กล่อง ในกล่องมีกลักฟิล์มพลาสติกทรงกระบอกกลมมีฝาปิด ข้างในใส่ฟิล์มไว้หนึ่งม้วน

ฟิล์มหนึ่งม้วนปรกติถ่ายได้ ๓๖ ภาพหรือ ๓๖ เฟรม ถ้ามีเวลาและโอกาส แต่ละช็อตมักถ่ายคร่อมหลายภาพโดยเปิดรูรับแสงเผื่อภาพมืดไป-อันเดอร์ และภาพสว่างไป-โอเวอร์  ที่นิยมกันคือถ่ายอันเดอร์ไว้ ๑-๒ สตอป และถ่ายโอเวอร์ไว้อีก ๑-๒ สตอป รวมภาพจังหวะเดียวกัน อาจต้องถ่าย ๓-๕ รูป  ฟิล์มม้วนหนึ่งจึงอาจถ่ายได้แค่ ๗-๘ ช็อต มากหน่อยก็ได้กว่า ๑๒ ช็อต

ที่ต้องทำแบบนี้เพราะฟิล์มสไลด์สีเมื่อล้างฟิล์มแล้วแก้ไขอะไรไม่ได้ ช่างภาพจึงต้องละเอียดกับทุก ๆ ชัตเตอร์  ถ้าใครได้มองเข้าไปในช่องเฟรมขนาดกว้างราว ๑ นิ้วของฟิล์มสไลด์สีที่ล้างแล้ว

จะพบว่ามันคือโลกมหัศจรรย์

เพราะไม่ว่ารายละเอียดจะเล็กแค่ไหน ใบไม้แต่ละใบบนต้นไม้ในป่าใหญ่ เกล็ดเล็ก ๆ บนปีกของผีเสื้อ แม้แต่ความหยาบละเอียดของเม็ดทรายชายหาดก็ปรากฏให้เห็นอย่างเหลือเชื่อ

ไม่นับความคมชัดและการให้สีที่สดใสเต็มอิ่มมาเรียบร้อยแบบไม่ต้องมาปรับแต่งตอนหลังเหมือนไฟล์ภาพดิจิทัลปัจจุบัน สไลด์จึงเป็นประดิษฐกรรมสุดพิเศษที่สามารถเก็บโลกใบใหญ่เอาไว้ในโลกใบจิ๋ว

การจะดูภาพสไลด์นั้นต้องส่องสไลด์กับแสงไฟ และต้องมีแว่นขยายเพื่อดูรายละเอียด

เวลาทีมงาน สารคดี จะคัดเลือกภาพสไลด์มาใช้ จะนำแถบฟิล์มสไลด์สีที่ล้างแล้วมาวางบน “ตู้ไฟ” หรือ “กล่องไฟ” ซึ่งเป็นแผ่นอะคริลิกสีขาว ข้างในกล่องติดตั้งหลอดฟลูออเรสเซนต์ที่ให้ความสว่างพอเหมาะพอดี ไม่สว่างหรือมืดไป และให้แสงที่ไม่ทำให้เวลาดูสไลด์สีเพี้ยน (กล่องไฟของ สารคดี นั้น ช่างภาพถึงกับประดิษฐ์ขึ้นเองเพื่อความมั่นใจ)

ช่างภาพจะใช้แว่นขยายยกขึ้นยกลง ส่องดูภาพบนแถบฟิล์มสไลด์ไล่ไปทีละเฟรม ภาพไหนถูกใจจะทำเครื่องหมายไว้ก่อน

เลือกไปจนครบทุกม้วนแล้วใช้กรรไกรแบบคม “กริบ” ตัดภาพที่เลือกแต่ละเฟรมใส่กรอบหรือซองพลาสติก

เรื่องตัดภาพนี่ต้องระมัดระวังสุด ๆ เพราะเผลอตัดผิดอาจเฉือนขอบภาพเสียหาย… ซึ่งเคยน้ำตาตกกันมาแล้ว

เฟรมสไลด์ที่ตัดแล้วทั้งหมดจะเอามาดูภาพรวมอีกครั้ง รูปคล้ายกันเลือกเฟรมที่ดีกว่า รูปไม่เข้าพวกคัดออก  หลายครั้งที่ได้ภาพไม่ครบ ต้องกลับไปหยิบแถบฟิล์มทุก ๆ ม้วนมาดูอีกรอบ… และอาจหลายรอบเพื่อให้ได้รูปครบ

ยิ่งถ่ายมามากม้วน เป็นร้อยม้วน ยิ่งต้องมองส่องแว่นกับแสงตู้ไฟนาน นานจนปวดตาไปตาม ๆ กัน แถมตู้ไฟที่ สารคดี ตั้งบนโต๊ะที่ต้องยืนดู ก็ต้องยืนคัดสไลด์กันเป็นชั่วโมง ๆ หรือทั้งวันกว่าจะเสร็จ เลือกกันจนขาเมื่อย ต้องขอนั่งพักยกกันเป็นระยะ ๆ

ถ่ายภาพสารคดีพิเศษเรื่องหนึ่งมักถ่ายกันหลายร้อยถึงหลายพันรูป หลังจากคัดแล้วอาจเหลือแค่ ๑๐-๒๐ รูป คือชุดภาพที่เล่าเรื่องครบถ้วน และมีองค์ประกอบศิลปะ จังหวะ แสง สี ดีที่สุด

เราทำงานกันแบบนี้มานาน น่าจะตั้งแต่เริ่มจัดทำนิตยสาร สารคดี ๓๔ ปีก่อน จนถึงวันที่ดิจิทัลแทนที่สไลด์ทั้งหมด

และถึงแม้วันนี้จะเป็นการดูภาพบนหน้าจอคอมพิวเตอร์ การคัดภาพก็ยังคงเข้มข้นเหมือนเดิม… เพียงแต่ไม่ต้องยืนแล้วครับ

สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ
บรรณาธิการบริหารนิตยสาร สารคดี
[email protected]
#สมัครสมาชิกวันนี้ต่อชีวิตนิตยสารไปยาวๆ

ศัพท์ซอยวิทย์ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected] การเดินทางที่ใช้กันอยู่โดยหลักแล้วมีสี่แบบ คือ รถวิ่งบนถนน รถไฟเคลื่อนที่บนราง เรือแล่นในน้ำ และเครื่องบินบินในอากาศ ปัญหาก็คือ รถ รถไฟ และเรือวิ่งช้าไปหน่อยสำหรับหลายคนโดยเฉพาะในประเทศที่ยังไม่มีรถไฟความเร็วสูง ส่วนเครื่องบินแม้จะค่อนข้างเร็ว แต่ราคาก็แพงกว่ามาก
วิทย์คิดไม่ถึงดร. นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected]ปรากฏการณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่พัวพันสังคม ชีวิต และจิตใจ ในแง่มุมใหม่ ๆ ที่คาดไม่ถึง อุปกรณ์รับประทานอาหารทำจากพลาสติก (ภาพ : https://en.wikipedia.org/wiki/Biodegradable_plastic ) เวลาพูดถึงพลาสติกเราจะนึกถึงวัสดุชนิดหนึ่งที่ทำมาจากสารปิโตรเคมี พูดง่าย ๆ คือเป็นพวกผลพลอยได้จากการกลั่นน้ำมัน อย่างถุงพลาสติกที่มีสมบัติน้ำหนักเบา เหนียว ยืดขยายตัวได้มาก ทำเป็นแผ่นบางมาก ๆ ได้ แต่ก็ขาดง่ายมากเช่นกัน  อันที่จริงแล้วพลาสติกมีหลายประเภทและบางอย่างก็ไม่ได้มีสมบัติบางข้อที่ว่ามา พลาสติกแทบทั้งหมดค่อนข้างย่อยสลายยาก การที่จะย่อยสลายได้หมดจนกลับคืนเป็นแร่ธาตุในธรรมชาติอาจต้องใช้เวลาเป็นร้อย ๆ พัน ๆ ปี แต่เพราะผลิตได้ง่าย ราคาไม่แพง จึงใช้งานกันอย่างเป็นล่ำเป็นสันมานาน เราจึงแวดล้อมด้วยพลาสติกแบบต่าง ๆ เต็มไปหมด ทั้งถุงหิ้ว แก้วกาแฟ เก้าอี้ ถัง หรือแม้แต่ชิ้นส่วนรถยนต์ กระแสความตื่นตัวเรื่องสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ และบางครั้งก็ชวนให้สลดใจเป็นอย่างมาก เช่น ในกรณีเต่าทะเลที่มีพลาสติกเต็มท้องเพราะเข้าใจผิดว่าเป็นแมงกะพรุน หรือสัตว์ยักษ์แห่งมหาสมุทรอย่างวาฬที่ตายอย่างเป็นปริศนาก็พบพลาสติกจำนวนมากในท้องเช่นกัน
ผลงานจากค่ายสารคดี ครั้งที่ 14 ชยานนท์ ไชยศรีษะเกตุ : เรื่อง ทิวัตถ์ อำนวยปรีชากุล : ภาพ 5 นาฬิกา ในวัดยานนาวา ความวุ่นวายของใจกลางเมืองหลวง



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ศัพท์ซอยวิทย์ดร.นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected] การเดินทางที่ใช้กันอยู่โดยหลักแล้วมีสี่แบบ คือ รถวิ่งบนถนน รถไฟเคลื่อนที่บนราง เรือแล่นในน้ำ และเครื่องบินบินในอากาศ ปัญหาก็คือ รถ รถไฟ และเรือวิ่งช้าไปหน่อยสำหรับหลายคนโดยเฉพาะในประเทศที่ยังไม่มีรถไฟความเร็วสูง ส่วนเครื่องบินแม้จะค่อนข้างเร็ว แต่ราคาก็แพงกว่ามาก
วิทย์คิดไม่ถึงดร. นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected]ปรากฏการณ์ทางวิทยาศาสตร์ที่พัวพันสังคม ชีวิต และจิตใจ ในแง่มุมใหม่ ๆ ที่คาดไม่ถึง อุปกรณ์รับประทานอาหารทำจากพลาสติก (ภาพ : https://en.wikipedia.org/wiki/Biodegradable_plastic ) เวลาพูดถึงพลาสติกเราจะนึกถึงวัสดุชนิดหนึ่งที่ทำมาจากสารปิโตรเคมี พูดง่าย ๆ คือเป็นพวกผลพลอยได้จากการกลั่นน้ำมัน อย่างถุงพลาสติกที่มีสมบัติน้ำหนักเบา เหนียว ยืดขยายตัวได้มาก ทำเป็นแผ่นบางมาก ๆ ได้ แต่ก็ขาดง่ายมากเช่นกัน  อันที่จริงแล้วพลาสติกมีหลายประเภทและบางอย่างก็ไม่ได้มีสมบัติบางข้อที่ว่ามา พลาสติกแทบทั้งหมดค่อนข้างย่อยสลายยาก การที่จะย่อยสลายได้หมดจนกลับคืนเป็นแร่ธาตุในธรรมชาติอาจต้องใช้เวลาเป็นร้อย ๆ พัน ๆ ปี แต่เพราะผลิตได้ง่าย ราคาไม่แพง จึงใช้งานกันอย่างเป็นล่ำเป็นสันมานาน เราจึงแวดล้อมด้วยพลาสติกแบบต่าง ๆ เต็มไปหมด ทั้งถุงหิ้ว แก้วกาแฟ เก้าอี้ ถัง หรือแม้แต่ชิ้นส่วนรถยนต์ กระแสความตื่นตัวเรื่องสิ่งแวดล้อมส่งผลกระทบรุนแรงมากขึ้นเรื่อย ๆ และบางครั้งก็ชวนให้สลดใจเป็นอย่างมาก เช่น ในกรณีเต่าทะเลที่มีพลาสติกเต็มท้องเพราะเข้าใจผิดว่าเป็นแมงกะพรุน หรือสัตว์ยักษ์แห่งมหาสมุทรอย่างวาฬที่ตายอย่างเป็นปริศนาก็พบพลาสติกจำนวนมากในท้องเช่นกัน
ผลงานจากค่ายสารคดี ครั้งที่ 14 ชยานนท์ ไชยศรีษะเกตุ : เรื่อง ทิวัตถ์ อำนวยปรีชากุล : ภาพ 5 นาฬิกา ในวัดยานนาวา ความวุ่นวายของใจกลางเมืองหลวง