งาน(เขียน)งามพร้อมสรรพด้วยสรรพนาม

กุมภาพันธ์ 25, 2019 
0


วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี

ภาษาไทยมีสรรพนามหลากหลายให้เลือกใช้ แง่งามง่ายๆ เกิดขึ้นได้ทันทีเพียงแค่เรารู้จักเลือกสรรสรรพนามมาใช้ให้หลากหลาย

“…ลุงไม้ไทยร้านขายของชำ เมียชื่อไม้งาม ลูกชื่อไม้ดี ขายของมานับสิบปี ไม่เคยสักทีจะขายตัวขายใจ ก็เลยไม่รวย ได้แต่ขายกล้วยขายไข่ กะปิ ปลาร้า น้ำปลา พริกไทย ไม่ใกล้ไม่ไกลจากดิพาร์ทเมนต์สโตร์”

จากบทเพลง “ลุงไม้ไทย” ของ หงา คาราวาน หากนำเรื่องราวชีวิตของลุงไม้ไทยมาเล่าในแบบเรื่องเล่าร้อยแก้ว คงต้องเอ่ยชื่อลุงไม้ไทยหลายครั้ง

ลุงไม้ไทยเป็นเจ้าของร้านชำ / ลุงไม้ไทยมีเมียชื่อไม้งาม / ลูกลุงไม้ไทยชื่อไม้ดี / ลุงไม้ไทยขายของมานับสิบปีแต่ไม่เคยขายเสียง / ร้านชำของลุงไม้ไทยขายกล้วย ไข่ กะปิ ปลาร้า ฯลฯ

การออกชื่อตัวละคร หรือแหล่งข้อมูลซ้ำๆ ไม่ถึงกับเป็นข้อต้องห้ามหรือเป็นความผิดในงานเขียนสารคดี แต่จะให้ความรู้สึกรื่นรมย์และลื่นไหลในการอ่านมากกว่า หากผู้อ่านได้สนุกไปกับสรรพนามอันหลากหลายที่ผู้เขียนหลากคำนำมาใช้

เมื่อแนะนำลุงไม้ไทยให้ผู้อ่านรู้จักแล้ว การกล่าวถึงลุงไม้ไทยในครั้งต่อๆ ไป ผู้เขียนอาจใช้คำว่า ลุง แก เขา ชายเจ้าของร้านชำ สามีของไม้ดี พ่อไม้งาม ชายผู้ไม่เคยขายสิทธิ์ขายเสียง ฯลฯ แทนการเรียกชื่อลุงไม้ไทยซ้ำๆ

หากแหล่งข้อมูลเป็นผู้หญิงก็อาจแทนด้วยสรรพนามว่า เธอ นาง หล่อน แก หญิงสาว ผู้เป็น …

หรือกับแหล่งข้อมูลที่เป็นเด็ก ก็สามารถใช้แทนด้วยคำว่า เด็กชาย เด็กหญิง เด็กน้อย เจ้าหนู เจ้าเปี๊ยก …

เหล่านี้เป็นสรรพนามที่ใช้กับบุรุษที่ ๓

สรพนามบุรุษที่ ๒ ก็หลากไปได้หลายคำเช่นกัน คุณ แก สู เจ้า ใต้เท้า ท่าน …

เช่นเดียวกับการแทนตัวเอง สรรพนามบุรุษที่ ๑ ก็มีหลากหลายคำให้เลือกใช้ ฉัน กู ข้า กัน ข้าพเจ้า

เมื่อผู้เขียนรู้จักหยิบใช้คำสรรพนามได้อย่างหลากหลาย ผลที่เกิดขึ้นแน่คือเลี่ยงพ้นความจำเจจากการเรียกชื่อคนซ้ำๆ

การได้คิดหาคำมาหลากคำเพิ่มความท้าทายให้คนเขียนขวยขวานสรรคำ และผู้อ่านได้เจอคำใหม่ๆ ไม่ซ้ำคำซ้ำความ

เสน่ห์ง่ายๆ แม้แต่นักเขียนหัดใหม่ก็ทำได้หากได้ใส่ใจ

“ตอนผมติดทหาร แม่ผมร้องให้ เพราะไม่มีคนทำนา” อดีตทหารบกเหล่าปืนใหญ่ เล่าถึงช่วงอดีตและความภูมิใจครั้งหนึ่งในชีวิตลูกผู้ชายที่ได้รับใช้ชาติ และทางบ้านขาดเสาหลัก ลูกชายคนโตอย่างเขา จำต้องยอมทิ้งเกียรติภูมิไว้ในความทรงจำ ผันหน้ากลับเข้าสู่ผืนนา แต่ปัญหาฝนแล้งทำให้ต้องคิดหนัก

จาก Security Guard เกียรติยศไร้ดาว
(… วันวิสาข์ พิมโสดา นักเขียนค่ายสารคดี รุ่นที่ ๑๓)


veeวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

นักเขียนประจำกองบรรณาธิการ นิตยสาร สารคดี ที่มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในนิตยสาร และตีพิมพ์รวมแล่มมากมาย อาทิ แผ่นดินนี้ที่อีกฟากเขา และแสงใต้ในเงามรสุม และ อีสานบ้านเฮา

More Media เก็บตกสาระ แนะนำสื่อภาพยนตร์ และสื่อแขนงอื่นๆ จากที่เห็นและเป็นไป ในและนอกกระแส “ลับแล, แก่งคอย” นวนิยายเรื่องดังของ อุทิศ เหมะมูล เมื่อปี 2552 คืองานที่เขียนโดยได้แรงบันดาลใจจากประวัติครอบครัวของตน
Passport   สารคดีท่องเที่ยวเชิง unique ชวนแบกเป้ไปเปิดมุมมองนอกขวานไทย ติดตามคอลัมน์ Passport ทุกวันศุกร์-สุขหรรษา เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ Welcome to Deep
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต เพราะการลงทุนมีความเสี่ยง การค้าขายจึงต้องแบกรับความเสี่ยงอยู่ตลอดเวลา การพยายามหาหนทาง “ลดความเสี่ยง” จึงถือเป็นกลยุทธ์สำคัญ หนึ่งใน “เครื่องมือ” ของคนค้าขายชาวไทย ตั้งแต่ระดับแผงแบกะดินไปจนถึงธุรกิจข้ามชาติหลักพันล้านหมื่นล้าน คือการใช้ไสยศาสตร์และเครื่องรางของขลังสารพัดชนิด ทว่าในโลกที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

More Media เก็บตกสาระ แนะนำสื่อภาพยนตร์ และสื่อแขนงอื่นๆ จากที่เห็นและเป็นไป ในและนอกกระแส “ลับแล, แก่งคอย” นวนิยายเรื่องดังของ อุทิศ เหมะมูล เมื่อปี 2552 คืองานที่เขียนโดยได้แรงบันดาลใจจากประวัติครอบครัวของตน
Passport   สารคดีท่องเที่ยวเชิง unique ชวนแบกเป้ไปเปิดมุมมองนอกขวานไทย ติดตามคอลัมน์ Passport ทุกวันศุกร์-สุขหรรษา เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ Welcome to Deep
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต เพราะการลงทุนมีความเสี่ยง การค้าขายจึงต้องแบกรับความเสี่ยงอยู่ตลอดเวลา การพยายามหาหนทาง “ลดความเสี่ยง” จึงถือเป็นกลยุทธ์สำคัญ หนึ่งใน “เครื่องมือ” ของคนค้าขายชาวไทย ตั้งแต่ระดับแผงแบกะดินไปจนถึงธุรกิจข้ามชาติหลักพันล้านหมื่นล้าน คือการใช้ไสยศาสตร์และเครื่องรางของขลังสารพัดชนิด ทว่าในโลกที่เต็มไปด้วยการแข่งขัน