สารคดีพิเศษ ฉบับที่ 383 - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

สารคดีพิเศษ ฉบับที่ 383

มกราคม 20, 2017 
1


383special1หอมกรุ่นขนมคาว-หวาน เล่าขานเทศกาลจีน

ชาวจีนถือเรื่องกินเป็นเรื่องใหญ่

และตกทอด “หัตถกรรมความอร่อย” รุ่นสู่รุ่นอย่างเหนียวแน่น

ในรอบปีเมื่อมีวันสำคัญ ๆ ตลาดการค้าย่านไชน่าทาวน์ของแต่ละจังหวัดในไทยที่รวมลูกหลานจีนอาศัยจะคึกคักด้วยผู้คนจับจ่ายอาหารคาวหวาน หนึ่งในนั้นคือ “ขนม” สำหรับไหว้-กินเสริมสิริมงคล

บางชนิดพิเศษขนาดว่าหากไม่ใช่วันไหว้ก็ไม่สามารถหากินได้นอกเทศกาล

ขนม (ในเทศกาล) จีน จึงเป็นมากกว่าของกินเล่น

ไม่เพียงละเอียดอ่อนในการคัดสรรวัตถุดิบ ยังต้องปรุงอย่างพิถีพิถันเพื่อให้ได้รสชาติอร่อย หอมกรุ่น สีสันสวยงาม และรูปลักษณ์ชวนกิน ยิ่งกว่านั้นแม้เป็นขนมชิ้นเล็ก ๆ ก็เปี่ยมเรื่องราวปรัมปราอันแสนพิเศษและการเดินทางมานานแสนนาน บางอย่างได้รับยกย่องว่าเป็นผู้ให้กำเนิดเทศกาลด้วย

สารคดี ฉบับนี้อยากชวนลิ้มรสขนมอร่อยผ่านเรื่องเล่าขานเทศกาล

แต่ละสิ่งอย่างล้วนสื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ของชีวิต เกี่ยวเนื่องด้วยธรรมชาติ ศาสนา และการทำมาหากินของผู้คนในอดีตซึ่งโดยมากเกี่ยวข้องกับกสิกรรม

น่าสนใจว่าวิถีแห่งฤดูกาลของพวกเขาสะท้อนสู่ภูมิปัญญา-ฝีมือปลายจวักอย่างไร

และเหตุใดแม้ผ่านมานานนับพันปีจึงยังสืบทอดชีวิตชีวาอยู่ถึงปัจจุบัน

ก่อนพลิกอ่านบทความ ไม่ว่ากันหากจะชงชาจีนสักถ้วยมาร่วมโต๊ะ

383special2ทะเลตายและทะเลทราย ณ จอร์แดน

การเดินทางของนักสารคดีรุ่นเก๋า วันชัย ตันติวิทยาพิทักษ์ สู่ดินแดนแห่งทะเลทรายแถบเมดิเตอร์เรเนียน  ประเทศอันสงบสันติที่ตั้งอยู่ท่ามกลางเพื่อนบ้านซึ่งเต็มไปด้วยไฟสงคราม

หลายคนอาจไม่เคยรู้ว่าจอร์แดนเป็นดินแดนเก่าแก่ ย้อนประวัติไกลถึงหลายพันปีก่อนคริสตกาล ทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของตำนานโมเสสที่ปรากฏในพระคัมภีร์ไบเบิลของชาวคริสต์

ทุกวันนี้จอร์แดนมีชื่อเสียงลือเลื่องด้วยความมหัศจรรย์ของทะเลสาบเดดซี ภูมิประเทศของทะเลทรายที่ดูคล้ายพื้นผิวดาวอังคารซึ่งปรากฏในภาพยนตร์ฮอลลีวูด  และเพตรา นครลึกลับในหุบเขาที่ได้รับการยกย่องให้เป็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลกยุคใหม่

นอกจากความงดงามที่สายตามองเห็น ผู้เขียนยังพาเราไปพบกับความหมายของชีวิตที่ซ่อนเร้นใต้ดวงดาวและเม็ดทราย

“รูปเคารพ” ของใคร ? ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต นักโบราณคดีหรือนักประวัติศาสตร์ศิลปะมักอธิบายหรือ “สันนิษฐาน” เรื่องการเผยแผ่ลัทธิความเชื่อทางศาสนาในยุคโบราณ ด้วยหลักฐานที่เป็น “รูปธรรม” โดยเฉพาะรูปปั้นรูปหล่อที่เป็น “รูปเคารพ” เช่นว่าหากขุดพบเทวรูปพระศิวะในระหว่างขุดแต่งซากโบราณสถานสักแห่ง
บรรจงเชิดด้วยใจ ความหวังใหม่ของเสมา เรืื่องและภาพ โดย ธันยพร วงศ์ธิติโรจน์
Go Viral เรื่องราวข่าวสารวัฒนธรรมร่วมสมัย เทคโนโลยีที่ฮือฮาบนโลกออนไลน์ เรื่อง  ธัชชัย วงศ์กิจรุ่งเรือง ยูทูบเบอร์ของแชนเนล British Primrose ASMR หนึ่งในผู้สร้างคลิป ASMR กับ binaural microphones หรือไมโครโฟนสำหรับอัดเสียงที่เก็บรายละเอียดต่างๆ ได้คมชัด (ภาพจาก YouTube) หากใครบังเอิญได้ชมและฟังคลิปในยูทูบและอีกหลายแหล่งบนอินเทอร์เน็ตที่มีชื่อไฟล์ขึ้นต้นว่า ASMR อาจต้องประหลาดใจกับรูปแบบการนำเสนอค่อนข้างแปลก คลิปเหล่านี้มีความยาวตั้งแต่ไม่กี่นาทีไปจนร่วมชั่วโมง มักทำเสียงบางอย่างเบา ๆ ให้เราฟังตั้งแต่ต้นจนจบ จัดเป็นคลิปเฉพาะกลุ่มหมวดหนึ่งที่มีผู้สร้างคลิปและผู้ติดตามจำนวนมาก ASMR ย่อมาจาก autonomous sensory meridian response หมายถึงการตอบสนองต่อประสาทรับความรู้สึกโดยอัตโนมัติ  ผู้สร้างคลิปจะสร้างเสียงที่ทำให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายและเชื่อว่าทำให้หลับสบาย โดยมากฟังแล้วอาจเสียววาบบริเวณหนังศีรษะ ต้นคอ ไปจนขนลุกชันตามแขนขา ผู้ชมจึงได้เห็นผู้สร้างคลิปทำเสียงเบา ๆ ตั้งแต่กระซิบกระซาบกับผู้ฟัง แต่งหน้า สเกตช์ภาพ บีบถุงพลาสติก เคี้ยวอาหาร พลิกหน้ากระดาษ ใช้กรรไกรทำท่าตัดผมหลอก ๆ ฯลฯ  คลิปประเภทหนึ่งของ ASMR ที่ได้รับความนิยมคือการใช้เสียงและท่าทางแสดงบทบาทสมมุติต่าง ๆ อาทิ ทันตแพทย์ ช่างทำผม ช่างตัดเสื้อ โดยการถ่ายทอดผ่าน 3D Microphone ซึ่งบันทึกเสียงเบา ๆ นุ่มนวลได้อย่างมีรายละเอียดคมชัดและครบถ้วน แนวคิดดังกล่าวเริ่มเป็นที่สนใจเมื่อปี ๒๕๕๐ ในกระดานข่าวด้านสุขภาพ Steady Health มีผู้ตั้งกระทู้ถามถึงความรู้สึกดี ๆ จากเสียงต่าง ๆ ที่อธิบายไม่ได้ในวัยเด็ก ก่อนจะมีผู้ร่วมเล่าประสบการณ์จำนวนมาก จากนั้นมีการพูดถึงกันอีกหลายแห่ง ราวปี ๒๕๕๓ คลิป ASMR ก็ได้รับความนิยมผลิตอย่างก้าวกระโดดจนมีผู้บัญญัติศัพท์คำนี้ขึ้นมา



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








“รูปเคารพ” ของใคร ? ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต นักโบราณคดีหรือนักประวัติศาสตร์ศิลปะมักอธิบายหรือ “สันนิษฐาน” เรื่องการเผยแผ่ลัทธิความเชื่อทางศาสนาในยุคโบราณ ด้วยหลักฐานที่เป็น “รูปธรรม” โดยเฉพาะรูปปั้นรูปหล่อที่เป็น “รูปเคารพ” เช่นว่าหากขุดพบเทวรูปพระศิวะในระหว่างขุดแต่งซากโบราณสถานสักแห่ง
บรรจงเชิดด้วยใจ ความหวังใหม่ของเสมา เรืื่องและภาพ โดย ธันยพร วงศ์ธิติโรจน์
Go Viral เรื่องราวข่าวสารวัฒนธรรมร่วมสมัย เทคโนโลยีที่ฮือฮาบนโลกออนไลน์ เรื่อง  ธัชชัย วงศ์กิจรุ่งเรือง ยูทูบเบอร์ของแชนเนล British Primrose ASMR หนึ่งในผู้สร้างคลิป ASMR กับ binaural microphones หรือไมโครโฟนสำหรับอัดเสียงที่เก็บรายละเอียดต่างๆ ได้คมชัด (ภาพจาก YouTube) หากใครบังเอิญได้ชมและฟังคลิปในยูทูบและอีกหลายแหล่งบนอินเทอร์เน็ตที่มีชื่อไฟล์ขึ้นต้นว่า ASMR อาจต้องประหลาดใจกับรูปแบบการนำเสนอค่อนข้างแปลก คลิปเหล่านี้มีความยาวตั้งแต่ไม่กี่นาทีไปจนร่วมชั่วโมง มักทำเสียงบางอย่างเบา ๆ ให้เราฟังตั้งแต่ต้นจนจบ จัดเป็นคลิปเฉพาะกลุ่มหมวดหนึ่งที่มีผู้สร้างคลิปและผู้ติดตามจำนวนมาก ASMR ย่อมาจาก autonomous sensory meridian response หมายถึงการตอบสนองต่อประสาทรับความรู้สึกโดยอัตโนมัติ  ผู้สร้างคลิปจะสร้างเสียงที่ทำให้เกิดความรู้สึกผ่อนคลายและเชื่อว่าทำให้หลับสบาย โดยมากฟังแล้วอาจเสียววาบบริเวณหนังศีรษะ ต้นคอ ไปจนขนลุกชันตามแขนขา ผู้ชมจึงได้เห็นผู้สร้างคลิปทำเสียงเบา ๆ ตั้งแต่กระซิบกระซาบกับผู้ฟัง แต่งหน้า สเกตช์ภาพ บีบถุงพลาสติก เคี้ยวอาหาร พลิกหน้ากระดาษ ใช้กรรไกรทำท่าตัดผมหลอก ๆ ฯลฯ  คลิปประเภทหนึ่งของ ASMR ที่ได้รับความนิยมคือการใช้เสียงและท่าทางแสดงบทบาทสมมุติต่าง ๆ อาทิ ทันตแพทย์ ช่างทำผม ช่างตัดเสื้อ โดยการถ่ายทอดผ่าน 3D Microphone ซึ่งบันทึกเสียงเบา ๆ นุ่มนวลได้อย่างมีรายละเอียดคมชัดและครบถ้วน แนวคิดดังกล่าวเริ่มเป็นที่สนใจเมื่อปี ๒๕๕๐ ในกระดานข่าวด้านสุขภาพ Steady Health มีผู้ตั้งกระทู้ถามถึงความรู้สึกดี ๆ จากเสียงต่าง ๆ ที่อธิบายไม่ได้ในวัยเด็ก ก่อนจะมีผู้ร่วมเล่าประสบการณ์จำนวนมาก จากนั้นมีการพูดถึงกันอีกหลายแห่ง ราวปี ๒๕๕๓ คลิป ASMR ก็ได้รับความนิยมผลิตอย่างก้าวกระโดดจนมีผู้บัญญัติศัพท์คำนี้ขึ้นมา