" /> พุธ-ไซแอนซ์ - มันเกี่ยวกันได้ไง – แบคทีเรียในลำไส้ทำให้หลอดเลือดสมองแตก ? - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

พุธ-ไซแอนซ์ – มันเกี่ยวกันได้ไง – แบคทีเรียในลำไส้ทำให้หลอดเลือดสมองแตก ?

พฤษภาคม 24, 2017 
0


putscienceพุธ-ไซแอนซ์

ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด


bacteria01

ภาพ 1 : https://www.technologynetworks.com/TN/news/blood-brain-barrier-weakened-by-intestinal-gut-bacteria-288872

หลายคนอาจไม่รู้ว่า จริงๆ ในร่างกายเรามีแบคทีเรียอยู่จำนวนมหาศาล มากกว่าจำนวนของเซลล์ในตัวเราเสียอีก

คือเฉลี่ยประมาณ 39 ล้านล้านตัว – 39,000,000,000,000

อยู่ภายในร่างกายผู้ใหญ่ซึ่งมีเซลล์ 30,000,000,000,000 เซลล์

ความสัมพันธ์ระหว่างแบคทีเรียในตัวเรากับสุขภาพของเรา จึงเป็นเรื่องที่นักวิทยาศาสตร์สนใจเอามากๆ

ล่าสุดเขาพบว่าโรคหลอดเลือดในสมองบางประเภท อาจมีสาเหตุมาจากแบคทีเรียในลำไส้ร่วมด้วย

สมองของคนบางคนมีลักษณะผิดปรกติที่เรียกว่า CCM (Cerebral cavernous malfunctions) คือเกิดกลุ่มของหลอดเลือดฝอยโป่งพอง – นึกถึงภาพลูกโป่งหลายลูกๆ อยู่ด้วยกัน แถมผนังหลอดเลือดยังบางกว่าปรกติ หลายคนอาจเป็นมาตั้งแต่เด็กโดยไม่แสดงอาการใดๆ หรืออาจมีอาการปวดหัวบ้าง พอวันดีคืนดีเกิดเลือดออกในสมอง ทำให้ชัก มีปัญหาด้านการมองเห็น เป็นอัมพาต หรือถึงตาย

โรคนี้โอกาสพบ 0.5% ในประชากรล้านคน (5000 คน) มีโอกาสเท่ากันทุกเพศและทุกเชื้อชาติ

bacteria02

ภาพ 2 : http://f.jwwb.nl/public/0/5/2/braininjury-explanation/site2.jpg

สาเหตุหนึ่งของ CCM ที่เข้าใจกันคือความผิดปรกติจากการกลายพันธุ์ ทำให้ยีนตัวหนึ่งหายไป ซึ่งมันเป็นยีนที่ทำหน้าที่กระตุ้นให้เกิดการสร้างผนังหลอดเลือดให้แข็งแรง โรคนี้เลยมีโอกาสถ่ายทอดทางพันธุกรรม

ไม่นานมานี้นักวิจัยของมหาวิทยาลัยเพนซิลวาเนียได้ตัดต่อพันธุวิศวกรรมหนูเพื่อศึกษาการเกิด CCM ในสมอง แล้วก็พบว่าหนูตัดต่อพันธุกรรมบางตัวก็พบจุดที่เกิด CCM ในสมองจำนวนหลายแห่งมาก แต่กลับมีบางตัวที่เป็นน้อย

แสดงว่า นี่ไม่ใช่แค่ยีนเท่านั้น ที่มีผลต่อการเกิด CCM

สิ่งที่คาดไม่ถึง คือนักวิจัยไปสังเกตพบว่าหนูที่เป็นมากมักมีแบคทีเรียชื่อ Bacteroides fragilis ซึ่งปกติพบในลำไส้ (ของคนเราด้วย) จำนวนมากด้วย ก็เลยสงกะสัยว่ามันเกี่ยวกันไหม เพื่อให้หายข้องใจจึงฉีดเชื้อแบคทีเรียเข้าไปในตัวหนู

ผลคือหนูยิ่งเกิด CCM มากขึ้น แล้วถ้ากำจัดแบคทีเรียนี้ออกไป CCM ก็ลดน้อยลงทันที

เอาให้ชัวร์ยิ่งขึ้นไปอีก เลยทดสอบกับหนูเกิดใหม่ (น่าสงสารหนูจริงเชียว)

ให้พวกหนึ่งเกิดภายใต้การควบคุมปลอดเชื้อ อีกพวกให้ยาปฏิชีวนะฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ปรากฏว่าทั้งสองกลุ่มเกิด CCM น้อยลงเหมือนกัน

ชัวร์ป้าบว่า เชื้อแบคทีเรียในลำไส้มีผลต่อการเกิดความผิดปรกติของหลอดเลือดในสมอง (ร่วมกับความผิดปรกติของยีน) โดยพบว่าแบคทีเรียจะแพร่ไปทางกระแสเลือดจนถึงสมอง

ส่วนว่ามันไปทำอะไรในสมอง ตอนนี้นักวิจัยรู้ว่ามันผลิตโมเลกุลชื่อ LPS ขึ้นมา ซึ่งเมื่อลองฉีด LPS เข้าไปในหนูตัดต่อพันธุกรรม ก็พบว่าทำให้เกิดแผล CCM จำนวนมากเหมือนกัน

ทั้งหมดนี้แม้จะเป็นการวิจัยในหนู แต่ผลวิจัยในหนูกับมนุษย์นี้มักใกล้เคียงกันมาก โดยต่อไปเขาจะขยับมาศึกษาในมนุษย์ให้รู้แน่ชัดขึ้น

เรื่องนี้บอกว่าที่ทึกทักกันว่าร่างกายเราเป็นของเรา “มนุษย์ล้วนๆ” จริงๆ ไม่ใช่

สิ่งมีชีวิตเล็กๆ “ชั้นต่ำ” อย่างแบคทีเรีย มีส่วนกำหนดชะตาชีวิตของเผ่าพันธุ์ “ชั้นสูง” อย่างที่เราคาดไม่ถึงเลยทีเดียว

ติดตาม พุธ-ไซแอนซ์ ทุกวันพุธ

อ้างอิง :


dumสุวัฒน์ อัศวไชยชาญ :

บก. ดำ ผู้ชอบจับแพะมาชนกับแกะ จับแมวโยนไปให้ถึงดวงดาว เพราะหลงเชื่อว่าจักรวาลนี้ไม่มีอะไรที่ไม่เกี่ยวข้องกัน

ศัพท์ซอยวิทย์ดร


ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com




Previous Article
24 พฤษภาคม
Next Article
25 พฤษภาคม




ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ศัพท์ซอยวิทย์ดร