สารคดี ชวนอ่าน เรื่องราวของ “สัตว์ป่าคนไม่รัก - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

สารคดี ชวนอ่าน เรื่องราวของ “สัตว์ป่าคนไม่รัก

พฤศจิกายน 16, 2017 
0


animalnocute

เหลือเวลาอีกไม่กี่วันสำหรับการส่งผลงานเข้าประกวด “เรื่องเล่าสัตว์ป่าคนไม่รัก” ชิงเงินรางวัลและประกาศนียบัตร จัดโดยมูลนิธิโลกสีเขียว องค์กรเครือข่าย และนิตยสารสารคดี

นิตยสารคดีจึงชวนอ่านเรื่องราวที่เข้าข่าย “สัตว์ป่าคนไม่รัก” ที่นิตยสารเคยจัดทำและตีพิมพ์มาแล้ว 6 เรื่อง ตั้งแต่ ค้างคาว เหี้ย แมงมุม จระเข้ คากคก และทาก เผื่อจะเป็นข้อมูลและแรงบันดาลใจในการส่งเรื่องเข้าประกวดกัน

อย่าลืมวันสุดท้ายของการส่งผลงานคือ 19 พฤศจิกายน นี้

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

ค้างคาว จากเขาช่องพรานสู่ความจริงที่ต้องเข้าใจ

คนจำนวนมากเข้าใจค้างคาวผิดๆ ว่าเป็นตัวการทำลายผลไม้ แต่ดร.เมอร์ลินและสุรพล-สองนักวิทยาศาสตร์ค้นพบว่า ค้างคาวที่เขาช่องพรานทำประโยชน์ต่อสวนผลไม้ชนิดที่เราคาดไม่ถึง จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 62 เมษายน 2533

คำตอบจากสัตว์ชื่อเหี้ย

คำตอบจากสัตว์ชื่อเหี้ย “ใช่ตัวเดียวกับตะกวดหรือเปล่า…แต่ก่อนเคยเห็นแถวท้องร่องสวน ผู้ใหญ่ให้เรียกตัวเงินตัวทอง…เขาว่าเอ่ยชื่อแล้วจะทำให้ซวยใช่มั้ย”… คุณรู้จักสัตว์ชื่อเหี้ยดีแค่ไหน? จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 65 กรกฎาคม 2533

แมงมุม ตาข่ายแห่งความตายหรือสายใยแห่งชีวิต

รู้จักกับสัตว์โลก ๘ ขากับใยของมัน ที่หลายคนไม่อาจลงความเห็นได้ว่า นี่คือใยแห่งความตาย หรือใยที่เอื้อชีวิตกันแน่ จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 69 พฤศจิกายน 2533

ตามรอยจระเข้ในป่าตะวันออก

นักวิชาการด้านสัตว์ป่าเชื่อว่า จระเข้ที่อาศัยอยู่ตามธรรมชาติในเมืองไทย ได้สูญไปนานหลายสิบปีแล้ว เพราะถูกล่าเพื่อนำหนังไปจำหน่าย และสภาพถิ่นที่อยู่ตามธรรมชาติถูกทำลาย ทว่าเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๓๖ เจ้าหน้าที่สถานีวิจัยสัตว์ป่าฉะเชิงเทรา ได้ค้นพบจระเข้ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาฤาไน แม้การค้นพบครั้งนี้จะเป็นข่าวน่ายินดี แต่จระเข้ที่ค้นพบนี้จะมีชีวิตต่อไปได้อีกนานเท่าไร ถ้าขาดคนใส่ใจอย่างจริงจัง จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 111 พฤษภาคม 2537

คางคกแสนปมผู้อาภัพ

ในความคิดคำนึงของหลายๆคน คางคกเป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่มีผิวหนังตะปุ่มตะป่ำน่ารังเกียจ ผิวหนังมีพิษ บ้างก็ว่ามันกัดตอดพ่นพิษใส่ผู้ที่เข้าใกล้ ทำให้คางคกซึ่งปกติเป็นสัตว์ไม่น่าพิสมัยอยู่แล้ว ดูน่ารังเกียจยิ่งขึ้นไปอีก แท้จริงแล้วคางคกไม่ได้เป็นเช่นนั้น กลับจะเป็นสัตว์น่ารักประจำบ้านเสียด้วยซ้ำ จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 118 ธันวาคม 2537

งานวิจัยชิ้นใหม่ของโลก ตอน คืบกระดื๊บแล้วดูด

จาก นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 221กรกฏาคม 2546

สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น
ล่าเสือ ๙ ชนิด ด้วยภาพถ่าย : Mission Impossible สัตว์ป่าในตระกูลเสือและแมว (wild cat) ของไทยมีจำนวน ๙ ชนิด จากที่มีทั่วโลก ๓๘ ชนิด  แค่เก้าชนิด ไม่ใช่จำนวนมากมาย แต่จะมีช่างภาพสัตว์ป่าไทย สักกี่คนที่สามารถถ่ายภาพเสือได้ครบทั้งเก้าชนิด เพราะหลายชนิดคือสัตว์ป่าที่หายากจนถึงหายากอย่างที่สุด ปริญญา ผดุงถิ่น ช่างภาพสัตว์ป่าด้วยกล้องดักถ่ายภาพหรือคาเมราแทรป (camera trap) เป็นผู้หนึ่งที่ตั้งความหวังว่าสักวันหนึ่งจะถ่ายภาพเสือเมืองไทยให้ครบทุกชนิด และวันนี้เขาก็บอกเราว่ามีภาพครบแล้ว สารคดี จึงไม่ลังเลที่จะติดต่อให้เขาถ่ายทอดเรื่องราวเบื้องหลังและนำภาพทั้งหมดมาเผยแพร่ในฉบับนี้ โกเมน ไอ้แหว่ง และผองเพื่อน เรื่องหมา ๆ ที่อยากให้คุณรู้จัก สารคดีพิเศษเรื่องนี้เกิดจากการติดตามฝูงสัตว์นักล่า “หมาใน” เป็นเวลากว่า ๑๐ ปี โดยช่างภาพสัตว์ป่าแถวหน้าของเมืองไทย ณรงค์ สุวรรณรงค์ ขณะที่ภาพหมาในในความคิดของหลายคนคือนักล่าที่ฉาบฉวย ชอบฆ่าเหยื่อเป็นว่าเล่น กินทิ้ง ๆ ขว้าง ๆ ไม่ทันหมดก็หันไปล่าตัวใหม่ บางคนบอกว่าถ้ากวางถูกหมาในล่าแบบนี้กวางคงหมดป่า หมาในจึงดูเหมือนจะเป็นตัวร้ายที่ไม่น่ามีชีวิตอยู่ร่วมโลกกับสัตว์ป่าอื่น ๆ
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด ช้างแอฟริกา งางอน ทบทวนความรู้เดิมๆ กันก่อน บนโลกของเรายุคปัจจุบันนี้ มีช้างเอเชีย (ช้างไทย) กับช้างแอฟริกา เป็นช้างสองชนิดที่รู้จักกันทั่วไป ช้างแอฟริกาตัวใหญ่กว่า



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น
ล่าเสือ ๙ ชนิด ด้วยภาพถ่าย : Mission Impossible สัตว์ป่าในตระกูลเสือและแมว (wild cat) ของไทยมีจำนวน ๙ ชนิด จากที่มีทั่วโลก ๓๘ ชนิด  แค่เก้าชนิด ไม่ใช่จำนวนมากมาย แต่จะมีช่างภาพสัตว์ป่าไทย สักกี่คนที่สามารถถ่ายภาพเสือได้ครบทั้งเก้าชนิด เพราะหลายชนิดคือสัตว์ป่าที่หายากจนถึงหายากอย่างที่สุด ปริญญา ผดุงถิ่น ช่างภาพสัตว์ป่าด้วยกล้องดักถ่ายภาพหรือคาเมราแทรป (camera trap) เป็นผู้หนึ่งที่ตั้งความหวังว่าสักวันหนึ่งจะถ่ายภาพเสือเมืองไทยให้ครบทุกชนิด และวันนี้เขาก็บอกเราว่ามีภาพครบแล้ว สารคดี จึงไม่ลังเลที่จะติดต่อให้เขาถ่ายทอดเรื่องราวเบื้องหลังและนำภาพทั้งหมดมาเผยแพร่ในฉบับนี้ โกเมน ไอ้แหว่ง และผองเพื่อน เรื่องหมา ๆ ที่อยากให้คุณรู้จัก สารคดีพิเศษเรื่องนี้เกิดจากการติดตามฝูงสัตว์นักล่า “หมาใน” เป็นเวลากว่า ๑๐ ปี โดยช่างภาพสัตว์ป่าแถวหน้าของเมืองไทย ณรงค์ สุวรรณรงค์ ขณะที่ภาพหมาในในความคิดของหลายคนคือนักล่าที่ฉาบฉวย ชอบฆ่าเหยื่อเป็นว่าเล่น กินทิ้ง ๆ ขว้าง ๆ ไม่ทันหมดก็หันไปล่าตัวใหม่ บางคนบอกว่าถ้ากวางถูกหมาในล่าแบบนี้กวางคงหมดป่า หมาในจึงดูเหมือนจะเป็นตัวร้ายที่ไม่น่ามีชีวิตอยู่ร่วมโลกกับสัตว์ป่าอื่น ๆ
พุธ-ไซแอนซ์ ติดปีกความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทุกวันพุธ เพราะเทพเจ้าประจำดาวพุธคือ Mercury บุรุษเทพแห่งการสื่อสารที่ไปได้เร็วเท่าความคิด ช้างแอฟริกา งางอน ทบทวนความรู้เดิมๆ กันก่อน บนโลกของเรายุคปัจจุบันนี้ มีช้างเอเชีย (ช้างไทย) กับช้างแอฟริกา เป็นช้างสองชนิดที่รู้จักกันทั่วไป ช้างแอฟริกาตัวใหญ่กว่า