๕ ที่สุด (ค่าย) สารคดี ปี ๒๕๖๐ - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

๕ ที่สุด (ค่าย) สารคดี ปี ๒๕๖๐

ธันวาคม 31, 2017 
0


วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี


ภาพโดย วิจิตต์ แซ่เฮ้ง

ใครจะว่ากาลเวลาหรือรอบปีเป็นเรื่องสมมติ แต่ในแง่หนึ่งมันก็เป็นหลักหมายให้เราได้ทบทวนทางที่ผ่านมาเมื่อขวบปี-ในแต่ละด้าน

ในรอบปี ๒๕๖๐ ผมมีโอกาสได้ไปร่วมห้องเรียนและค่ายการเขียนสารคดีรวมราว ๒๑ งาน ทั้งแบบครั้งเดียววันเดียว ครั้งเดียวหลายวัน รวมทั้งที่เป็นค่ายต่อเนื่องเป็นหลายเดือนเป็นเทอม

ไปร่วมในฐานะคนสอนการเขียน (สารคดี) แต่ก็มีหลายแง่มุมที่เราเป็นฝ่ายได้เรียนรู้ โดยเฉพาะเรื่องที่เป็นชีพจรของยุคสมัย คนหนุ่มสาวรุ่นใหม่ย่อมรู้ดีคลุกคลีอยู่มากกว่าคนที่ผ่านวัยไปแล้ว

ภาพโดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

โดยภาพรวม มุมหนึ่งที่ได้เห็นคือ แม้ในระยะหลังมานี้เป็นช่วงขาลงของวงการสื่อสิ่งพิมพ์ กระทั่งพูดกันไปถึงว่าอาจถึงคราต้องปิดคณะสาขาวิชาสายวารสารศาสตร์กันแล้วกระมัง

แต่ภาพจริงในรั้วมหาวิทยาลัย ยังคงมีคนสนใจศาสตร์วิชานี้กันอยู่ไม่น้อย ห้องเรียนและค่ายฝึกการเขียนยังคึกคักและได้รับความสนใจไม่ลดน้อยกว่าที่เคยเป็นมา

วงการสิ่งพิมพ์ซบเซา แต่คนใฝ่ฝันจะเป็นนักเขียนยังมีอยู่ไม่น้อย

แต่ในขณะเดียวกันการขยายตัวของโลกออนไลน์ ก็ส่งผลอย่างมีนัยสำคัญต่อความจดจ่อและให้ใจกับบทเรียน โดยเฉพาะห้องเรียนในมหาวิทยาลัยในส่วนกลาง ในช่วงหลังโดยเฉพาะในรอบปีที่ผ่านมานี้ จอ (มือถือ) มีส่วนมากต่อการทำลายบรรยากาศระหว่างการเรียนรู้วิชาเขียนอย่างสร้างสรรค์

ภาพโดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

คงเพราะอยากให้สนุกและมีสีสันกับเรื่องที่เป็นสาระและไม่เป็นสาระ ใครหลายเจ้าจึงมักจัดอันดับเรื่องถูกใจไม่ถูกใจ เรื่องที่เป็นที่สุดในรอบปีที่ผันผ่าน

นึกครึ้มใจขึ้นมา ผมจึงลองหยิบวิธีการนี้มาใช้ย้อนมองค่ายการเขียนที่ได้ผ่านพบร่วมคลุกคลีตลอดปีที่ผ่านมาบ้าง

ภาพโดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

เสียดายที่สุด : “ค่ายวรรณรรมสัญจร” มมส.

เป็นค่ายการเขียนที่จัดต่อเนื่องยาวนานที่สุดในเมืองไทยถึง ๒๕ ปี โดยการริเริ่มของ ผศ.ดร.ธัญญา สังขพันธานนท์ หรือ ไพรฑูรย์ ธัญญา แห่งมหาวิทยาลัยมหาสารคาม สร้างนักเขียนนักอ่านและแรงบันดาลใจให้คนหนุ่มสาวรั้วมหาลัยในถิ่นภูธรมานับร้อยนับพัน แต่แล้วต้องมาถึงกาลอวสานปิดตัวเป็นตำนานไปตามการเกษียณอายุราชการของผู้ก่อตั้ง หลังจบค่ายครั้งล่าสุดเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๐

แฟ๊บ รักษ์เขาชะเมา

เตรียมการยาวนานที่สุด : “ค่ายเด็กสร้างเรื่อง”

โดยสถาบันลูกโลกสีเขียว และกลุ่ม เด็กรักษ์เขาชะเมา ระยอง เราคุยเตรียมการจะจัดค่ายอบรมการเขียนให้กับนักในพื้นที่ภาคตะวันออก วางแผนจะจัดกันช่วงปิดเทอมแรก เดือนตุลาปี ๒๕๕๙ แต่ติดขัดเงื่อนไขต่างๆ เพิ่งได้มาจัดรุ่นแรกกันจริงๆ เมื่อปิดภาคการศึกษาแรกปีนี้ ช่วงกลางเดือนตุลาคม ๒๕๖๐

เงียบๆ เรียบง่าย แต่งดงาม : “ค่ายการเขียนสารคดีท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม” ม.บูรพา

ค่ายที่ก่อตัวอย่างง่ายๆ โดยคณาจารย์ไม่กี่คนในภาควิชาประวัติศาสตร์ มหาวิทยาลับบูรพา เชิญชวนผมไปร่วมติวเข้มให้กับนักเรียนนักศึกษาหลายจังหวัดในปริมณฑลรายรอบมหาวิทยาลัยบูรพา รุ่นละ ๕๐-๖๐ คน ในปี ๒๕๖๐ เป็นรุ่นที่ ๖ แล้ว ทำมาแบบเงียบๆ ไม่แถลงข่าว ไม่ทำประชาสัมพันธ์ออกสื่อ แต่สร้างผลสะเทือนเชิงคุณภาพได้จริงจัง ช่วยให้เด็ก ม.ปลาย ไม่น้อยได้พบเส้นทางและ “ไปต่อ” ได้ ยืนยันตัวได้ เป็นตัวชี้วัดเชิงรูปธรรมที่ชัดเจนที่สุด

ภาพโดย ภาณุรุจ พงษ์วะสา

ครบเครื่องที่สุด : ค่ายสารคดี นิตยสารสารคดี

เป็นค่ายเดียวในเมืองไทยที่อบรมกันแบบครบครันในเรื่องสารคดี ทั้งการเขียนและถ่ายภาพ ทั้งทฤษฎีและภาคปฏิบัติหลากหลายด่าน รวมทั้งฝึกทำงานจริงตอนท้ายค่าย เป็นค่ายต่อเนื่องรุ่นละ ๔ เดือน จบแล้วเขียนได้ถ่ายรูปเป็นแน่นอน เก่งไม่เก่งไปว่าต่อกันเอง

ภาพโดย วัชรวร วงศ์กัณหา

สดที่สุด : ค่ายวรรณศิลป์สัญจร ม.กาฬสินธุ์

ค่ายตามความรับรู้ความเข้าใจของคนทั่วไปคือการมาใช้ชีวิตรวมหมู่อยู่ด้วยกันเพื่อฝึกอบรมเรื่องใดเรื่องหนึ่งตลอดช่วงเวลาในค่าย โดยมักเน้นเรียบง่าย ลุยๆ แบบนอนกลางดินกินกลางทราย แต่ในช่วงหลังค่ายส่วนใหญ่ขยับปรับตัวไปอยู่ตามโรงแรมรีสอร์ท ตามปัจจัยเงื่อนไขอันเอื้ออำนวย แต่ค่ายวรรณศิลป์สัญจร มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ ยังยึดถือหัวใจความเป็นค่ายแบบเดิมๆ ไว้ได้ครบถ้วน ในรุ่นที่ ๕ ปี ๒๕๖๐ ไปจัดกันกลางป่า (ภูเขียว) นอนเต็นท์ กินข้าวหม้อแกงหม้อด้วยกัน มีช่วงเวลาให้เดินป่าศึกษาและซึมซับธรรมชาติ กลางคืนล้อมวงรอบกองไฟคุยเรื่องการเขียนการอ่าน แน่นอนว่าผู้ผ่านค่ายไม่ได้โตไปเป็นนักเขียนกันทุกคน แต่ทุกคนต่างได้ห้วงเวลาที่น่าจดจำติดตัวไปตลอดกาล


veeวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

นักเขียนประจำกองบรรณาธิการ นิตยสาร สารคดี ที่มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในนิตยสาร และตีพิมพ์รวมแล่มมากมาย อาทิ แผ่นดินนี้ที่อีกฟากเขา และแสงใต้ในเงามรสุม และ อีสานบ้านเฮา

เตรียมตัวก่อนลงพื้นที่ วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี คงไม่ใช่แต่งานสารคดี เรื่องแต่งก็คงไม่ต่างกัน ที่ต่างยอมรับว่าชื่อเรื่องว่าเป็นเสน่ห์อย่างแรกของงานเขียน เป็นข้อที่ ๑ ใน ๔ ข้อโครงสร้างงานเขียน ถ้าเทียบกับโครงสร้างบ้าน
ที่สูงที่ต่ำ (๒) ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ถ้าใครเคยสังเกต “หิ้งพระ” ตามร้านค้า อย่างในร้านอาหาร หรือห้างร้านอะไรต่างๆ ทั่วไปในเมืองไทย คงเห็นว่ามี “วัตถุมงคล” ที่ตั้งไว้กราบไหว้บูชา
ที่สูงที่ต่ำ (๑) ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ในสำนวนภาษาไทย มีวลีที่มักใช้ในนัยความเป็นการตำหนิ ว่า (ไม่รู้จัก) “ที่ต่ำที่สูง” กลุ่มคำนี้ใช้ในความหมายของ “การมีทักษะทางสังคม” เพราะสังคมไทยตั้งแต่โบราณ เป็นสังคมที่มี



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com




Previous Article
31 ธันวาคม
Next Article
1 มกราคม




เตรียมตัวก่อนลงพื้นที่ วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี คงไม่ใช่แต่งานสารคดี เรื่องแต่งก็คงไม่ต่างกัน ที่ต่างยอมรับว่าชื่อเรื่องว่าเป็นเสน่ห์อย่างแรกของงานเขียน เป็นข้อที่ ๑ ใน ๔ ข้อโครงสร้างงานเขียน ถ้าเทียบกับโครงสร้างบ้าน
ที่สูงที่ต่ำ (๒) ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ถ้าใครเคยสังเกต “หิ้งพระ” ตามร้านค้า อย่างในร้านอาหาร หรือห้างร้านอะไรต่างๆ ทั่วไปในเมืองไทย คงเห็นว่ามี “วัตถุมงคล” ที่ตั้งไว้กราบไหว้บูชา
ที่สูงที่ต่ำ (๑) ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ในสำนวนภาษาไทย มีวลีที่มักใช้ในนัยความเป็นการตำหนิ ว่า (ไม่รู้จัก) “ที่ต่ำที่สูง” กลุ่มคำนี้ใช้ในความหมายของ “การมีทักษะทางสังคม” เพราะสังคมไทยตั้งแต่โบราณ เป็นสังคมที่มี