๘ เรื่องไม่ค่อยหวานของน้ำตาลไทยในต่างแดน

กันยายน 26, 2018 
0


เก็บตก
บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี จากการลงพื้นที่ภาคสนาม


การตัดอ้อยนอกจากจะเกิดขึ้นเมื่อต้นอ้อยมีอายุได้ที่ ยังขึ้นอยู่กับเวลาเปิดหีบของโรงงานผลิตน้ำตาล

-๑

การลงทุนข้ามพรมแดนของไทยใน “CLMV” ประกอบด้วยกัมพูชา ลาว พม่า และเวียดนาม มีทั้งโครงการเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำ โรงไฟฟ้าถ่านหิน เหมืองดีบุก โรงงานปูนซีเมนต์ ท่าเรือน้ำลึกและเขตเศรษฐกิจพิเศษ ฯลฯ เฉพาะในกัมพูชา การลงทุนของนักลงทุนไทยที่น่าจับตาคือการรับสัมปทานที่ดินเพาะปลูกอ้อยและตั้งโรงงานผลิตน้ำตาลใน ๒ จังหวัด คือ จังหวัดเกาะกง (Koh Kong) ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ ติดชายทะเล และจังหวัดโอดอร์เมียนเจย (Oddar Meanchey) ตั้งอยู่ทางเหนือ ติดชายแดนจังหวัดสุรินทร์ของประเทศไทย

-๒-

กฎหมายที่ดินของกัมพูชา (Land Law of Cambodia 2001) ระบุว่าการให้สัมปทานที่ดินแก่ภาคเอกชนจะให้ได้ไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ เฮกตาร์ ต่อ ๑ ราย (๑ เฮกตาร์ มีขนาดประมาณ ๖.๒๖ ไร่ ๑๐,๐๐๐ เฮกตาร์จึงเท่ากับประมาณ ๖๒,๖๐๐๐ ไร่) ด้วยเหตุนี้ทุนไทยที่เข้าไปลงทุนทำน้ำตาลในกัมพูชาจึงมักจะใช้วิธีตั้งบริษัทในเครือหรือ “บริษัทย่อย” ขึ้นมาหลายบริษัท ส่วนใหญ่ได้รับสัมปทานที่ดินบริษัทละเกือบ ๑๐,๐๐๐ เฮกตาร์ เพื่อให้ได้ที่ดินรวมกันมากกว่าที่กฎหมายกำหนด และดึงดูดพอที่จะประกอบกิจการเพาะปลูกอ้อยและตั้งโรงงานผลิตน้ำตาล

๑๒ การลงทุนโดยตรงของไทยในต่างประเทศ โดยคณะทำงานติดตามการลงทุนข้ามพรมแดน มีโครงการปลูกอ้อยและตั้งโรงงานน้ำตาลในพื้นที่ ๒ จังหวัดของกัมพูชาด้วย (ภาพ : The Mekong Butterfly)

-๓-

บริเวณที่ตั้งโครงการสัมปทานที่ดินเพื่อปลูกอ้อยและตั้งโรงงานในจังหวัดเกาะกง เคยเป็นพื้นที่เกษตรที่มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นแหล่งเพาะปลูกสับปะรด มะม่วง ทุเรียน และถูกจัดสรรเป็นพื้นที่ตามนโยบายการใช้ที่ดินอย่างมีส่วนร่วม (Participatory Land Use Planning) ที่มีคนอยู่อาศัย ชาวบ้านส่วนใหญ่ทำเกษตรและเลี้ยงสัตว์อย่างเป็นที่ประจักษ์ต่อสาธารณะมายาวนาน ๕ ปี เข้าข่ายข้อกำหนดของผู้มีคุณสมบัติในการขอรับเอกสารที่ดิน โฉนดที่ดิน ทั้งนี้ ชาวบ้านบางส่วนยังเข้ามาบุกเบิกพื้นที่เป็นเวลามากกว่า ๗๐ ปีแล้ว

มีรายงานว่าโครงการปลูกอ้อยและผลิตน้ำตาลที่จังหวัดเกาะกงทำให้เกิดการขับไล่ชาวบ้านออกจากพื้นที่ อีกทั้งยังมีการทำร้ายร่างกาย ทำลายเรือกสวนไร่นา ยึดสัตว์เลี้ยงและของมีค่า ครั้งหนึ่งชาวบ้านบันทึกภาพขณะมีรถไถเข้ามาทำลายบ้านเรือน ในปีต่อมาชาวบ้านคนนั้นถูกลอบสังหารเสียชีวิต ทนายความและนักเคลื่อนไหวถูกติดตามและคุกคามระหว่างการลงพื้นที่เก็บข้อมูล

-๔-

ที่จังหวัดโอดอร์เมียนเจย ทุนน้ำตาลไทยที่เข้าไปลงทุนเป็นบริษัทน้ำตาลยักษ์ไทยของประเทศไทยและใหญ่ที่สุดในเอเชีย ได้รับอนุมัติสัมปทานผ่าน ๓ บริษัทที่จดทะเบียนในกัมพูชา โดยได้รับอนุมัติจากรัฐบาลกัมพูชาอย่างถูกต้องให้เพาะปลูกไร่อ้อยและตั้งโรงงานน้ำตาลเป็นเวลานาน ๗๐ ปี ทั้ง ๓ บริษัทได้รับสัมปทานที่ดินรวมกัน ๑๙,๗๓๖ เฮกตาร์ หรือราว ๑๒๓,๕๔๗ ไร่

ต่อมาคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติของประเทศไทยได้ตรวจสอบการดำเนินการของทุนน้ำตาลไทยในจังหวัดโอดอร์เมียนเจย รายงานว่า การแผ้วถางที่ดินสัมปทานเพื่อทำไร่อ้อยของบริษัทส่งผลให้ที่ดินสาธารณะและป่าชุมชนจำนวนมากถูกทำลาย แม้ว่าจะไม่ได้ถูกทำลายไปทั้งหมดในพื้นที่ทับซ้อนบนสัมปทานของทั้ง ๓ บริษัท แต่ก็สังเกตได้ชัดเจนว่าความอุดมสมบูรณ์ของป่าลดลง เห็ดป่าลดลง ต้นไม้ไม่มียางไม้ที่สามารถเผาออกมาใช้ประโยชน์ได้เหมือนก่อน

อ้อยเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทยและกัมพูชา การทำไร่อ้อยและตั้งโรงงานผลิตน้ำตาลเป็นการลงทุนข้ามพรมแดนของไทยในต่างประเทศ เช่นเดียวกับ เขื่อน โรงไฟฟ้าถ่านหิน ท่าเรือน้ำลึก ฯลฯ

-๕-

ตัวอย่างปัญหาด้านสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดโอดอร์เมียนเจย อาทิ การไล่รื้อและเผาบ้าน ยกตัวอย่างหมู่บ้านโอบัดมุนมีการรื้อถอนและเผาทำลาย ๑๕๔ ครัวเรือนในครั้งแรก ครั้งต่อมาอีก ๑๐๐ หลังคาเรือน รวมเป็น ๒๕๔ หลังคาเรือน ขณะที่หมู่บ้านบอสก็มีเจ้าหน้าที่เข้ารื้อทำลายและเผาบ้านเรือน แม้ชาวบ้านบางส่วนจะได้รับค่าชดเชยเยียวยา ซึ่งคาดว่ามาจากหน่วยงานรัฐ แต่ก็เป็นค่าชดเชยที่ต่ำกว่าความเสียหาย บางครอบครัวได้บ้านบนที่ดินใหม่ แต่ก็ไม่มีเอกสารสิทธิ์ จึงไม่อาจนอนใจในสิทธิของตนเองบนที่ดิน ชาวบ้านบางรายได้รับอนุญาตให้ทำงานในไร่อ้อย ๑๐-๑๒ ชั่วโมงต่อวัน ได้ค่าจ้างคนละ ๑๐,๐๐๐ เรียล หรือประมาณ ๒.๕ เหรียญสหรัฐ ซึ่งไม่พอกับการดำรงชีพ

-๖-

ช่องว่างของกฎหมายทั้งกรณีจังหวัดเกาะกงและจังหวัดโอดอร์เมียนเจย คือไม่มีหน่วยงานใดของไทยหรือกฎระเบียบใดๆ มีอำนาจดูแลการลงทุนของไทยในต่างประเทศโดยตรง หน่วยงานเท่าที่มีทำได้เพียงกำกับดูแลเอกชนต่างชาติที่เข้ามาลงทุนในไทย

อ้อย ใบอ้อย และน้ำตาล สินค้าเศรษฐกิจจากภาคการเกษตรที่เปลี่ยนชีวิตคน

-๗-

วันที่ ๒๘ มีนาคม ๒๕๖๑ ชาวกัมพูชา ๒ คนซึ่งเป็นตัวแทนชาวกัมพูชาประมาณ ๖๐๐ ครัวเรือนจาก ๕ หมู่บ้าน ในจังหวัดโอดอร์เมียนเจยได้เข้ายื่นฟ้องคดีแบบกลุ่มต่อบริษัทไทยที่ลงทุนข้ามพรมแดนที่ศาลแพ่งกรุงเทพใต้ เพื่อเรียกร้องค่าเสียหายให้ชาวบ้านจากกัมพูชาที่ได้รับผลกระทบจากการแย่งยึดที่ดินไปทำเป็นไร่อ้อย ขับไล่ชาวบ้าน เผาทำลายบ้านเรือน แม้ว่าบริษัทถอนตัวออกไปจากพื้นที่แล้ว

การยื่นฟ้องคดีนี้เป็นครั้งแรกที่จะได้ใช้กลไกทางกระบวนการยุติธรรมของไทยในทางแพ่งเพื่อเยียวยาความเสียหายอันเกิดจากการลงทุนข้ามพรมแดน และเพื่อแสดงให้เห็นถึงแนวทางในกระบวนการยุติธรรมที่จะนำมาใช้เพื่อให้เกิดการเคารพต่อหลักการพื้นฐานด้านสิทธิมนุษยชนและคุ้มครองการลงทุนข้ามพรมแดน

-๘-

ครึ่งปีต่อมาคือวันที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๖๑ ฝ่ายสื่อสารองค์กรกลุ่มมิตรผลออกเอกสารชี้แจงกรณีชาวกัมพูชายื่นฟ้องบริษัทฯ ต่อศาลไทย สยบข่าวลือว่าศาลไทยรับฟ้องคดีกว้านซื้อที่ดินในกัมพูชา ยืนยันว่าข่าวดังกล่าวไม่เป็นความจริง ศาลยังไม่ได้มีการรับฟ้อง หรือเริ่มการเจรจาไต่สวนแต่อย่างใด เนื่องจากฝ่ายโจทย์ชาวกัมพูชาแถลงต่อศาลว่ายังเตรียมข้อมูลไม่พร้อม ยืนยันว่าทางบริษัทยึดมั่นต่อจรรยาบรรณทางธุรกิจและให้ความสำคัญกับการดำเนินงานที่เป็นธรรม เพื่อสร้างความยั่งยืนให้กับผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน รวมทั้งการเคารพและถือปฏิบัติตามขั้นตอนของกฎหมายทุกประเทศที่บริษัทเข้าไปลงทุน

เก็บตกจาก :

  • ๑๒ ทุนไทยในต่างแดนต้องจับตา
  • การประชุม “ติดตามผลการดำเนินงานตามมติคณะรัฐมนตรีว่าด้วยการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนจากการลงทุนข้ามพรมแดนของไทยอันเกี่ยวเนื่องจากข้อเสนอแนะของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ” โดย คณะอนุกรรมการด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากร จันทร์ที่ ๑๑ กันยายน ๒๕๖๐ สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

tei

ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล

อีกภาคหนึ่งของ “เจ้าชายหัวตะเข้” นักเขียนสารคดีที่เรียนจบมาด้านวิทยาศาสตร์ สนใจปัญหาสิ่งแวดล้อม สังคม และกีฬาเป็นพิเศษ

เก็บตก บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี จากการลงพื้นที่ภาคสนาม แสตมป์เต่ามะเฟือง จำหน่ายเมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๙ “ผู้ใดมีสัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองอยู่ในความครอบครองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายอยู่ก่อนหรือในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าได้นำสัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองดังกล่าวมามอบให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ และให้สัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองดังกล่าวตกเป็นของแผ่นดิน และเมื่อได้จดแจ้งชนิดและจำนวนของสัตว์ป่าที่รับมอบไว้แล้วอธิบดีอาจมอบสัตว์ป่าดังกล่าวให้อยู่ในความดูแลของผู้นั้นต่อไปได้ตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงสวัสดิภาพและความปลอดภัยของสัตว์นั้นเป็นสำคัญ” บทเฉพาะกาล มาตรา
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล ภูมิประเทศอันสวยงามของตำบลท่าสายลวด อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตอนกลางเป็นที่ลุ่มใช้ทำนา สลับกับที่ดอนใช้ทำไร่  มีภูเขารายล้อมคล้ายแอ่งกระทะ เหมือนฟ้าผ่าลงกลางบ้าน เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) กำหนดให้เขตเศรษฐกิจพิเศษตากรวมบ้านวังตะเคียนด้วย แผ่นป้ายคัดค้านโครงการขึงติดอยู่ทั่ว พอ ๆ กับเสียงร้องขอความเป็นธรรม “ชาวบ้านวังตะเคียน หมู่ ๔ และหมู่ ๗ เราไม่ต้องการอุตสาหกรรม เพราะเราให้ที่ดินทำถนนและสะพานไปแล้ว  ส่วนที่เหลือขอชาวบ้านไว้ทำมาหากินบ้าง” ข้อความบนป้ายหนึ่งที่ขึงข้างทาง “อย่า ‘ปล้น’ ที่ดินชาวบ้านไปให้ทุนอุตสาหกรรม” อีกป้ายร้องอุทธรณ์ โครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษตากอยู่ในพื้นที่สามอำเภอ คือ แม่สอด แม่ระมาด และพบพระ คิดเป็นพื้นที่ทั้งหมด ๘๘๖,๘๗๕ ไร่
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล : รายงาน จีน / ปริมาณการใช้ถ่านหินในประเทศจีนลดต่ำสุดในรอบ ๓ ปีอันเนื่องมาจากสภาพเศรษฐกิจและการมีถ่านหินเหลือเก็บในสต๊อก ลูกค้าที่สำคัญของบริษัทถ่านหินในเมืองจีนคือโรงงานคอนกรีตและโรงงานผลิตเหล็ก แต่ก่อนหน้านี้มีการกักตุนถ่านหิน ประกอบกับตั้งแต่เดือนตุลาคม ๒๕๕๗ โรงงานต่างๆ ใช้ถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงน้อยลงประมาณ ๑๕ เปอร์เซ็นต์ สอดรับกับโรงงานในภาคการผลิตที่ใช้ไฟฟ้าน้อยลงเพราะเศรษฐกิจไม่ดี เจียงจี๋หมิน รองประธานสมาคมถ่านหินจีน กล่าวไว้เมื่อเดือนธันวาคม ๒๕๕๗ ว่า ตอนนี้จีนมีถ่านหินเหลือในสต๊อกมากกว่า ๔ พันล้านตัน ขณะที่โรงงานผลิตถ่านหินเพิ่มขึ้นทุกวัน จึงต้องใช้เวลาอีกนานกว่าตลาดจะกลับมาสมดุล นักวิเคราะห์ประเมินว่า การที่ราคาน้ำมันโลกลดลงนั้นเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้อุตสาหกรรมถ่านหินมีความต้องการน้อยลงด้วย ที่มาภาพ http://www.kansas.com/news/business/article4260271.html ตีพิมพ์ใน นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 359 มกราคม



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

เก็บตก บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี จากการลงพื้นที่ภาคสนาม แสตมป์เต่ามะเฟือง จำหน่ายเมื่อปี พ.ศ.๒๕๒๙ “ผู้ใดมีสัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองอยู่ในความครอบครองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมายอยู่ก่อนหรือในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ถ้าได้นำสัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองดังกล่าวมามอบให้แก่พนักงานเจ้าหน้าที่ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ ผู้นั้นไม่ต้องรับโทษ และให้สัตว์ป่าสงวนหรือสัตว์ป่าคุ้มครองดังกล่าวตกเป็นของแผ่นดิน และเมื่อได้จดแจ้งชนิดและจำนวนของสัตว์ป่าที่รับมอบไว้แล้วอธิบดีอาจมอบสัตว์ป่าดังกล่าวให้อยู่ในความดูแลของผู้นั้นต่อไปได้ตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงสวัสดิภาพและความปลอดภัยของสัตว์นั้นเป็นสำคัญ” บทเฉพาะกาล มาตรา
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล [caption id="attachment_19684" align="alignleft" width="600"] ภูมิประเทศอันสวยงามของตำบลท่าสายลวด อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ตอนกลางเป็นที่ลุ่มใช้ทำนา สลับกับที่ดอนใช้ทำไร่  มีภูเขารายล้อมคล้ายแอ่งกระทะ[/caption] เหมือนฟ้าผ่าลงกลางบ้าน เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) กำหนดให้เขตเศรษฐกิจพิเศษตากรวมบ้านวังตะเคียนด้วย แผ่นป้ายคัดค้านโครงการขึงติดอยู่ทั่ว พอ ๆ กับเสียงร้องขอความเป็นธรรม “ชาวบ้านวังตะเคียน หมู่ ๔ และหมู่ ๗ เราไม่ต้องการอุตสาหกรรม เพราะเราให้ที่ดินทำถนนและสะพานไปแล้ว  ส่วนที่เหลือขอชาวบ้านไว้ทำมาหากินบ้าง” ข้อความบนป้ายหนึ่งที่ขึงข้างทาง “อย่า ‘ปล้น’ ที่ดินชาวบ้านไปให้ทุนอุตสาหกรรม” อีกป้ายร้องอุทธรณ์ โครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษตากอยู่ในพื้นที่สามอำเภอ คือ แม่สอด แม่ระมาด และพบพระ คิดเป็นพื้นที่ทั้งหมด ๘๘๖,๘๗๕ ไร่
ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล : รายงาน จีน / ปริมาณการใช้ถ่านหินในประเทศจีนลดต่ำสุดในรอบ ๓ ปีอันเนื่องมาจากสภาพเศรษฐกิจและการมีถ่านหินเหลือเก็บในสต๊อก ลูกค้าที่สำคัญของบริษัทถ่านหินในเมืองจีนคือโรงงานคอนกรีตและโรงงานผลิตเหล็ก แต่ก่อนหน้านี้มีการกักตุนถ่านหิน ประกอบกับตั้งแต่เดือนตุลาคม ๒๕๕๗ โรงงานต่างๆ ใช้ถ่านหินเป็นเชื้อเพลิงน้อยลงประมาณ ๑๕ เปอร์เซ็นต์ สอดรับกับโรงงานในภาคการผลิตที่ใช้ไฟฟ้าน้อยลงเพราะเศรษฐกิจไม่ดี เจียงจี๋หมิน รองประธานสมาคมถ่านหินจีน กล่าวไว้เมื่อเดือนธันวาคม ๒๕๕๗ ว่า ตอนนี้จีนมีถ่านหินเหลือในสต๊อกมากกว่า ๔ พันล้านตัน ขณะที่โรงงานผลิตถ่านหินเพิ่มขึ้นทุกวัน จึงต้องใช้เวลาอีกนานกว่าตลาดจะกลับมาสมดุล นักวิเคราะห์ประเมินว่า การที่ราคาน้ำมันโลกลดลงนั้นเป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้อุตสาหกรรมถ่านหินมีความต้องการน้อยลงด้วย ที่มาภาพ http://www.kansas.com/news/business/article4260271.html ตีพิมพ์ใน นิตยสาร สารคดี ฉบับที่ 359 มกราคม