" /> สารคดีในโรงเรียนมัธยม - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

สารคดีในโรงเรียนมัธยม

ตุลาคม 1, 2018 
0


สารคดีในโรงเรียนมัธยม

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี


คงด้วยความรักชอบในทางวรรณศิลป์ ครูปฐมรัตน์ จำรัส จึงชักชวนเพื่อนครูในหมวดวิชาภาษาไทย โรงเรียนคลองลานวิทยา กำแพงเพชร ขออนุมัติผู้บริหารทำค่ายอบรมการเขียนให้กับนักเรียน ม.ปลาย ของโรงเรียน ระหว่างวันที่ ๘-๙ กันยายน ๒๕๖๑

วิชาภาษาไทยหรือหลักการเขียนภาษาไทยเบื้องต้น นักเรียนได้เรียนในรายวิชาบังคับมาแล้ว

แต่การเขียนแนววรรณศิลป์ไม่มีอยู่ในหลักสูตรชั้นมัธยม ถ้าครูไม่ริเริ่มบางทีเด็กนักเรียนก็ไม่มีโอกาสได้รู้จัก

การทำค่ายของโรงเรียนมัธยมเล็กๆ ประจำอำเภอไม่ยุ่งยากซับซ้อนอะไร มีทรัพยากรใกล้ตัวคืออุทยานแห่งชาติคลองลาน อยู่บนเทือกเขาที่กั้นแบ่งแดนจังหวัดกำแพงเพชรกับจังหวัดตาก

เป็นน้ำตกใกล้บ้านที่เด็กๆ อาจเคยไปเที่ยวเล่นเองบ่อยๆ อยู่แล้ว แต่ย่อมไม่เหมือนครั้งนี้ที่ทุกคนเข้าไปที่นั่นด้วยเป้าหมายเพื่อเก็บเรื่องราวมาเขียนเล่าเป็นงานสารคดี

ครูปฐมรัตน์เชิญครูอัมพิกา ไกรอ่ำ ครูนักเขียนและผู้มีประสบการณ์ทำค่ายอบรมการเขียนที่โรงเรียนเชียงคำวิทยาคม จังหวัดพะเยา มาแล้ว ๘ รุ่น มาช่วยเป็นวิทยากรในค่ายครั้งแรกของโรงเรียนคลองลานวิทยา และชวนผมให้มาช่วยนำนักเรียนเขียนสารคดี

เมื่อได้พูดคุยกับคุณครูและนักเรียน ยังได้รู้ว่าคลองลานเป็นอำเภอริมเทือกเขา ที่ไม่ได้มีแค่น้ำตกเลื่องชื่อ แต่ยังมีความหลากหลายในมิติวิถีชีวิตวัฒนธรรม มีการทอผ้าจากเส้นใยกล้วย มีกลุ่มชาติพันธุ์อยู่มากถึง ๕-๖ เผ่า เป็นวัตถุดิบชั้นดีที่รอให้ยุวชนนักเขียนใหม่ในพื้นที่ เป็นผู้เล่าเรื่องราวในบ้านของพวกเขาเองต่อไป

แต่ในคราวนี้ด้วยเวลาอันจำกัด ค่ายอบรมการเขียน “ฮ. นกฮูก” ครั้งที่ ๑ จึงเจาะจงแค่สารคดีท่องเที่ยวธรรมชาติเพียงประเด็นเดียว ดังตัวอย่างบางตอนจากบางเรื่อง ที่เชิญมาให้ลองอ่านกันพอสังเขปในที่นี้

“เสียงน้ำตกไหลกระทบโขดหินน้อยใหญ่ ให้ความรู้สึกสดชื่นอย่างบอกไม่ถูก เป็นเสียงที่น่าอัศจรรย์อย่างประหลาด ไม่ว่าฉันจะได้ยินสักกี่ครั้งก็ทำให้รู้สึกดีได้ทุกครั้ง อย่างที่บอกความงดงามของสิ่งที่ธรรมชาติสรรค์สร้าง เป็นสิ่งที่ต้องใช้หัวใจเราสัมผัส

……

แต่ถึงกระนั้นก็ปฏิเสธไม่ได้จริงๆ ว่าบางครั้งสายฝนกับต้นไม้ก็เป็นสิ่งที่น่าสวยงามหลงใหล แต่คงจะดีกว่านี้ถ้าไม่มีฉันเปียกปอนอยู่ใต้ต้นไม้นั่น”

(จากเรื่อง “เสน่ห์ของธรรมชาติ ความงามที่ต้องใช้หัวใจสัมผัส”)

“หากโลกใบนี้ไม่มีต้นไม้ ก็เหมือนไร้ซึ่งหัวใจ เป็นโลกที่แสนขมขื่น”

(จากเรื่อง “อดีตในเมืองหลวงกับปัจจุบันที่ชนบท”)

“การที่เราไม่อยากมาค่ายนั้น ทำให้เราเกือบพลาดโอกาสที่เราสามารถเป็นส่วนหนึ่งของการเป็นนักเขียน เราอาจไม่รู้ว่าการเป็นนักเขียนนั้นต้องปฏิบัติและเรียนรู้กับอะไรหลายๆ อย่างบ้าง แต่พอเรามารู้จากค่าย ฮ. นกฮูก แล้วทำให้เราไม่ปิดกั้นต้นเอง ทำให้เราเปิดรับสิ่งใหม่ๆ ที่เราเคยได้ยินมาแต่ไม่เคยเข้าใจรายละเอียดของมัน”

(จากเรื่อง “ไม่อยากมาค่าย”)

บางคนใช้ใช้ธรรมชาติที่ได้สัมผัสเปรียบกับนามธรรมในใจ

“ความรักก็ต่างอะไรกับธรรมชาติที่งดงามรอบตัว ความรักที่ยาวนานเหมือนสายน้ำที่ไหลไปเรื่อยไม่มีวันจบสิ้น ความรักเหมือนสายลมที่พัดผ่านไปมาตลอดเวลา เส้นทางที่ยาวไกลในธรรมชาติก็เหมือนกับความรักที่ยาวไกลไม่มีวันสิ้นสุด”

(จากเรื่อง “ธรรมชาติกับความรัก”)

“ไม่เคยมีอะไรที่แบบนี้มาก่อน จะจดจำช่วงเวลานี้ไว้ภายในใจ จะพยายามเก็บความรู้ความและจดจำไว้ให้เยอะที่สุด”

(จากเรื่อง “การมาค่ายในวันนี้”)

“บางครั้งการเขียนดีกว่าการพูด เพราะเราได้แสดงความรู้สึกผ่านตัวหนังสือ ต้องผ่านการไตร่ตรองก่อนจะมาเป็นประโยคหนึ่ง เราจึงควรให้ความสำคัญกับการเขียน แต่การฟังและการพูดก็สำคัญ”

(จากเรื่อง “ความประทับใจในค่าย ฮ. นกฮูก)

เป็นผลงานบางส่วนจากค่ายในช่วงเวลา ๒ วัน ๑ คืน ในโอกาสต่อไปหากมีเวลาให้ลงพื้นที่เก็บข้อมูลในประเด็นที่หลากหลาย ย่อมได้งานเขียนที่ดีมีคุณค่าอย่างไม่ต้องสงสัย จะเป็นงานเขียนที่บันทึกประวัติศาสตร์-องค์ความรู้ของชุมชนโดยในคนท้องถิ่นที่ใกล้ชิดคลุกคลีอยู่กับข้อมูลโดยตรง

เป็นเรื่องที่ลงตัวงดงาม ถูกต้องแม่นตรง และน่าภาคภูมิใจเสียนี่กระไร กับการที่เราสามารถบันทึกท้องถิ่นของเราได้ตนเอง


veeวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

นักเขียนประจำกองบรรณาธิการ นิตยสาร สารคดี ที่มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในนิตยสาร และตีพิมพ์รวมแล่มมากมาย อาทิ แผ่นดินนี้ที่อีกฟากเขา และแสงใต้ในเงามรสุม และ อีสานบ้านเฮา

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี ตลอด ๕ วันของสัปดาห์ที่ผ่านมา สำนักงานนิตยสาร สารคดี กลายเป็นห้องเรียนเฉพาะกิจของนักเรียน ๔ คน ในโครงการ “ทำ
สุเจน กรรพฤทธิ์ : รายงาน เครดิตภาพ : มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ คนที่เคยทำกิจกรรมในมหาวิทยาลัยจำนวนมากรู้จักสิ่งที่เรียกว่า “ค่ายอาสา” มานานแล้ว แต่ในยุคนี้ การออกค่ายในพื้นที่ห่างไกล สร้างสิ่งปลูกสร้างแล้วก็จบโครงการ ดูจะ “เก่า”
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี เป็นที่รู้กันทั่วไปว่าสายศิลป์ ม.ปลาย มักเป็นห้องเรียนของเด็กไม่เก่ง โรงเรียนปลูกปัญญา กลางเมืองภูเก็ต ก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น แต่ครูภาษาไทยชื่อกาญจนา ปราบปัญจะ ทำให้แผนกศิลป์ของโรงเรียนนี้ไม่ธรรมดาขึ้นมาได้ ด้วยการเปิดรายวิชาการเขียน


ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี ตลอด ๕ วันของสัปดาห์ที่ผ่านมา สำนักงานนิตยสาร สารคดี กลายเป็นห้องเรียนเฉพาะกิจของนักเรียน ๔ คน ในโครงการ “ทำ
สุเจน กรรพฤทธิ์ : รายงาน เครดิตภาพ : มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ คนที่เคยทำกิจกรรมในมหาวิทยาลัยจำนวนมากรู้จักสิ่งที่เรียกว่า “ค่ายอาสา” มานานแล้ว แต่ในยุคนี้ การออกค่ายในพื้นที่ห่างไกล สร้างสิ่งปลูกสร้างแล้วก็จบโครงการ ดูจะ “เก่า”
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี เป็นที่รู้กันทั่วไปว่าสายศิลป์ ม.ปลาย มักเป็นห้องเรียนของเด็กไม่เก่ง โรงเรียนปลูกปัญญา กลางเมืองภูเก็ต ก็ไม่ใช่ข้อยกเว้น แต่ครูภาษาไทยชื่อกาญจนา ปราบปัญจะ ทำให้แผนกศิลป์ของโรงเรียนนี้ไม่ธรรมดาขึ้นมาได้ ด้วยการเปิดรายวิชาการเขียน