โลกสารคดี

หลังจากเครื่องบินที่ถูกไฮแจ๊คพุ่งเข้าชนตึกเวิล์ดเทรดเซ็นเตอร์ และตึกเพนทากอน ในกรุงนิวยอร์ก และวอชิงตัน ดี.ซี. เมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ.2001 คงไม่อาจปฏิเสธได้ว่านอกจากจะกระทบต่อประเทศมหาอำนาจอย่างสหรัฐอเมริกา ยังส่งผลต่อความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงของคนทั่วโลก โดยเฉพาะมุมมองต่อคนมุสลิมที่ถูกตั้งคำถามมากขึ้น ตีกรอบจำกัดเพียงมุมมองเดียว ไม่เว้นแม้แต่ในประเทศไทย ในโอกาสครบรอบ 10 ปีของโศกนาฏกรรม 9/11 ก็มีสารคดีของไทยที่พูดถึงเหตุการณ์ครั้งนั้น นั่นคือ O.B.L. ซึ่งย่อมาจาก Osama Bin Laden (โอซามา บิน ลาเดน ผู้ก่อการร้ายที่ถูกตั้งข้อกล่าวหาว่าเป็นอยู่เบื้องหลังการก่อเหตุดังกล่าว สารคดีขนาดสั้นความยาว 20 นาทีเรื่องนี้ ผลงานกำกับร่วมของ กำกับโดย ภาณุ อารี, ก้อง ฤทธิ์ดี และ กวีนิพนธ์ เกตุประสิทธิ์ 3 ผู้กำกับมุสลิม ซึ่งทำงานสารคดีขนาดสั้นและยาวร่วมกันมาก่อนหน้านี้แล้วถึง 3 เรื่อง และล้วนนำเสนอประเด็นเจาะลึกเกี่ยวชาวมุสลิมในมุมมองที่ต่างจากความเชื่อและภาพที่เราคุ้นชิน ได้แก่ แขก(2543 – วิถีชีวิตและทัศนคติของคนมุสลิมรุ่นใหม่), มูอัลลัฟ(2551 – การแต่งงานระหว่างมุสลิมและคนไทยพุทธ) และ Baby Arabia(2553 – วงดนตรีของมุสลิม) แม้จะนำเสนอประเด็นการเมืองระดับโลก แต่ใน O.B.L. ทั้งสามคนก็ไม่ได้ขยายขอบเขตต่างไปจากผลงานสารคดี 3 เรื่องก่อนหน้านั้น หากยังคงสำรวจความเห็นของชาวไทยมุสลิมซึ่งมีสถานะของ “คนที่อยู่ตรงกลาง” ซึ่งเสียงของพวกเขาไม่ดังผ่านสื่อกระแสหลัก หรือถูกนำเสนอในข่าว พวกเขาต้องเผชิญกับทัศนคติของคนรอบข้างที่เปลี่ยนไปอย่างไรตั้งแต่วันที่เกิดเหตุจนถึงปัจจุบัน ? โดยเริ่มต้นจากการถามความเห็นเกี่ยวกับตัว โอซาม่า บิน ลาเดน เพื่อสะท้อนให้เราเห็นความคิดอันหลากหลายต่อโศกนาฏกรรมครั้งนั้น (น่าสนใจทีเดียวว่าหลายคนที่ให้สัมภาษณ์ก็ยอมรับว่าไม่รู้จัก บิน ลาเดน ก่อนจะเกิดเหตุเสียด้วยซ้ำ) ความน่าสนใจในการถ่ายทอดงานชิ้นนี้คือการเลือกภาพที่แทรกเข้ามาระหว่างเสียงรายงานข่าว เสียงผู้ให้สัมภาษณ์เป็นการตัดสลับระหว่างชุมชนชาวมุสลิมหลายท้องที่ ทั้้งภาพเคลื่อนไหว และภาพนิ่ง กับตึกสูงระฟ้าภายในกรุงเทพฯ อันสะท้อนให้เห็นว่าปัญหาดังกล่าวไม่ใช่เรื่องไกลตัวเราเลย และสมควรอย่างยิ่งที่จะต้องทำความเข้าใจ เปิดใจ และอยู่ร่วมกับคนมุสลิมมากกว่ากรอบที่ถูกสร้างไว้จากเหตุการณ 9/11 O.B.L. เปิดฉายในเทศกาลหนังสั้นครั้งที่ 15 และเปิดฉายปฐมทัศน์ออนไลน์เมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ.2011 เวลา 21.00 น.(สามารถเปิดชมได้ตามคลิปด้านล่าง)