วิชาสารคดี ๑๐๑ – เรียน>เขียน>เป็น

พฤษภาคม 14, 2017 
0


วิชาสารคดี ๑๐๑
ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี


วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

artofwriting

เป็นปีที่สองแล้วที่ผมได้ไปร่วมบรรยายในรายวิชาการเขียนสารคดี ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ด้วยอาจารย์วิภาดา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต อาจารย์รุ่นใหม่ในภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ เธอเห็นว่ารายวิชาที่มี “ฝีมือ” เป็นจุดหมายปลายทางเช่นนี้ นิสิตควรได้เรียนกับนักเขียนตัวจริงด้วย

ครึ่งเทอมแรกเธอสอนภาคทฤษฎีและปูพื้นฐานการเขียนมาแล้ว ครึ่งหลังของภาคการศึกษา อาจารย์เชิญผมไปนำนิสิตสู่การเรียนรู้ภาคปฏิบัติ

เริ่มจากให้หลักการเขียน เคล็ดวิธีแบบรวบรัด แนะนำการลงพื้นที่ ให้เวลาแยกย้ายกันไปลงเก็บข้อมูลตามหัวเรื่องที่สนใจ แต่อยู่ในประเด็นเดียวกันทั้งชั้น เขียนร่างแรกมานำเสนอหน้าชั้นเรียน ให้ครูนักเขียนช่วยชี้จุดเด่น-ด้อย เป็นการแบ่งปันและเรียนรู้ร่วมกัน ก่อนนำกลับไปปรับแก้ ได้ต้นฉบับมาเสนออีกรอบ ครูให้ความเห็นในแง่บรรณาธิการ ฝึกการขัดเกลาแก้ไขงานเขียนเป็นชิ้นงานที่สมบูรณ์ จนสามารถเผยแพร่ เป็นผลงานอ้างอิงที่ใช้แนบโฟรไฟล์ได้อย่างสง่า บอกระดับฝีมือคนเขียน

รุ่นที่แล้วเมื่อจบเทอมก็ได้ผลงานเล่มหนึ่งที่เขียนโดยนิสิตทั้งชั้น เป็นรูปธรรมของการเรียนวิชาการเขียนสารคดี

ผมไม่แน่ใจข้อมูล แต่น่าเชื่อได้ว่าคงมีชั้นเรียนมหาวิทยาลัยไม่มากแห่ง ที่เมื่อเรียนจบแล้วได้เห็นผลงานเป็นชิ้นเป็นอันมากกว่าแค่เกรด

เป็นร่องรอยการเรียนรู้ที่ยืนยันการได้ลงมือทำจริง ไม่ใช่เพียงรู้จากการท่องจำ

เพราะที่สุดแล้วหลักการเขียนสารคดีมิใช่อะไรอื่น แค่งานเขียนเล่าความจริงโดยไม่ละทิ้งความงามทางวรรณศิลป์ หรืออาจกล่าวอย่างรวบรัดที่สุดได้ว่าเป็น…ความจริงอิงความงาม

ที่เหลือจากนั้นก็อยู่ที่การเริ่มต้นลงมือทำ ทดลอง เรียนรู้ บากบั่น คนที่เขียนมาก่อนเป็นได้เพียงพี่เลี้ยง
เป็นกัลยาณมิตรให้คำปรึกษา ส่งเสริม แนะนำการขจัดขัดเกลาส่วนเกิน ให้เกิดชิ้นงานที่กลมกล่อม ก่อนไปสู่การเป็นนักเขียนตัวจริง–หากว่านี่เป็นเส้นทางที่ใครจะเลือกเดินต่อไป

หรือไม่เช่นนั้น การได้รู้จักสารคดีในภาคปฏิบัติ ก็ย่อมทำให้อ่านงานเขียนแนวนี้ได้อย่างรู้ทันและได้อรรถรสยิ่งขึ้น


veeวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

นักเขียนประจำกองบรรณาธิการ นิตยสาร สารคดี ที่มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในนิตยสาร และตีพิมพ์รวมแล่มมากมาย อาทิ แผ่นดินนี้ที่อีกฟากเขา และแสงใต้ในเงามรสุม และ อีสานบ้านเฮา

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี สำหรับคนที่มีพรสวรรค์ปัจจัยเงื่อนไขภายนอกอาจมีผลน้อย หากเขาเกิดมาเพื่อจะเป็น... (Born to be) วันหนึ่งเขาก็เป็นจนได้ ไม่ต้องมีใครสอน แต่สำหรับผู้มีใจรักฝักใฝ่ แต่ความเก่งกาจสามารถพื้นฐานอาจไม่สูงนัก การที่เขาจะเป็นได้ต้องมาจากโอกาสในการได้เรียนรู้และฝึกฝนตนเอง
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี “เรื่องเล่าจากแดนประหาร” ค่ายอบรมการเขียนในเรือนจำกลางบางขวาง เพิ่งจบไปอีกรุ่น หลังดำเนินต่อเนื่องมา ๔ เดือน ตั้งแต่กลางเดือนมกราคม ถึงต้นเดือนเมษายน ๒๕๖๒ ซึ่งนับเป็นรุ่นที่
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี หากต้องเขียนเรื่องซ้ำกับที่คนอื่นเขียนไปแล้วจะทำอย่างไร เป็นธรรมดามากที่นักสารคดีจะเจอปัญหานี้ เพราะเรื่องใหม่มีน้อยและหาได้ยาก การต้องทำเรื่องซ้ำกับที่มีคนทำแล้วไม่ต้องตกใจ ผู้เขียนใหม่มีทางเอาชนะได้ด้วย... ๑.กลเม็ดพื้นๆ คือเอาชนะด้วยความเป็นปัจจุบัน ไม่ว่าจะอย่างไรชิ้นที่ทำก่อนย่อมเป็นอดีตไปแล้ว ชิ้นที่เขียนใหม่ในวันนี้จึงได้เปรียบอยู่แล้วที่ความสด ทันการณ์



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com




Previous Article
14 พฤษภาคม
Next Article
15 พฤษถาคม




ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี สำหรับคนที่มีพรสวรรค์ปัจจัยเงื่อนไขภายนอกอาจมีผลน้อย หากเขาเกิดมาเพื่อจะเป็น... (Born to be) วันหนึ่งเขาก็เป็นจนได้ ไม่ต้องมีใครสอน แต่สำหรับผู้มีใจรักฝักใฝ่ แต่ความเก่งกาจสามารถพื้นฐานอาจไม่สูงนัก การที่เขาจะเป็นได้ต้องมาจากโอกาสในการได้เรียนรู้และฝึกฝนตนเอง
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี “เรื่องเล่าจากแดนประหาร” ค่ายอบรมการเขียนในเรือนจำกลางบางขวาง เพิ่งจบไปอีกรุ่น หลังดำเนินต่อเนื่องมา ๔ เดือน ตั้งแต่กลางเดือนมกราคม ถึงต้นเดือนเมษายน ๒๕๖๒ ซึ่งนับเป็นรุ่นที่
วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี หากต้องเขียนเรื่องซ้ำกับที่คนอื่นเขียนไปแล้วจะทำอย่างไร เป็นธรรมดามากที่นักสารคดีจะเจอปัญหานี้ เพราะเรื่องใหม่มีน้อยและหาได้ยาก การต้องทำเรื่องซ้ำกับที่มีคนทำแล้วไม่ต้องตกใจ ผู้เขียนใหม่มีทางเอาชนะได้ด้วย... ๑.กลเม็ดพื้นๆ คือเอาชนะด้วยความเป็นปัจจุบัน ไม่ว่าจะอย่างไรชิ้นที่ทำก่อนย่อมเป็นอดีตไปแล้ว ชิ้นที่เขียนใหม่ในวันนี้จึงได้เปรียบอยู่แล้วที่ความสด ทันการณ์