เรื่องเด่นประจำฉบับที่ 387

พฤษภาคม 29, 2017 
0


387special1
บ้านเรียน โลกกว้างกว่าห้องเรียน

การปฏิเสธโรงเรียนออกมาจัดการศึกษาให้ลูกเองที่บ้านเกิดขึ้นเงียบ ๆ มาหลายสิบปีแล้ว แต่ในยุคแรกยังติดขัดข้อกฎหมายการศึกษาภาคบังคับ

กระทั่งเมื่อมีการปฏิรูปการศึกษาในปี ๒๕๔๒  พ.ร.บ. การศึกษาแห่งชาติเปิดช่องให้พ่อแม่จัดการศึกษาให้ลูกหลานได้เองโดยชอบธรรม โรงเรียนแบบทำเองที่บ้านหรือโฮมสกูลจึงเริ่มแพร่หลายขึ้นตั้งแต่ในเมืองไปจนถึงในท้องถิ่นทั่วประเทศ

สารคดีหยิบนำเรื่องราวของบางบ้านเรียนมาเปิดให้เห็นโลกของโฮมสกูลในเมืองไทยโดยสังเขป พอให้รู้ว่ายังมีทางเลือกอีกสายอยู่ในแวดวงการศึกษาของบ้านเรา

ห้องเรียนที่เปิดกว้าง หลากหลาย ไม่มีกรอบเกณฑ์ตายตัว แต่วัดประเมินผลได้ตามมาตรฐานการศึกษาขั้นพื้นฐาน

ห้องเรียนนอกระบบโรงเรียนที่เรียกกันว่าโฮมสกูลหรือบ้านเรียน

387special2

แซนโฎนตา ช่วงเวลาคนตายสอนคนเป็น

สองปีแล้วที่เดือนสิบเป็นฤดูกาลสำคัญให้ต้องจดลงปฏิทินว่า

“กลับบ้าน”

ทั้งบ้านของเพื่อนในกัมพูชา และเพื่อนไทยเชื้อสายคแมร์ที่อีสานใต้บ้านเรา

บ้านของพวกเขามีประเพณีหนึ่งที่เคร่งครัดว่าลูกหลานในตระกูลต้องพร้อมหน้าใน ๑ วันสำคัญเพื่อร่วม “กอบบุญ” และ “กราบบรรพชน” แสดงความกตัญญู ตามคติว่าในรอบปีวิญญาณบรรพบุรุษในยมโลกจะได้รับการปลดปล่อยให้กลับโลกมนุษย์มารับส่วนบุญกุศลจากลูกหลาน

เข้าใจอย่างง่าย คล้ายประเพณีที่คนไทยภาคกลางเรียก “วันสารท” ภาคเหนือเรียก “บุญสลากภัต” (หรือตานก๋วยสลาก) ภาคอีสานเรียกบุญมหาชาติ (หรือบุญผะเหวด) และภาคใต้เรียก “บุญเดือนสิบ” (หรือบุญชิงเปรต) สำหรับลูกหลานชาวคแมร์พวกเขาเรียก “แซนโฎนตา”

พิเศษตรงมีระยะเวลายาวนับแต่วันที่ผีบรรพชนเดินทางถึงโลกมนุษย์ในวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๐ และอยู่จนวันแรม ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐ ซึ่งเป็นวันที่พระจันทร์ค่อย ๆ หรี่แสงจนมืดสนิทอีกครั้งจึงกลับยมโลกในวันรุ่งขึ้น

ช่วง ๑๕ วันนั้นมีกิจกรรมสำคัญอย่างการไหว้วันสารทเล็ก (เบ็ณฑ์ตูจ), พิธีกันสงฆ์ (กันซ็อง), ทำก้อนข้าว (บายเบ็ณฑ์), ไหว้วันสารทใหญ่ (เบ็ณฑ์ธม), เทกระเชอโฎนตา (ก็อนเจอฺโฎนตา) จนถึงพิธีส่งวิญญาณกลับ

เรื่องราวระหว่างพิธีล้วนแฝงกุศโลบายให้ลูกหลานรู้จัก “คุณค่าของครอบครัว”

เพื่อเข้าใจ “ความหมายแท้จริง” ของการกลับบ้านผ่านเทศกาลแซนโฎนตา





You might also like



วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี เรื่อง : วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง ภาพโดย ประเวช ตันตราภิรมย์ สารคดีเรื่อง “Home school
นิตยสารสารคดี ปีที่ ๓๒ ฉบับที่ ๓๘๗ พฤษภาคม ๒๕๖๐ ภาพปก : ประเวช ตันตราภิรมย์ บทความที่ลงในเว็บไซต์ เรื่องเด่นประจำสารคดีฉบับที่ 387 เรื่องเด่นในฉบับ บ้านเรียน โลกกว้างกว่าห้องเรียน แซนโฎนตา ช่วงเวลาคนตายสอนคนเป็น
Teaser - โรงเรียนขาเทียม ห้องเรียนชีวิตของนักสร้างอวัยวะ นักกายอุปกรณ์ (นักสร้างอวัยวะเทียม) ทราบดีว่ากว่าจะเป็นขาเทียมสักข้างหนึ่ง มิใช่สักแต่สร้าง หากต้องอาศัยศาสตร์หลายแขนง อาทิ กายวิภาคศาสตร์ ชีวกลศาสตร์ ฟิสิกส์ เคมี ฯลฯ
งานจากค่ายสารคดีครั้งที่ 11 (ได้รับงานภาพสารคดี ดีเด่น) เรื่อง... สุภาวดี เจ๊ะหมวก ภาพ... ศุภสิน พูนธนาทรัพย์ ใต้สะพานอนุทินสวัสดิ์บนถนนอรุณอมรินทร์ รถจักรยานยนต์หลากยี่ห้อสิบกว่าคันจอดเรียงรายราวกับมีชุมนุมขนาดย่อม ชายคนหนึ่งขับมาจอดโดยมีสาวร่างท้วมนั่งซ้อนท้าย หน้าสุดคือเด็กหญิงราวเจ็ดขวบสวมเสื้อธรรมดาแขนยาวถึงข้อ กางเกงขายาวถึงตาตุ่ม
นิตยสารสารคดี ปีที่ ๓๐ ฉบับที่ ๓๕๘ ธันวาคม ๒๕๕๗ บทความที่ลงในเว็บไซต์ แนะนำสารคดีพิเศษ INTERCRYSTALLAR ศาสตร์แห่งผลึก ทะลุอณูกู้โลก รอบโลก - บล็อกเกอร์