SCI-INNO : “DragonflEye” ไซบอร์กแมลงปอ

พฤศจิกายน 23, 2017 
0


เรื่อง : ดร. ป๋วย อุ่นใจ (ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล)
ภาพ : Draper

dragonflyeye

ข่าวน่าตื่นเต้นและอัศจรรย์ใจเมื่อนักวิจัยจาก Queen Mary University of London สามารถฝึกผึ้งหึ่งให้เรียนรู้การกลิ้งลูกบอลเข้าเป้าเพื่อแลกน้ำหวาน

ทว่าถ้าจะฝึกให้ผึ้งเป็นสายลับติดกล้องแบบในหนังพยัคฆ์ร้าย ๐๐๗ นั้นคงไม่ใช่เรื่องง่าย

วิศวกรจาก Draper กับนักวิจัยจาก Janelia Farm Research Campus Howard Hugh Medical Institute ในรัฐเวอร์จิเนีย จึงจับมือกันพัฒนาแมลงปอไซบอร์กขึ้นมาซะเลย เรียกว่า DragonflEye

แมลงปอไซบอร์กบินได้ทุกทิศทางและลอยอยู่กับที่ได้เหมือนแมลงปอทั่วไป  ทีเด็ดที่สุดคือแผงวงจรควบคุมบนหลังที่ส่งสัญญาณแสงไปควบคุมเซลล์ประสาท ทำให้วิศวกรสามารถบังคับทิศทางหรือกำหนดเส้นทางการบินของแมลงปอได้ดังใจปรารถนา

ดร. แอนโทนี เลโอนาร์โด นักวิจัยของจานีเลียฟาร์มต้องศึกษากลไกการควบคุมส่งกระแสประสาทในเซลล์ประสาทจนเข้าใจอย่างถ่องแท้ ก่อนใช้เทคนิคทางชีวสังเคราะห์ (synthetic biology) ดัดแปรพันธุกรรมของแมลงปอใหม่ โดยเอายีนจากตาใส่เพิ่มลงไปในเซลล์ประสาท เพื่อให้เซลล์ประสาทที่ควบคุม
การบินนั้นไวต่อแสง

เทคนิคควบคุมกิจกรรมของเซลล์ประสาทนี้เรียกว่าออปโทเจเนติกส์ (optogenetics) ในกระเป๋าเป้ใบจิ๋วบนหลังแมลงปอนั้นมีตัวส่งสัญญาณแสงที่เรียกว่าออปโทรด (optrode) ซึ่งจะส่งสัญญาณแสงเป็นระลอกเข้าไปกระตุ้นเซลล์ประสาทในเส้นประสาทของแมลงปอเพื่อควบคุมการบินและพฤติกรรม

ออปโทรดของเดรเปอร์มีความแม่นยำสูงมาก สามารถควบคุมการส่งกระแสประสาทถึงระดับเซลล์เลยทีเดียว ซึ่งให้ผลดีมากกว่าการต่อขั้วอิเล็กโทรดปล่อยกระแสไฟฟ้าเข้าสมองและกล้ามเนื้อโดยตรงอย่างในไซบอร์กแมลงสาบ (Roboroach) หรือไซบอร์กด้วงที่พัฒนาขึ้นเมื่อไม่นานนี้

“DragonflEye คืออากาศยานจิ๋วที่เล็กกว่า เบากว่า และหลบหลีกได้ดีกว่าอากาศยานใด ๆ ทั้งหมดที่มนุษย์เคยสร้างขึ้นมา” ดร. เจสส์ เจ. วีลเลอร์ หัวหน้าโครงการ DragonflEye จากเดรเปอร์กล่าว

“ยิ่งกว่านั้นเทคโนโลยีออปโทรดอาจพัฒนาต่อไปเป็นเทคนิคการแพทย์แม่นยำที่จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการวินิจฉัยและรักษาโรค”

นอกจากจะนำแมลงปอมาใช้เป็นสายลับสืบสวนได้แล้ว ยังอาจประยุกต์ใช้ติดตามและนำทางแมลง เช่น ผึ้ง ผีเสื้อ ในการผสมเกสรได้อีกด้วย

เดี๋ยวนี้หลายคนเวลาขับรถต้องคอยมองกล้องตรวจจับตามเสา แต่อีกไม่นานอาจต้องระวังแมลงติดกล้องด้วย




ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








สัมภาษณ์ : สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ ถ่ายภาพ : ประเวช ตันตราภิรมย์ ประเด็นที่มาเป็นหัวข้อบทสัมภาษณ์ใหญ่ฉบับนี้อาจซับซ้อนมาก ๆ รวมทั้งยังเกี่ยวข้องกับศัพท์เทคนิคมากมาย ซึ่งอาจต้องการคำอธิบายขยายความกันอีกเป็นตั้ง ๆ แต่เรื่องนี้ไม่สนใจไม่ได้เพราะทวีความสำคัญขึ้นเรื่อย ๆ
ดร. นำชัย ชีววิวรรธน์ [email protected] เทคโนโลยีใหม่ ๆ มาพร้อมกับคำศัพท์ใหม่ ๆ เสมอ จนจำกันแทบไม่หวาดไม่ไหว คำว่า “ฟินเทค” (FinTech) ก็เป็นหนึ่งในคำศัพท์ใหม่มาแรงช่วงนี้ ฟินเทคคืออะไรกันแน่ [caption id="attachment_21496" align="aligncenter"
เรื่อง : สุชาดา ลิมป์ ภาพประกอบ : Here Sakont ท่อน้ำทิ้งใต้อ่างล้างหน้าส่วนที่งอโค้งลงมีประโยชน์อะไรครับ ทั้งที่น่าจะอุดตันง่าย (ขอบคุณคำถาม : คุณพันธ์ศักดิ์ ศรีเทพ) ส่วนท่อน้ำทิ้งหรือท่อระบายน้ำที่ว่า
[caption id="attachment_20898" align="aligncenter" width="600"] โดรนถ่ายภาพที่พบเห็นบ่อยในปัจจุบัน ภาพนี้เป็นรุ่น DJI Phantom [/caption] คงเคยได้ยินคำว่า โดรน (drone) กันมาบ้างนะครับ ภาพถ่ายหรือวิดีโอจากมุมสูงในรายงานข่าวทางโทรทัศน์จำนวนมากก็ได้มาจากโดรนแทบทั้งนั้น “โดรน” มักใช้เรียกเครื่องจักรบินได้ที่ ไร้คนขับ
  ๑๓,๗๙๙ ล้านปีก่อน เอกภพถือกำเนิด ๓๗๙,๐๐๐ ปี หลังจากเอกภพถือกำเนิด เอกภพเย็นลง โฟตอน (อนุภาคของแสง) สามารถเคลื่อนที่อย่างอิสระ ปรากฏเป็น “แสงแรกแห่งเอกภพ” ๔,๕๖๗ ล้านปีก่อน