แปรข้อมูลเป็นงานเขียน

มีนาคม 11, 2018 
0


แปรข้อมูลเป็นงานเขียน

วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี


จับคู่ฝึกการสัมภาษณ์

ช่วงเดือนมีนาคม ๒๕๖๑ ค่ายสารคดีระดับประชาชน “เขียนสารคดีกับมืออาชีพ” เปิดเป็นรุ่นที่ ๓ แล้ว ครั้งนี้พิเศษขึ้นกว่า ๒ ก่อนตรงที่เพิ่มเวลาเป็น ๔ วัน ทำให้แต่ละช่วงเวลาของการอบรมไม่เร่งรัดเกิน และมีเวลาในการลงพื้นที่ ๑ วันเต็ม ซึ่งการลงสัมผัสพื้นที่นั้นถือเป็นหัวใจหลักห้องหนึ่งของการเก็บข้อมูลเขียนสารคดี

เก็บข้อมูลมาแปรเป็นงานเขียน โดยมีหลักเน้นว่า หากด้วยวิธีการที่ดีก็ย่อมทำให้งานเขียนนั้นเป็นถ้อยอักษรที่ให้ทั้งอรรถและรสรื่นรมย์

การทำความเข้าใจและแนะวิธีจัดการกับเรื่องข้อมูลนั้น ในค่ายเขียนสารคดีกับมืออาชีพนั้นเราทำกันดังนี้

  • ข้อมูลสัมภาษณ์ เราเรียนภาคทฤษฎีและฝึกปฏิบัติกันในห้องเรียน ที่สำนักงานนิตยสาร สารคดี
  • ข้อมูลสัมผัส เก็บเกี่ยวกันจากพื้นที่ โดยครูให้หลักพื้นฐานและวิธีการปลีกย่อยกันไปก่อน
  • ข้อมูลค้นคว้า เคล็ดวิธีสำหรับข้อมูลกองนี้ ศึกษาหาความรู้ในเรื่องนั้น ซึมซับจนเข้าใจ แล้วเล่าออกไปในน้ำเสียงผู้เขียน

อย่างหลังสุดนี้ ลองดูวิธีได้จากตัวอย่าง ที่นักเขียนสารคดีรุ่นก่อนทำกันมา

นำเสนองาน

สารคดีเรื่อง “พริก เผ็ด สวย ดุ และมีรอยยิ้มในคราบน้ำตา” ของจักรพันธุ์ กังวาฬ เล่าเรื่องพริกทั้งในมิติสังคม วัฒนธรรม(การกิน) สุขภาพ เกษตร (การปลูกและแหล่งเพาะปลูก) โภชนาการ ฯลฯ และข้อมูลวิชาการที่เป็นความรู้ ซึ่งในส่วนหลังสุดนี้ที่โดดเด่นอย่างน่าเป็นงานตัวอย่างให้นักสารคดีรุ่นใหม่ได้เรียนรู้

ข้อมูลวิชาการมีผู้ศึกษาไว้แล้ว ถ้านักเขียนสารคดีจะเพียงแต่คัดมาใส่ในงานเขียนของตน ก็ไม่จำเป็นต้องทำ เพราะหากต้องการแค่มูล ใครก็ค้นจากต้นทางได้ไม่จำเป็นต้องผ่านมือนักเขียน

แต่นอกเหนือจากข้อมูลความรู้ ผู้อ่านต้องการความรื่นรมย์ในรสอักษรด้วยจึงเลือกอ่านสารคดี และผู้เขียนไม่ควรทำให้ผู้อ่านผิดหวัง

นักเขียนสารคดีจึงควรตระหนักต่อการแปรข้อมูลให้เป็นงานเขียน ดังแบบอย่างในงานเรื่อง พริกฯ ของจักรพันธุ์ กังวาฬ

ห้องเรียนในพื้นที่

ช่วงที่ตัดทอนมาให้ดูนี้ ผู้เขียนใช้ข้อมูล ๘ บรรทัด ร่ายเป็นเรื่องราวได้เป็นหน้า

จากข้อมูลวิชาการว่า…

  • “พริกหวาน (Bell Pepper หรือ Italian Sweet) ๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกชี้ฟ้า (Cayenne) ๓๐,๐๐๐-๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกขี้หนู (Thai Bird Pepper) ๑๐๐,๐๐๐-๓๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกสกอตช์ บอนเนต (Scotch Bonnet) ๑๐๐,๐๐๐-๓๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกจาเมกา (Jamaica Hot) ๑๐๐,๐๐๐-๓๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกฮาบาเนโร (Habanero) ๒๐๐,๐๐๐-๕๐๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • เรดซาวีนา ฮาบาเนโร (Red Savina Habanero) ๕๘๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์
  • พริกบุตโจโลเกีย (Bhut Jolokia) ๑,๐๐๑,๓๐๔ หน่วยสโควิลล์”

จักรพันธุ์เล่าใหม่ในน้ำเสียงเขาเอง โดยไม่บิดผันหรือทำส่วนใดตกหล่น ดังนี้

“พริกพันธุ์ใดเผ็ดที่สุดในโลก และมันเผ็ดขนาดไหน คงต้องอดใจรอฟังคำเฉลยในตอนท้ายของเนื้อหาส่วนนี้ เพราะเราจะรายงานอันดับความเผ็ดของพริกจากน้อยไปหามาก เพื่อให้เปรียบเสมือนความเผ็ดของพริกที่ค่อยๆ ทวีขึ้นเรื่อยๆ ในปาก กระทั่งเผ็ดร้อนจนสุดทนทาน

เริ่มจากพริกที่ไม่มีความเผ็ดเลย คือ พริกหวาน (Bell Pepper หรือ Italian Sweet) มีความเผ็ด ๐ หน่วยสโควิลล์ พริกพันธุ์นี้มีถิ่นกำเนิดแถบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและแคลิฟอร์เนีย นิยมปลูกทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย ลักษณะผลกลมใหญ่ขนาดกำปั้น มีเนื้อมาก มักใช้ประกอบอาหารที่ไม่ต้องการความเผ็ด หรือใช้เป็นส่วนประกอบของสลัด เพราะมีวิตามินซีสูง

ส่วนพริกชี้ฟ้า (Cayenne) เป็นพริกที่เผ็ดปานกลาง ระดับ ๓๐,๐๐๐-๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์ นิยมใช้ในการประกอบอาหารจีนหรืออาหารอินเดีย

ขณะที่พริกขี้หนู (Thai Bird Pepper) ของไทย แม้เม็ดเล็กแต่ก็เผ็ดร้อนแรงและมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว จัดเป็นพริกที่มีความเผ็ดในลำดับต้นๆ ของโลก ในระดับ ๑๐๐,๐๐๐-๓๕๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์ เทียบเท่ากับพริกสกอตช์ บอนเนต (Scotch Bonnet) ในประเทศแถบทะเลแคริบเบียน และพริกจาเมกา (Jamaica Hot) ของประเทศจาเมกา

และต่อไปนี้คือย่างก้าวสู่โซนอันตราย เพราะเรากำลังจะแนะนำ พริกฮาบาเนโร (Habanero) ที่มีความเผ็ดถึง ๒๐๐,๐๐๐-๕๐๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์ นิยมปลูกมากแถบคอสตาริกา เม็กซิโก รวมทั้งที่เทกซัสและแคลิฟอร์เนีย ในอเมริกา ผลค่อนข้างกลมสีส้มจัดจ้าน ขนาดประมาณนิ้วครึ่งเท่านั้น เมื่อแก่เต็มที่จะมีรสเผ็ดร้อนที่สุด อาจทำให้ผู้ที่กินมันสดๆ รู้สึกเผ็ดกระทั่งเหมือนหัวตนเองกำลังจะระเบิด

พริกที่เผ็ดดุยิ่งกว่าฮาบาเนโร คือญาติของมันที่ชื่อว่า เรดซาวีนา ฮาบาเนโร (Red Savina Habanero) พริกซึ่งได้รับการพัฒนาสายพันธุ์ขึ้นมาใหม่ และปลูกมากแถบแคลิฟอร์เนียของอเมริกา ขนาดและรูปร่างใกล้เคียงกับพริกฮาบาเนโร แต่มีสีแดงสด จึงเป็นพริกที่เผ็ด สวย ดุ เพราะมีความเผ็ดถึง ๕๘๐,๐๐๐ หน่วยสโควิลล์ แม้แต่การสัมผัสมันด้วยมือเปล่าก็อาจทำให้ผิวหนังของเราแสบร้อนขึ้นทันที พริกเรดซาวีนา ฮาบาเนโร เคยได้ชื่อว่าเป็นพริกที่เผ็ดที่สุดในโลกจากการรับรองของกินเนสส์บุ๊กปี ค.ศ. ๑๙๙๔ ก่อนจะเสียตำแหน่งเมื่อโลกค้นพบพริกที่เผ็ดยิ่งกว่า

พริกบุตโจโลเกีย (Bhut Jolokia) ถูกเรียกขานในหมู่คนท้องถิ่นว่า “พริกผี” ใช่แล้ว มันคือพริกที่เผ็ดที่สุดในโลกยุคปัจจุบัน ศาสตราจารย์พอล บอสแลนด์ แห่งสถาบันพริก มหาวิทยาลัยแห่งมลรัฐนิวเม็กซิโก เป็นผู้ทดสอบและพบว่าบุตโจโลเกียมีความเผ็ดถึง ๑,๐๐๑,๓๐๔ หน่วยสโควิลล์ เผ็ดมากกว่าแชมป์เก่าอย่างพริดเรดซาวีนา ฮาบาเนโร ถึง ๒ เท่า!

พริกบุตโจโลเกียพบมากในดินแดนห่างไกลทางตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย โดยเฉพาะที่รัฐอัสสัมและนาคาแลนด์ และรัฐอื่นๆ ใกล้แนวชายแดนติดกับจีนและพม่า เป็นพื้นที่ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ยากจน ทั้งยังเป็นถิ่นฐานของกองกำลังชนกลุ่มน้อยที่มักทำสงครามสู้รบกับรัฐบาลกลางและต่อสู้กันเองอยู่บ่อยๆ

พริกที่เผ็ดที่สุดในโลกมีขนาดยาวประมาณ ๒๕-๓๐ มิลลิเมตร รูปร่างค่อนข้างป้อม เปลือกดูยับย่น ส่วนปลายเรียวแหลม เมื่อแก่จัดจะมีสีส้มหรือสีแดง แม้ว่ามีความเผ็ดถึงล้านหน่วยสโควิลล์ จนคนไม่เคยลองอาจคิดว่ามันเผ็ดร้อนเหมือนไฟนรก ทว่ารสชาติของพริกบุตโจโลเกียเป็นที่คุ้นลิ้นของคนท้องถิ่น ชาวรัฐอัสสัมกินพริกบุตโจโลเกียกันมานาน ทั้งเอามาทำซอสพริก พริกดอง หรือแม้แต่กินสดๆ ขณะที่ทางนาคาแลนด์ ชาวบ้านกินพริกบุตโจโลเกียกันแทบทุกมื้ออาหาร”

สนุก รื่นรมย์ ติดใจ จำได้–ทั้งเนื้อหาและชื่อคนเขียน

เขียนงานแล้วคนอ่านจำชื่อได้ ถือว่าเริ่มเป็นนักเขียนเต็มตัว ต่อไปต่อให้ปิดชื่อคนอ่านยังจำสไตล์ได้ ก็ถือว่าเป็นนักเขียนที่มีลายมือของตัวเอง


veeวีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง

นักเขียนประจำกองบรรณาธิการ นิตยสาร สารคดี ที่มีผลงานตีพิมพ์ทั้งในนิตยสาร และตีพิมพ์รวมแล่มมากมาย อาทิ แผ่นดินนี้ที่อีกฟากเขา และแสงใต้ในเงามรสุม และ อีสานบ้านเฮา

ฝึกซ้ำๆ ทำให้ดีขึ้นได้ วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี ภาพโดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง ช่วงนี้ค่ายสารคดีระดับประชาชน “เขียนสารคดีกับมืออาชีพ” รุ่นที่ ๓ ดำเนินมาถึงชิ้นงานที่
กลับมาอีกครั้งกับคอร์ส #เขียนสารคดีกับมืออาชีพ เปิดรับสมัครนักเรียนรุ่นที่ 3 กับหลักสูตรใหม่ ที่เข้มข้นกว่าเดิม รับจำนวน 20 ท่านเท่านั้น ปิดรับสมัคร 28 กุมภาพันธ์ 2561 ✏️ Workshop
#นิตยสารสารคดี เปิดคอร์ส #เขียนสารคดีกับมืออาชีพ โอกาสสำหรับบุคคลทั่วไป เรียนเขียนสารคดีตั้งแต่พื้นฐานจนเขียนได้จริง ฝึกปฏิบัติจริงกับทีมงานกองบรรณาธิการนิตยสารสารคดี สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง สุเจน กรรพฤทธิ์ สุชาดา ลิมปนาทไพศาล และฐิติพันธ์



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ฝึกซ้ำๆ ทำให้ดีขึ้นได้ วิชาสารคดี ๑๐๑ ศาสตร์ ศิลป์ เคล็ดวิธี ว่าด้วยการเขียนสารคดี ภาพโดย วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง ช่วงนี้ค่ายสารคดีระดับประชาชน “เขียนสารคดีกับมืออาชีพ” รุ่นที่ ๓ ดำเนินมาถึงชิ้นงานที่
กลับมาอีกครั้งกับคอร์ส #เขียนสารคดีกับมืออาชีพ เปิดรับสมัครนักเรียนรุ่นที่ 3 กับหลักสูตรใหม่ ที่เข้มข้นกว่าเดิม รับจำนวน 20 ท่านเท่านั้น ปิดรับสมัคร 28 กุมภาพันธ์ 2561 ✏️ Workshop
#นิตยสารสารคดี เปิดคอร์ส #เขียนสารคดีกับมืออาชีพ โอกาสสำหรับบุคคลทั่วไป เรียนเขียนสารคดีตั้งแต่พื้นฐานจนเขียนได้จริง ฝึกปฏิบัติจริงกับทีมงานกองบรรณาธิการนิตยสารสารคดี สุวัฒน์ อัศวไชยชาญ วีระศักดิ์ จันทร์ส่งแสง สุเจน กรรพฤทธิ์ สุชาดา ลิมปนาทไพศาล และฐิติพันธ์