" /> ศาสนสถานวิลันดา - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

ศาสนสถานวิลันดา

พฤษภาคม 16, 2019 
0


เรื่อง : ณัฐณิชา เทพสำเริง
ภาพ : ดีนี่ จันทร์เทียน จรรยางาม
ผลงานจากนักเรียนโครงการ “ทำ ก่อน ฝัน The Dream Explorers รุ่น 4”

เมื่อกล่าวถึงผนังสีขาว พระเจ้า และกระจกแก้วหลากสี หากเป็นคนทั่วไปคงไม่ได้นึกถึงสิ่งใดเป็นพิเศษ เพราะไม่ได้มีการคลุกคลีหรือทำกิจกรรมร่วมกับสถานที่นั้น ๆ อย่างสม่ำเสมอ เมื่อเทียบกับคนที่ได้ร่วมศึกษาหรือปฏิบัติตนอย่างถ่องแท้แล้ว พวกเขาอาจนึกไปถึงศาสนสถานที่พวกเขาได้ทำการศึกษาหรือได้ผ่านเข้า-ออกเพื่อทำกิจกรรมทางศาสนาอยู่บ่อยครั้ง

ลักษณะเด่นของโบสถ์ทางศาสนาคริสต์ไม่ได้มีแต่เพียงเท่านี้ หากยังรวมไปถึงสถาปัตยกรรมตึกทอดสูงยาว มีผนังเปิดกว้าง และมีแบบที่ออกมาเป็นลายเส้นอันซับซ้อน ทุกส่วนล้วนประกอบเข้าด้วยกันเป็นสัญลักษณ์นิยมทางศาสนา

อันเนื่องมาจากลักษณะของสถาปัตยกรรมในยุคสมัยของศิลปะกอทิก เป็นลักษณะสถาปัตยกรรมที่รุ่งเรืองในช่วงกลางของยุคกลางถึงปลายของยุคกลาง โดยวิวัฒนาการมาจากสถาปัตยกรรมโรมาเนสก์และตามด้วยสถาปัตยกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา สถาปัตยกรรมกอทิกเกิดขึ้นระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง 16 โดยเริ่มขึ้นในประเทศฝรั่งเศสก่อนเผยแพร่ไปยังประเทศอังกฤษ และต่อไปทั่วทวีปยุโรป

ทว่าโบสถ์คอนเซ็ปชัญนั้นแตกต่างออกไป ตัวโบสถ์คอนเซ็ปชัญมีความโดดเด่นในด้านงานสถาปัตยกรรมมากกว่าโบสถ์ทั่วไป เนื่องจากเป็นโบสถ์ลูกครึ่งไทยและฮอลันดา หรือที่เรียกว่า ‘วิลันดา’ ซึ่งเป็นรูปแบบที่นิยมในสมัยอยุธยาตอนปลายจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น มีลักษณะเด่นจากการใช้ระบบผนังรับน้ำหนัก มีเสาไม้รับโครงของหลังคาแบบไทยและตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้น ซึ่งโดยส่วนใหญ่จะเป็นลายเทศเลียนแบบต่างชาติ โดยลดลายเส้นกนกออกไป จนในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว วัดคอนเซ็ปชัญได้มีการเพิ่มเติมส่วนของหอระฆัง โดยมีสถาปนิกโจอาคิม กรัสซี (Joachim Grassi) ชาวออสเตรีย เป็นผู้ออกแบบ ซึ่งเป็นการออกแบบหอระฆังด้วยสถาปัตยกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา มีหัวเสาแบบโรมาเนสก์รองรับช่วงชั้นต่าง ๆ ของอาคาร และการวางเป็นซุ้มโค้งแบบโรมัน ด้วยเหตุนี้ทำให้โบสถ์คอนเซ็ปชัญ ประกอบด้วยงานสถาปัตยกรรมถึง 3 รูปแบบ คือ ไทย ฮอลันดา และโรมัน

วัดคอนเซ็ปชัญเป็นวัดของคริสต์ศาสนา นิกายโรมันคาธอลิก บริเวณที่ตั้งวัดเป็นที่ดินพระราชทาน ซึ่งสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงพระราชทานให้แก่มิสซังสยาม ซึ่งบริเวณนั้นมี ‘ชาวกุย’ หรือ ‘ชาวกวย’ อาศัยอยู่

โบสถ์หลังแรกสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.2217 เรียกกันว่า ‘วัดน้อย’ ต่อมาเมื่อ พ.ศ.2328 มีชาวโปรตุเกสและชาวเขมรเข้ามาอาศัยอยู่ในบริเวณ โบสถ์หลังนี้จึงถูกเรียกว่า ‘โบสถ์บ้านเขมร’ ในสมัยของรัชกาลที่ 3 เมื่อ พ.ศ.2377 ได้มีชาวญวนอพยพเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภาร พระองค์ทรงพระราชทานที่ดินที่อยู่ใกล้กับวัดให้เป็นที่ตั้งบ้านเรือนอยู่อาศัย พร้อมกับพระราชทานทรัพย์สินส่วนพระองค์ให้สร้างโบสถ์ขึ้นอีกหลังหนึ่ง เรียกกันว่า ‘โบสถ์บ้านญวน’ หรือ ‘วัดนักบุญฟรังซิสเซเวียร์’

ส่วนโบสถ์คอนเซ็ปชัญหลังปัจจุบันสร้างขึ้นใน พ.ศ.2379 โดยสังฆราชปาเลอกัวซ์ ซึ่งเป็นเจ้าอาวาสในขณะนั้น ผู้ดูแลโบสถ์เล่าว่า “รัชกาลที่ 9 ทรงเสด็จพระราชดำเนินเนื่องในพิธีฉลองครบรอบ 300 ปี ในวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ.1974 ในตอนนั้นป้ายังไม่ได้ทำงานที่นี่ แต่มีป้ายที่เป็นลายลักษณ์อักษรแปะไว้ที่ด้านข้างเสาโบสถ์”

แผ่นป้ายสีทองสลักตัวอักษรสีทองเกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าวติดอยู่ที่เสาปูน ด้านล่างประดับด้วยดอกไม้สีขาว นอกจากตัวโบสถ์แล้ว สิ่งที่สำคัญไม่แพ้กันก็คือรูปสลักพระแม่เจ้าพระนางมหามารีอาในโบสถ์คอนเซ็ปชัญแห่งนี้

กิตติศักดิ์ ขจัดภัย ชาวบ้านหมู่บ้านญวนเล่าว่า “เคยมีกรณีที่จะอัญเชิญรูปสลักพระแม่เจ้าไปอยู่สถานที่อื่น แต่ว่าเกิดเหตุเรือไม่เคลื่อนที่ อาจเป็นเพราะพลังของพระแม่หรืออำนาจปาฏิหาริย์ต่าง ๆ ตอนหลังก็เลยตั้งรูปปั้นไว้ที่เดิม มีอีกเรื่องคือเมื่อหลายปีมาแล้วไฟไหม้แถวนี้ แต่ว่าไฟไม่ได้ลามมาถึงชุมชน ชาวบ้านต่างก็เชื่อกันว่าเป็นเพราะพระแม่ช่วยดูแลพวกเราอยู่”

นอกจากสถาปัตยกรรม รูปสลักพระแม่เจ้า หรือเรื่องเล่าต่าง ๆ ดังกล่าวแล้ว ในประเทศไทย มีวัดคาธอลิกเพียงไม่กี่แห่งที่ยังคงมีพิธีถอดพระ และหนึ่งในนั้นคือวัดคอนเซ็ปชัญ ซึ่งจะมีพิธีในวันศุกร์ศักดิ์สิทธิ์

หากถาม “ซองคำถาม” ว่า ศาสนาใดมีผู้นับถือมากที่สุดในโลก คำตอบที่จะได้ก็คือ ศาสนาคริสต์ ซึ่งทั่วโลกมีผู้นับถือประมาณ ๒,๐๐๐ ล้านคน รองลงมาคือ ศาสนาอิสลาม ๑,๒๐๐ ล้านคน ฮินดู ๘๖๕
โดย คำข้าว "สะมาริตัน" หรือ "สะมาเรีย" ซึ่งมักถูกใช้เป็นชื่อของสมาคม คลินิก บ้านพักผู้ยากไร้ในที่ต่าง ๆ นี้ มาจากเรื่องเล่าในพระคัมภีร์ไบเบิล เป็นเรื่องที่พระเยซูทรงตรัสเล่า เพื่อตอบคำถามที่ว่า ใครกันบ้างที่ควรถือว่าเป็น "เพื่อนบ้าน"
เรื่องและภาพ : กลุ่มสัมผัส ผลงานจากค่ายสารคดี ครั้งที่ 15 แดดยามสายสาดส่องสะท้อนควันซึ่งลอยคละคลุ้งออกมาจากเตาต้มกาแฟ ดึงดูดให้พวกเราต้องเข้ามาลิ้มรสกาแฟร้อนๆ ภายใน “ร้านอาตี๋โกปี๊” ร้านกาแฟโบราณ ซึ่งเป็นตึกแถว 4 คูหา ตั้งเยื้องกับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ


ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

หากถาม “ซองคำถาม” ว่า ศาสนาใดมีผู้นับถือมากที่สุดในโลก คำตอบที่จะได้ก็คือ ศาสนาคริสต์ ซึ่งทั่วโลกมีผู้นับถือประมาณ ๒,๐๐๐ ล้านคน รองลงมาคือ ศาสนาอิสลาม ๑,๒๐๐ ล้านคน ฮินดู ๘๖๕
โดย คำข้าว "สะมาริตัน" หรือ "สะมาเรีย" ซึ่งมักถูกใช้เป็นชื่อของสมาคม คลินิก บ้านพักผู้ยากไร้ในที่ต่าง ๆ นี้ มาจากเรื่องเล่าในพระคัมภีร์ไบเบิล เป็นเรื่องที่พระเยซูทรงตรัสเล่า เพื่อตอบคำถามที่ว่า ใครกันบ้างที่ควรถือว่าเป็น "เพื่อนบ้าน"
เรื่องและภาพ : กลุ่มสัมผัส ผลงานจากค่ายสารคดี ครั้งที่ 15 แดดยามสายสาดส่องสะท้อนควันซึ่งลอยคละคลุ้งออกมาจากเตาต้มกาแฟ ดึงดูดให้พวกเราต้องเข้ามาลิ้มรสกาแฟร้อนๆ ภายใน “ร้านอาตี๋โกปี๊” ร้านกาแฟโบราณ ซึ่งเป็นตึกแถว 4 คูหา ตั้งเยื้องกับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ