“โพธารามเนี่ยแบ่งเป็น 3 ตลาดนะฮะ คำว่า ‘ตลาด’ จริงๆ มันแปลว่าชุมชน ที่เราอยู่เนี่ยเรียกว่าตลาดบน ลงซอยนี้ไปก็จะเจอแม่น้ำเจอหาดทราย เรือขนสินค้าก็เอาของมากองไว้บนหาดแล้วก็กระจายไปที่อื่น ตลาดกลางหรือว่าชุมชนกลางเป็นเหมือนตลาดสด เป็นย่านค้าขายทั่วไป ส่วนตลาดล่างที่เป็นชุมชนที่ใหญ่ที่สุดนะฮะ เขาขุดบ่อทำน้ำปลากันเป็นธุรกิจใหญ่โต”

คุณอภิชาติ ศิริอุดมเศรษฐ ประธานชมรม อย่าลืมโพธาราม เล่าภาพรวมชุมชนให้น้องๆ ได้เข้าใจบริบทของพื้นที่

9 กรกฎาคม ค่ายสารคดี ครั้งที่ 21 ท่องเที่ยววิถีใหม่ Unplug and Reconnect Journey พาน้องๆ ทั้ง 36 คนออกจากห้องเรียน เดินทางมายัง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี เพื่อเรียนรู้กันสร้างสรรค์สารคดีในภาคปฏิบัติ ท่ามกลางชุมชนที่มากด้วยประวัติศาสตร์ รากเหง้า และความหลากหลายทางวัฒนธรรม เหมือนคำกล่าวที่ว่า “คนไทยอยู่ลุ่ม กลุ่มลาวอยู่ดอน ชนมอญอยู่น้ํา ชาวจีนอยู่ตลาด”

โพธารามต้อนรับเราด้วยการแสดง “หนังใหญ่วัดขนอน” มหรสพพื้นบ้านที่ UNESCO จัดให้เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของโลก (Intangible Cultural Heritage) พร้อมด้วยการบรรยายพิเศษจาก ดร. พระครูพิทักษ์ศิลปาคม (นุชิต วชิรวุฑฺโฒ) เจ้าอาวาสวัดขนอน และครูจฬรรณ์ ถาวรนุกูลพงษ์ ผู้จัดการคณะหนังใหญ่วัดขนอน ถึงประวัติความเป็นมาของชาวโพธารามที่อยู่คู่กับศิลปะอย่างลึกซึ้ง

นอกจากตัวแทนชุมชนแล้วค่ายสารคดียังได้รับเกียรติจาก อ.ธีรภาพ โลหิตกุล ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์-สารคดี คนแรกของประเทศไทย มาแบ่งปันประสบการณ์ และความรู้วิชา “สารคดีสัญจร” เพื่อเปิดมุมมองต่อการทำสารคดีในหัวข้อท่องเที่ยววิถีใหม่

ตลอดช่วงเย็น ทีมงานชวนน้องๆ ไปเยือนวัดเขาช่องพราน จุดชมค้างคาวที่มีชื่อเสียงของ อ.โพธาราม ที่น้อยคนจะรู้ว่าถ้ำในภูเขาลูกเล็กๆ แห่งนี้มีความหลากหลายของค้างคาวเป็นอันดับต้นๆ ของโลก พวกมันมีส่วนช่วยทั้งควบคุมปริมาณแมลงในพื้นที่โดยรอบและช่วยผสมเกสรให้ต้นไม้มากมาย มูลค้างคาวปริมาณมหาศาลยังกลายเป็นปุ๋ยชั้นดีให้ชาวบ้านทั้งนำไปทำการเกษตรและขายสร้างรายได้

แม้เราจะไม่ได้อยู่รอจนได้เห็นฝูงค้างคาวบินออกจากปากถ้ำ แต่ก็มากพอที่จะได้เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับต้นทุนทางสิ่งแวดล้อมที่อยู่รอบตัว

ชุมชนแต่ละแห่งจะเป็นแบบไหนนั้นคงมีหลายปัจจัย ภูมิศาสตร์ที่ตั้ง วัฒนธรรมความเชื่อที่พวกเขายึดถือ ไปจนถึงวิถีชีวิตและเศรษฐกิจที่เลี้ยงปากท้องของผู้คน วันแรกของการมาท่องเที่ยวค้างแรมกับค่ายสารคดี คงเพื่อเรียนรู้ที่จะมองเห็นสิ่งเหล่านี้เอง

สนับสนุนโดย

  • วิริยะประกันภัย
  • สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
  • มูลนิธิเล็กประไพวิริยะพันธุ์
  • กลุ่มธุรกิจ TCP
  • Nikon
  • TheDigital STM
  • Hollyland Thailand
  • MilibooThailand
  • Nanlite Thailand
  • Sigma Thailand
  • Srishti Digilife Thailand

กิจกรรมโดย : SarakadeeMagazine