“ด้วยแววตานี้ที่เทพา เป็นสิ่งยืนยันว่าสังคมไทยยังมีความหวัง” รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

“ด้วยแววตานี้ที่เทพา เป็นสิ่งยืนยันว่าสังคมไทยยังมีความหวัง” รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

กุมภาพันธ์ 14, 2018 
0


“ด้วยแววตานี้ที่ เทพา เป็นสิ่งยืนยันว่าสังคมไทยยังมีความหวัง”

รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์
คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ จังหวัดสงขลา

อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่
บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี…จากการลงพื้นที่ภาคสนาม


หนึ่งในภาพถ่ายของ วันชัย พุทธทอง จัดแสดง ณ ร้าน Art café by Brown sugar ชั้น ๑ หอศิลปวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร‬ ทุกภาพถ่ายด้วยโทรศัพท์มือถือ อัดด้วยระบบขาวดำ  วันชัยเคยให้สัมภาษณ์ว่า การต่อสู้ของประชาชนเหมือนผลงานศิลปะ ที่แม้แต่จิตรกรเอกระดับโลกก็ไม่สามารถรังสรรค์ให้สวยงามเทียบเท่าพลังแห่งความจริงที่ปรากฏขึ้นตรงหน้า (ภาพ : วันชัย พุทธทอง)

“ปัญหาคือการที่รัฐและสังคมสร้างตัวตนและความหมายของชาวบ้านในเชิงด้อยศักยภาพและด้อยโอกาส มันทำให้ชาวบ้านถูกตรึงอยู่ในความสงบเสงี่ยม ชาวบ้านในความหมายของสังคมทั่วไปจึงเป็นพวกที่ต้องสงบเสงี่ยม เจี๋ยมเจี้ยม เจียมตัว ไม่มีตัวตนในสังคม

“ชาวบ้านจะถูกทำให้มีตัวตนขึ้นมาบ้าง ก็ในยามถูกเรียกร้องให้เสียสละ หรือยอมรับการพัฒนาที่ตนเองไม่มีส่วนกำหนด

“กรณีโรงไฟฟ้าถ่านหินเทพาเป็นเพียงกรณีหนึ่งของชุมชน ชาวบ้าน ในกระแสการรุกรานใหญ่ของรัฐที่นับวันจะตัดขาดการมีส่วนร่วม

“ข้อเรียกร้องของเครือข่ายคนสงขลา-ปัตตานี ไม่เพียงแต่ได้รับการเพิกเฉยแต่ยังมีการใช้กลไกอำนาจรัฐคุกคาม ทำร้ายชาวบ้าน ทั้งใส่ร้ายป้ายสี จับกุมคุมขัง ตั้งข้อหา ทั้งที่ข้อเรียกร้องและการเคลื่อนไหวของพวกเขาเป็นไปอย่างเปิดเผย…

“เปิดเผยความต้องการที่จะยื่นหนังสือต่อนายกรัฐมนตรีในโอกาสที่มาประชุมคณะรัฐมนตรีสัญจรที่จังหวัดสงขลา ช่วงวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ เพื่อบอกเล่าความทุกข์ยาก และขอให้ทบทวนยกเลิกโครงการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินในพื้นที่อำเภอเทพา ซึ่งก็เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการจัดประชุมเพื่อให้คณะรัฐมนตรีเข้าถึงปัญหา ดำเนินนโยบายที่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนอยู่แล้ว

“การแสดงออกอย่างออกหน้าออกตาในการประชุมร่วมกับภาคธุรกิจเอกชน ตรงกันข้ามกับการแสดงท่าทีรังเกียจเดียดฉันท์ การสลายการชุมนุมกิจกรรมเดินเทใจให้เทพา ทั้งที่ชาวบ้านแสดงออกด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน สงบ สันติ ภายใต้การใช้สิทธิ เสรีภาพตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ และกฎหมายระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองจึงเป็นการละเมิดสิทธิ อันเกิดจากวิธีคิดแบบเผด็จการ-อำนาจนิยม การมองชาวบ้านเป็นศัตรูจึงไร้ซึ่งมนุษยธรรมและความชอบธรรมใดๆ

“การดำเนินคดีด้วยข้อกล่าวหา ร่วมกันเดินหรือแห่อันเป็นการกีดขวางการจราจร ปิดกั้นทางหลวง หรือกระทำการบนถนนหลวงในลักษณะที่อาจเกิดอันตรายหรือเสียหายแก่ยานพาหนะ ต่อสู้หรือขัดขวางเจ้าพนักงานในการปฏิบัติตามหน้าที่ พาอาวุธไม้คันธงปลายแหลมเข้าไปในเมือง หมู่บ้าน ทางสาธารณะ ก็เป็นวิธีทางการเมือง โดยอาศัยกระบวนการทางกฎหมายและศาล เพื่อให้ชาวบ้านหุบปาก เป็นการฟ้องคดีปิดปากหรือฟ้องให้หุบปาก เพื่อหยุดยั้งการเคลื่อนไหวของชาวบ้าน”

“กรณีเทพาอาจเป็นตัวอย่างเล็กๆ เท่านั้นเองที่บอกว่าชาวบ้านกำลังถูกตัดมือ ตัดแขน ตัดขา ตัดขาดการมีส่วนร่วม

“กรณีเทพาคือรูปธรรมที่ชัดเจนที่สุดว่าถึงแม้ท่านจะดำเนินคดีหรือดำเนินการทางกฎหมาย แต่พลังใจอันแข็งแข็งของชาวบ้านก็จะยังมีอยู่ต่อไป ในการมุ่งมั่นปกป้องฐานทรัพยากรชุมชน

“ผมเห็นด้วยกับคำพูดที่ว่า ดวงตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ การจับคุมและคุมขังจึงเป็นบททดสอบอันสำคัญของหัวใจที่มีความกล้าหาญ อดทน เสียสละ อุทิศตน ยืนยันสิทธิประชาชนในการปกป้องชุมชน ปกป้องทรัพยากรเพื่อความยั่งยืน ท่ามกลางความเสื่อมทรุด ศีลธรรม และจริยธรรมทางการเมืองที่แสนจะเปราะบาง ปนเปื้อน แอบแฝงด้วยผลประโยชน์อันมากมาย

“ด้วยแววตาเช่นนี้ของพี่น้องที่เทพา และที่อื่นๆ คือสิ่งยืนยันกับเราทั้งหลายว่าสังคมไทยยังมีความหวัง ในวันอันมืด ที่จะร่วมกันขับไล่เงามืดแห่งอำนาจรัฐและทุนอันอยุติธรรมที่กดหัวชาวบ้านไว้ เพื่อผลแห่งชัยชนะและการเข้าถึงอำนาจของชาวบ้านและสังคมไทยในบั้นปลาย

“ด้วยแววตานี้คือหน้าต่างแห่งโอกาสของการปฏิบัติการ เคลื่อนไหว เรียกร้องสิทธิเสรีภาพตามที่รับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กติกาสากลว่าด้วยสิทธิพลเมืองและการเมือง และสิทธิอันเกิดจากสามัญสำนึกพื้นฐานของการปกป้องชุมชน เพื่อให้โครงการโรงไฟฟ้าถ่านหินเทพาที่สวนทางกับการพัฒนาที่ยั่งยืนยุติลง พร้อมๆ กับการแสวงหาอิสรภาพ สิทธิ เสรีภาพ และประชาธิปไตยในความหมายของชาวบ้าน

“แววตานี้เท่านั้นที่เปิดปาก เปล่งเสียงสิทธิ ขณะอำนาจเผด็จการเสื่อมลงทุกวัน

“แววตาแบบนี้เท่านั้นที่สังคมไทยต้องเทใจให้เทพา”

เดือนพฤศจิกายน ๒๕๖๐ ชาวบ้านที่ไม่เห็นด้วยกับการสร้างโรงไฟฟ้าถ่านหินเดินเท้าจาก อ.เทพา ไปสู่ อ.เมืองสงขลา ระยะทางประมาณ ๘๐ กิโลเมตร ในชื่อกิจกรรม “เทใจให้เทพา หยุดโรงไฟฟ้าถ่านหิน เดิน…หานายกฯ หยุดทำลายชุมชน” หวังยื่นหนังสือต่อนายกรัฐมนตรีที่จะมาตรวจราชการและประชุม ครม สัญจรที่จังหวัดสงขลา (ภาพ : จิราพร อาวะภาค)

เจ้าหน้าที่ตรึงกำลัง กั้นกรวย ปิดถนน ๒ ช่องทาง สกัดชาวบ้านไว้ไม่ให้เดินทางต่อไปพบนายกรัฐมนตรี บริเวณข้างมหาวิทยาลัยราชภัฎสงขลา ก่อนเกิดเหตุการณ์สลายชาวบ้านที่ริมหาดเก้าเส้งในเวลาต่อมา มีการจับกุมและดำเนินคดีกับชาวบ้าน ๑๗ คน โดยมีเยาวชนอายุไม่ถึง ๑๘ ปี รวมอยู่ด้วย ๑ คน (ภาพ : จิราพร อาวะภาค)

รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ คณบดีคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ บนเวทีเสวนางานเปิดนิทรรศการภาพถ่าย “เทพา…ในแววตาชาวบ้าน” (ภาพ : จิราพร อาวะภาค)

สถานการณ์ล่าสุดของการแสดงออกเพื่อยับยั้งโรงไฟฟ้าถ่านหินเทพา วันที่ ๑๔ กุมภาพันธ์ ซึ่งตรงกับวันวาเลนไทน์ ชาวบ้านจำนวน ๖๖ คนประกาศอดอาหารบริเวณถนนราชดำเนิน หน้าอาคารสหประชาชาติหรือ UN มาถึงชั่วโมงที่ ๔๕ แม้มีบางคนขอถอนตัวด้วยปัญหาสุขภาพ ความดันสูง แต่ชาวบ้าน ๖๖ คนนี้คือผู้ที่ยอมต่อสู้ด้วยวิธีอหิงสา มีรายงานว่าเฉพาะวันวาเลนไทน์มีผู้ร่วมอดอาหารเพิ่ม (ภาพ : สมยศ โต๊ะหลัง)

เก็บตกจากลงพื้นที่

  • วงเสวนาในนิทรรศการภาพถ่าย “เทพา…ในแววตาชาวบ้าน” ผลงานของ วันชัย พุทธทอง ชั้น ๑ หอศิลปวัฒนธรรมกรุงเทพมหานคร‬ วันที่ ๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑
  • งานจัดแสดงวันที่ ๙ มกราคม – ๒๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ณ ร้าน Art café by Brown sugar

tei

ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล

อีกภาคหนึ่งของ “เจ้าชายหัวตะเข้” นักเขียนสารคดีที่เรียนจบมาด้านวิทยาศาสตร์ สนใจปัญหาสิ่งแวดล้อม สังคม และกีฬาเป็นพิเศษ

อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ปลาสดๆ จากป่าชายเลนและคลองตูหยง ขุมทรัพย์น้ำกร่อยแห่งทะเลเทพา (ภาพ : ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล) ชายหาดปากบาง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จะกลายเป็นที่ตั้งโรงไฟฟ้าถ่านหิน ๒,๒๐๐ เมกกะวัตต์
สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น
อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ลูกปลาข่าหรือโลมาอิรวดีนอนตายเกยตื้นแถบสี่พันดอน ลาวตอนใต้ใกล้ชายแดนกัมพูชา (ที่มาภาพ : laoedaily.com.la) เมื่อวันที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๖๑ เว็บไซด์ laoedaily.com.la ของลาวรายงานการพบซากโลมาอิรวดีบริเวณสี่พันดอนใกล้ชายแดนกัมพูชา ท้ายแม่น้ำโขงลงมาจากโครงการสร้างเขื่อนดอนสะโฮง



ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ปลาสดๆ จากป่าชายเลนและคลองตูหยง ขุมทรัพย์น้ำกร่อยแห่งทะเลเทพา (ภาพ : ฐิติพันธ์ พัฒนมงคล) ชายหาดปากบาง อำเภอเทพา จังหวัดสงขลา จะกลายเป็นที่ตั้งโรงไฟฟ้าถ่านหิน ๒,๒๐๐ เมกกะวัตต์
สัก ๒๐ กว่าปีก่อนผมมีโอกาสเข้าไปทำงานสารคดีตามรอยนักวิจัยในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง  ระหว่างเดินตามเส้นทางเล็ก ๆ กลางป่าในบ่ายวันหนึ่ง พลันก็ได้ยินเสียง “โฮก” ตอนนั้นตกใจมาก ไม่คิดมาก่อนว่าจะมีโอกาสได้ยินเสียงเสือโคร่งคำรามกลางป่า ผมยืนนิ่ง รออยู่สักพัก  สุดท้ายก็ไม่มีโอกาสเห็นตัวเป็น ๆ ความจริงในใจก็หวั่นว่าถ้าเสือโผล่มาจะทำอย่างไร ถือเป็นครั้งเดียวในชีวิตที่ได้ใกล้ชิดที่สุดกับเสือโคร่งในธรรมชาติ  ไม่นับการได้เห็นเสือโคร่งจากการตามนักวิจัยที่ศึกษาเสือโคร่งโดยทำกรงดักล่อเสือเพื่อติดปลอกคอวิทยุ หรือการไปดูเสือโคร่งตามสวนสัตว์และสถานที่เพาะเลี้ยงสัตว์ป่า อีกครั้งหนึ่งในป่าดงดิบภาคใต้ คือการเห็นเสือไฟ (แบบแวบ ๆ) วิ่งตัดหน้ารถยนต์ เสือเมืองไทยมีทั้งหมดเก้าชนิด ผมได้เห็นเกือบทุกชนิดในสวนสัตว์และกรงเพาะเลี้ยง ยกเว้นแมวป่าหัวแบนชนิดเดียวที่ไม่เคยเห็น ได้แต่ดูในภาพถ่ายเก่าในอดีตการถ่ายภาพของเสือทั้งเก้าชนิดในสภาพธรรมชาตินับว่าเป็นเรื่องที่ยากมาก จนกระทั่งมีการใช้อุปกรณ์ที่เรียกว่า camera trap  ภาพของเสือโคร่ง เสือดาว เสือดำ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกหลายชนิดในธรรมชาติจึงได้รับการบันทึกเป็นหลักฐานว่าในเขตอนุรักษ์บางแห่งนั้นยังเป็นถิ่นแพร่กระจายพันธุ์ของสัตว์ป่าหายากเหล่านี้ ภัยคุกคามหลัก ๆ ที่มีมาตลอดเวลายาวนานที่มีต่อเผ่าพันธุ์เสือ คือ การล่าเอาหนังและหัวไปประดับบารมี เอาอวัยวะไปกินเป็นยาบำรุงตามตำรับยาสมุนไพรของจีน รวมทั้งการเอาอวัยวะไปทำเครื่องรางของขลังด้วยเชื่อว่าเสือมีพลังอำนาจลึกลับในธรรมชาติ เสือเป็นสัตว์จำพวกนักล่าที่ล่าสัตว์อื่นกินเป็นอาหาร อยู่ตำแหน่งบนสุดในระบบห่วงโซ่อาหาร การดำรงอยู่ของสัตว์นักล่าในที่ใด ไม่ว่าจะเป็นเสือหรือหมาใน แสดงว่าในที่นั้นต้องมีประชากรของสัตว์กินพืชอื่น ๆ อยู่หนาแน่น มีจำนวนมากและหลากหลายเพียงพอให้พวกมันพึ่งพาได้  และการที่สัตว์กินพืชจะมีจำนวนมากได้ผืนป่านั้นก็ต้องมีขนาดใหญ่ มีความอุดมสมบูรณ์ และมีพันธุ์ไม้หลากหลายด้วย ทุกวันนี้เสือจึงเหลืออยู่แต่ในผืนป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่เท่านั้น เพราะป่าธรรมชาติบ้านเราถูกตัดถูกทำลายไปมากมาย ล่าสุดนอกจากปัญหาภาวะโลกร้อนและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งสาเหตุส่วนหนึ่งนั้นมาจากการตัดไม้ทำลายป่าที่เกิดขึ้นทั่วโลกแล้ว  นักวิทยาศาสตร์ยังคาดว่าโลกกำลังเผชิญกับสถานการณ์รุนแรงในอนาคตอันใกล้ นั่นคือการล่มสลายของความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งจะนำไปสู่การสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตบนโลกครั้งใหญ่ สตีเฟน ฮอว์กิง สุดยอดนักวิทยาศาสตร์ที่เพิ่งเสียชีวิตไปเมื่อต้นเดือนมีนาคม เคยออกมาเตือนว่า มนุษย์กำลังทำลายล้างทรัพยากรบนโลกด้วยอัตราแบบทวีคูณ และภายใน ๑๐๐ ปีมนุษย์อาจสูญสิ้นเผ่าพันธุ์ถ้าไม่หาทางหนีไปอยู่ดาวดวงอื่น
อังคาร-เก็บตกจากลงพื้นที่ บางเรื่องที่ไม่ได้เขียนลงสารคดี...จากการลงพื้นที่ภาคสนาม ลูกปลาข่าหรือโลมาอิรวดีนอนตายเกยตื้นแถบสี่พันดอน ลาวตอนใต้ใกล้ชายแดนกัมพูชา (ที่มาภาพ : laoedaily.com.la) เมื่อวันที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๖๑ เว็บไซด์ laoedaily.com.la ของลาวรายงานการพบซากโลมาอิรวดีบริเวณสี่พันดอนใกล้ชายแดนกัมพูชา ท้ายแม่น้ำโขงลงมาจากโครงการสร้างเขื่อนดอนสะโฮง