" /> แดง (๒) - สารคดี.คอม [ Sarakadee Magazine ]

แดง (๒)

มิถุนายน 19, 2019 
0


ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต

เคยมีผู้ลองรวบรวมสถิติจากธงชาติของทุกประเทศทั่วโลก พบว่าส่วนใหญ่ คือราวสามในสี่จะมีสีแดงในผืนธง

อาจเป็นเพราะว่าสีแดงสามารถแลเห็นได้ชัดเจนจากระยะไกล ขณะเดียวกันในทางจิตวิทยาของสี สีแดงให้ความรู้สึกคึกคักเร้าใจ ปลุกพลังให้ฮึกเหิม จนถึงเพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจได้ด้วย!

มีหลักฐานการใช้ธงสีแดงในเมืองไทยมานานแล้ว โดยเฉพาะในการศึกสงคราม ซึ่งมีการใช้ธงสีต่างๆ เพื่อระบุหมวดหมู่ในกองทัพ ให้อาณัติสัญญาณในการรบ โดยเฉพาะใช้นำทัพ และถือประกอบในกระบวนแห่

อย่างถ้าลองดูในจิตรกรรมฝาผนัง เราจะเห็นในภาพวาดเมื่อกองทัพยกไปรบกันก็มีแถวธงสีแดงสีเขียวมากมาย

สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (๒๔๐๕ – ๒๔๘๖) ผู้ได้รับการถวายสมัญญา “พระบิดาแห่งประวัติศาสตร์และโบราณคดีไทย” เคยทรงอธิบายไว้ว่า

“ตามที่สืบสวนได้ความว่า แต่โบราณมาเมื่อครั้งกรุงศรีอยุธยายังเป็นราชธานี…เรือกำปั่นเดินทะเลใช้ธงสีแดงเป็นเครื่องหมาย ยังหามีธงชาติอย่างเช่นที่เข้าใจกันทุกวันนี้ไม่”

น่าแปลกใจว่า ทั้งที่สมเด็จฯ ท่านสันนิษฐานไว้เพียงว่า มีการใช้ธงสีแดงเป็นเครื่องหมายประจำเรือของทางราชการ โดยมิได้เป็น “ธงชาติ” อย่างสมัยใหม่ แต่ข้อสันนิษฐานของพระองค์กลับถูกอ้างอิงกันต่อๆ มาจนถึงเดี๋ยวนี้ว่าแต่เดิม ธงชาติไทยคือ “ธงสีแดง”

เมื่อลองมองหาหลักฐานมาสนับสนุนเรื่องที่ว่าเรือเดินทะเลของสยามชักธงสีแดง ก็พบได้มากมายในภาพวาดจิตรกรรมฝาผนังตามวัดวาอารามต่างๆ จนน่าสงสัยว่า คงไม่ใช่แต่เรือหลวงของทางราชการ แต่เรือทั่วไปก็คงใช้ธงแดงกัน ซึ่งว่ากันตามจริงก็คงระบุให้ชัดเจนลงไปได้ยาก ว่าธงอย่างที่เห็นนั้น ถือเป็น “เครื่องหมาย” หรือ “สัญลักษณ์” ของเรือจากกรุงสยาม หรือเป็นแค่การประดับตกแต่ง หรือเป็นเครื่องรางของขลังประจำเรือกันแน่ ?

นอกจากนั้นยังมีการกล่าวถึง “ธงแดง” ในเอกสารด้วย เช่น “จดหมายเหตุระยะทางพระอุบาลีไปลังกาทวีป”

ต้นเรื่องคือเมื่อปี ๒๒๙๕ ในรัชกาลพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ สมัยอยุธยาตอนปลาย (ก่อนกรุงแตกไม่กี่ปี) มีการส่งคณะสงฆ์ไทยอันมีพระอุบาลีเป็นหัวหน้าทีม ไปช่วยฟื้นฟูพุทธศาสนาที่เกาะลังกา ซึ่งถูกฝรั่งเจ้าอาณานิคมเบียดเบียนจนกำลังใกล้จะเสื่อมสูญ ถึงขนาดไม่มีพระภิกษุสงฆ์จะกระทำอุปสมบท (บวช) ได้อีกต่อไป

ในจดหมายเหตุของราชทูตชาวอยุธยาซึ่งร่วมเดินทางไปกับพระสมณทูตชุดนั้น เล่าว่าระหว่างแล่นเรืออยู่ในทะเลชวา เกิดพายุใหญ่พัดแรงกล้าจนเสากระโดงกลางหัก และ “ธงแดงสำหรับพระราชสาส์นนั้นตกลอยน้ำไป”

จากข้อความนี้จึงหมายความว่าเรือซึ่งคณะทูตและคณะสงฆ์สยามจากอยุธยาโดยสารไปนั้น ได้อัญเชิญพระราชสาส์นของพระเจ้าอยู่หัวออกไปด้วย และมีการชัก “ธงแดง” จริง แต่น่าจะไม่ได้เป็นเพียงผืนผ้าสีแดงเปล่าๆ แต่คงต้องมีลวดลาย หรือเลขยันต์พิเศษบางอย่างกำกับอยู่ด้วย เพราะธงนี้ถือเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นเรืออัญเชิญพระราชสาส์น ซึ่งคนไทยโบราณนับถือว่าเป็น “ตัวแทน” ขององค์พระมหากษัตริย์โดยเฉพาะ

ดังนั้นจึงมิได้เกี่ยวข้องอะไรกับ “ชาติ” รวมถึงไพร่ฟ้าประชาชนชาวกรุงศรีอยุธยาแต่อย่างใด


srun

ศรัณย์ ทองปาน

เกิดที่จังหวัดพระนคร ปัจจุบันเป็น “นนทบุเรี่ยน” และเป็นบรรณาธิการสร้างสรรค์นิตยสาร สารคดี

ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ธงชาติส่วนใหญ่ในโลกนี้มักมี “สีแดง” เป็นส่วนประกอบ ทว่าความหมายของสีแดงในธงชาติต่างๆ ก็ย่อมสุดแท้แต่จะให้นิยามกันไป เช่นวงกลมสีแดงในธงชาติญี่ปุ่น หมายถึงพระอาทิตย์ ขณะที่พื้นสีแดงในธงไต้หวัน กลับหมายถึงพื้นพิภพ แต่ที่พบแพร่หลายคือการใช้สีแดงในธงเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของเลือดเนื้อที่ต้องเสียสละไปเพื่อสร้าง “ชาติ”
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต นอกจากจะเคยใช้ในเรือและในกองทัพแล้ว ในอดีต ธงแดงเกลี้ยงๆ ยังมีความหมายอื่นด้วย เช่นปักไว้ตามหน้าร้านขายเหล้าริมถนนในกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ ๕ อย่างที่ “กาญจนาคพันธุ์” (ขุนวิจิตรมาตรา สง่า
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต เมื่อหลายปีมาแล้ว วันหนึ่งขณะที่นั่งรถอยู่ในกรุงเทพฯ ระหว่างติดไฟแดง สายตาก็กวาดมองไปรอบๆ แล้วก็ได้เห็นพาหนะคันหนึ่งที่จอดติดไฟแดงอยู่ใกล้ๆ ผมถึงกับตกตะลึงไปชั่วขณะ ว่าที่จริงรถคันนั้นก็เป็นสามล้อถีบบรรทุกของ อย่างที่เรียกเลียนสำเนียงจีนแต้จิ๋วกันทั่วไปว่า “ซาเล้ง” แต่สิ่งที่ทำให้รู้สึก “ช็อก”


ผู้ดูแล และลงข้อมูลประจำเวบไซต์ sarakadee.com








ใส่ความเห็น

อีเมล์ของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต ธงชาติส่วนใหญ่ในโลกนี้มักมี “สีแดง” เป็นส่วนประกอบ ทว่าความหมายของสีแดงในธงชาติต่างๆ ก็ย่อมสุดแท้แต่จะให้นิยามกันไป เช่นวงกลมสีแดงในธงชาติญี่ปุ่น หมายถึงพระอาทิตย์ ขณะที่พื้นสีแดงในธงไต้หวัน กลับหมายถึงพื้นพิภพ แต่ที่พบแพร่หลายคือการใช้สีแดงในธงเพื่อเป็นสัญลักษณ์ของเลือดเนื้อที่ต้องเสียสละไปเพื่อสร้าง “ชาติ”
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต นอกจากจะเคยใช้ในเรือและในกองทัพแล้ว ในอดีต ธงแดงเกลี้ยงๆ ยังมีความหมายอื่นด้วย เช่นปักไว้ตามหน้าร้านขายเหล้าริมถนนในกรุงเทพฯ สมัยรัชกาลที่ ๕ อย่างที่ “กาญจนาคพันธุ์” (ขุนวิจิตรมาตรา สง่า
ผีสางเทวดา เกร็ดเรื่องราวความเชื่อผีสาง เทวดา ในวัฒนธรรมไทยแต่อดีต เมื่อหลายปีมาแล้ว วันหนึ่งขณะที่นั่งรถอยู่ในกรุงเทพฯ ระหว่างติดไฟแดง สายตาก็กวาดมองไปรอบๆ แล้วก็ได้เห็นพาหนะคันหนึ่งที่จอดติดไฟแดงอยู่ใกล้ๆ ผมถึงกับตกตะลึงไปชั่วขณะ ว่าที่จริงรถคันนั้นก็เป็นสามล้อถีบบรรทุกของ อย่างที่เรียกเลียนสำเนียงจีนแต้จิ๋วกันทั่วไปว่า “ซาเล้ง” แต่สิ่งที่ทำให้รู้สึก “ช็อก”